II SA/Gl 95/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Majowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 19 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta J. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 20 listopada 2023 r. nr IFVIII.7581.1.4.2023 w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą na realizację inwestycji drogowej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (dwieście) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem nadanym dnia 18 grudnia 2023 r. Gmina Miasta J. (dalej: "Skarżąca"), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, umocowanego do działania imieniem gminy przez Prezydenta Miasta J., złożyła skargę sądową na decyzję Wojewody Śląskiego, opisaną w rubrum niniejszego postanowienia. Wskazaną decyzją organ uchylił pkt 1 i 3 decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia 6 grudnia 2022 r., nr [...] i w tym zakresie orzekł reformatoryjnie, a w pozostałym zakresie w/w decyzję Prezydenta Miasta J. utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tą jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych (por. w szczególności uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, a także chociażby postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 296/22 i z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 351/22). Ponadto, w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, wskazano, że organy administracji, w tym organy samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela w drodze decyzji administracyjnej, obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. W procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi zatem potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniami, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przyjęcie takiego założenia podważałoby bowiem zaufanie do organów władzy publicznej. W takiej sytuacji uzasadnionym byłoby twierdzenie, że jednostki te nie działają zgodnie z prawem, lecz kierują się własnymi interesami, nierzadko nie mającymi podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. Podkreślił również, że w demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że ani Gmina Miasta J. ani Prezydent Miasta J., działający w imieniu Gminy i udzielający pełnomocnictwa do jej reprezentowania fachowemu pełnomocnikowi nie posiadają legitymacji procesowej do wywiedzenia skargi na zaskarżoną decyzję, nawet gdy decyzja ta dotyka bezpośrednio lub pośrednio praw i obowiązków tej jednostki samorządu terytorialnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 1642/21 i z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 791/21). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd wydał postanowienie na posiedzeniu niejawnym. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.