II SA/Gl 946/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia na skutek sprzeciwu skarżącej H. N.-M. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2009 r. r., sygn. akt II SA/Gl 946/09 p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu. W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach H. N. M. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. W dalszej kolejności, odpowiadając na wezwanie Sądu, skarżąca nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym rozszerzyła zakres zgłaszanego wcześniej wniosku, wystąpiła bowiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem zamieszkując w domu jednorodzinnym o powierzchni [...] m.2 Źródłem utrzymania się skarżącej i jej męża jest dochód uzyskiwany z tytułu świadczenia emerytalnego i rentowego w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, iż skarżąca, jak i jej małżonek są osobami schorowanymi, w związku z tym znaczną część dochodu przeznaczają na zakup niezbędnych lekarstw i leczenie. Skarżąca ponosi liczne wydatki związane z utrzymaniem siebie i męża, składają się na nie: spłata raty zaciągniętego kredytu – [...] zł, rachunek za telefon – [...] zł, opłata za odprowadzanie ścieków – [...] zł (w ujęciu dwumiesięcznym), opłata za dostarczanie gazu – [...] zł (w rozliczeniu dwumiesięcznym), opłata za energię elektryczną – [...] zł (w rozliczeniu dwumiesięcznym). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 grudnia 2009 r. zwolniono skarżącą z wpisu od skargi oraz oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W siedmiodniowym terminie do wniesienia sprzeciwu od powyższego postanowienia skarżąca wniosła do Sądu pismo z dnia [...] r., w którym zwróciła się z prośbą o ustanowienie adwokata z urzędu, podkreślając ponownie, że zarówno ona jak i jej mąż są osobami schorowanymi. Po dokonaniu wszystkich opłat pozostaje skarżącej na utrzymanie kwota około [...] zł. Do pisma załączone zostały ponadto dokumenty obrazujące jej sytuację materialną (m.in. faktury za opał na kwotę około [...] zł, recepty). Z uwagi na treść tego pisma oraz dochowanie siedmiodniowego terminu Sąd uznał pismo skarżącej za sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia H.N.M. od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącej oraz okoliczności sprawy, jak również wiek i stan zdrowia skarżącej oraz jej męża uznać przyjdzie, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Zarówno stan majątkowy skarżącej, jak i wysokość uzyskiwanych przez nią i jej małżonka świadczeń przemawia za przyjęciem poglądu, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego. Jak wynika bowiem z dokumentów nadesłanych przez skarżącą, jedynym źródłem dochodu skarżącej i jej małżonka są świadczenia emerytalne i rentowe w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie, z czego obowiązana jest pokryć koszty utrzymania gospodarstawa domowego, takie jak media i podatki oraz te związane z jej osobą, jak również jej męża w postaci żywności, czy środków czystości. Skarżąca, jak i jej mąż są przewlekle leczeni farmakologicznie, w związku z czym znaczną część dochodu przeznaczają na zakup niezbędnych lekarstw i leczenie. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawczyni – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż skarżąca wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia adwokata. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 260 p.p.s.a.