II SA/Gl 945/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekr. sąd. Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi K. S. oraz A. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie grzywny w celu przymuszenia wykonania nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z projektem budowlanym oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nakazał K. S. i A. S. doprowadzenie robót budowlanych wykonywanych przy budowie budynku jednorodzinnego na dz. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] przy ul. [...] w S., do stanu zgodnego z projektem, będącym integralną częścią decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] – poprzez wykonanie skarpy zgodnie z tym projektem. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...], zaś skargę na decyzję ostateczną oddalono na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 516/04. Następnie upomnieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.), wezwał K. i A. S. do wykonania obowiązku nałożonego powyższą decyzją w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia. Upomnienie to doręczono A. S. w siedzibie organu w dniu [...]r. zaś pismem z daty [...]r. A. i K. S., poinformowali o przystąpieniu do wykonania obowiązku. W dniu [...]r. dokonano oględzin nieruchomości, stwierdzając wykonanie skarpy zgodnie z pomiarami, naniesionymi na załączonej mapie. Następnie decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł sprzeciw do użytkowania budynku zrealizowanego na podstawie decyzji nr [...], stwierdzając niewykonanie decyzji nr [...], bowiem działki objęte pozwoleniem jedynie częściowo doprowadzono do stanu zgodnego z projektem ( w granicy działki nr [...] z działką nr [...] znajduje się ostra, niezabezpieczona krawędź grożąca osunięciem, tworzy się klin o wysokości ok. [...]m, zaś teren działki nr [...] nie został uporządkowany, zalega tam ziemia, na którą narzucono usuniętą część skarpy z działki nr [...]). Jednakże wskutek odwołania inwestorów decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję i orzekł o przyjęciu bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy, bowiem użytkowania obiektu budowlanego nie można uzasadniać od wykonania robót budowlanych na terenie nie objętym decyzją nr [...] o pozwoleniu na budowę. Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. sporządził w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...], w którym m.in. wskazał jako miejsce zamieszkania zobowiązanych K. i A. S. adres w S. przy ul. [...] m. [...]. Następnie postanowieniem z tej samej daty nr [...] organ egzekucyjny nałożył na K. i A. S. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. W dniu [...]r. A. S. odebrał w siedzibie organu tytuł wykonawczy z dnia [...]r. oraz postanowienie nr [...], których uprzednio nie podjęto po dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Pismem nadanym w dniu [...]r. A. i K. S. wnieśli zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich złożenia, podnosząc że o wystawieniu tytułu wykonawczego dowiedzieli się w dniu [...] r., zaś z jego treścią zapoznali się w dniu [...]r. W zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia A. S. i K. S. zwrócili się o przywrócenie terminu do jego wniesienia, podnosząc że o postępowaniu dowiedzieli się dopiero w dniu [...]r. i nie powinni ponieść konsekwencji przyjęcia doręczenia opartego na tzw. fikcji prawnej. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie PINB w S. z dnia [...]r. nr [...]. Następnie zaskarżonym postanowieniem z tej samej daty organ II instancji na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 § 2 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone w dniu [...]r. w wyniku niepodjęcia przesyłki dwukrotnie wysłanej i dwukrotnie awizowanej. Zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...]r. Tymczasem zażalenie K. i A. S. zostało wysłane pocztą w dniu [...]r., przy czym odmówiono im przywrócenia uchybionego terminu. W skardze do sądu administracyjnego K. S. i A. S. wnieśli o uchylenie powyższego postanowienia jako wydanego z naruszeniem art. 7,8,10 § 1, 11 i art. 134 kpa. Skarżący podnieśli, iż zażalenie złożyli niezwłocznie po powzięciu informacji o wydanym postanowieniu, domagając się równocześnie przywrócenia uchybionego terminu. Nadto, organ odwoławczy nie wezwał ich do wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, co uniemożliwiło im uzupełnienie argumentacji. Wreszcie, w takich samych okolicznościach przywrócono im termin do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, zaś organ odwoławczy wbrew treści art. 134 kpa, nie wypowiedział się o dopuszczalności samego zażalenia, ograniczając się do stwierdzenia wniesienia zażalenia po terminie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i poinformował, że skarżący wnieśli również zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest nieuzasadniona. Z mocy art. 134 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Tryb ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń ( art. 144 kpa ). Przesłanki do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa są rozłączne. W niniejszej sprawie nie chodzi o przypadek niedopuszczalności zażalenia, jako że na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zażalenie takie przysługuje zobowiązanemu z mocy art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sama dopuszczalność zażalenia nie rodzi jednak obowiązku jego merytorycznego rozpoznania. W ramach czynności wstępnych organ II instancji zobligowany jest bowiem do zbadania także kwestii zachowania terminu do wniesienia środka odwoławczego, jako warunku skuteczności czynności procesowej. Rozpatrzenie środka odwoławczego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi zaś rażące naruszenie prawa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym orzeczenia ostatecznego, a zatem korzystającego z ochrony trwałości ( vide : B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r., str. 576). Zgodnie z art. 141 § 2 kpa, zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W niniejszej sprawie postanowienie organu I instancji z dnia [...]r. wysłano skarżącym dwukrotnie ( k. 57 i 58 akt adm.): 1) w dniu [...]r. i awizowano dwukrotnie w dniach [...]r. i [...]r. ( zwrot do organu w dniu [...]r.). 2) w dniu [...]r. i awizowano dwukrotnie w dniach [...]r. i [...]r. ( zwrot do organu w dniu [...]r.). W obydwu wypadkach przesyłki zwrócono jako niepodjęte w terminie, przy czym jeszcze w piśmie z dnia [...]r. ( k. 71 akt adm.), skarżący A. S. podał adres w S. przy ul. [...], na który wcześniej wysłano powyższe postanowienie i który wskazywali uprzednio oboje skarżący. Zgodnie z art. 44 § 4 kpa, w przypadku niepodjęcia przesyłki po powtórnym zawiadomieniu, doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Stąd też w niniejszej sprawie skuteczne doręczenie zastępcze nastąpiło w dniu [...]r., a nie jak przyjął z korzyścią dla stron organ odwoławczy w dniu [...]r. w wyniku drugiej ponownej próby doręczenia postanowienia. Zatem ustawowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...]r., podczas gdy zażalenie z daty [...]r. wpłynęło do organu I instancji w dniu [...]r., czyli niemal dwa lata później. Istotny w niniejszej sprawie jest też fakt, że odrębnym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku skarżących orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. Z mocy art. 59 § 2 kpa, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest zaś ostateczne. Zatem konsekwencją odmowy przywrócenia uchybienia terminu, jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 kpa w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Wyjaśnić też przyjdzie, iż w niniejszej sprawie nie podlegało kontroli sądowej postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, jako że akt ten był przedmiotem odrębnej skargi, którą oddalono na mocy nieprawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 87/08, co ustalono w toku rozprawy sądowej po przeprowadzeniu dowodu z tych akt. Tymczasem argumentacja niniejszej skargi sprowadza się w istocie do negowania zgodności z prawem tego aktu. Stąd też zarzuty naruszenia art. 7, 8, 10 § 1 i 11 kpa, nie mogły odnieść skutku, jako że nie dotyczą aktu, będącego przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu. W szczególności zaś, w tej sprawie nie zgromadzono żadnego materiału dowodowego, bo było to zbędne dla jej rozpatrzenia. Wskazać też przyjdzie, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu nie spowodowało wstrzymania jego wykonania. Postanowienie to jako ostateczne musiało zatem skutkować wydaniem kolejnego aktu w trybie art. 134 kpa o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Kwestia, iż w toku rozpatrywania zarzutów, doszło do przywrócenia skarżącym terminu do ich wniesienia, nie ma żadnego znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).