II SA/Gl 952/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-10-27
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Pomimo zarejestrowania jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i niekorzystania z pomocy społecznej, nie przedstawiła dowodów na źródło swojego utrzymania ani na wysokość ponoszonych wydatków, co uniemożliwiło sądowi jednoznaczne stwierdzenie jej trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Złożyła druk wniosku, wskazując na brak dochodów i posiadanie nieruchomości. Sąd wezwał ją do uprawdopodobnienia swojej sytuacji materialnej, w tym przedstawienia źródła utrzymania, dokumentów dotyczących wydatków oraz zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej. Skarżąca przedstawiła zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz o niekorzystaniu z pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego i powołania kierownika budowy w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
W treści swojej skargi M. G. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym stronie został przesłany druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy celem wypełnienia i przesłania do Sadu. Wnioskodawczyni przesłała wspomniany druk, poszerzając zakres wniosku o żądanie ustanowienia adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawczyni samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie uzyskując żadnych dochodów z jakiegokolwiek źródła. Skarżąca jest właścicielką budynku mieszkalnego o pow. 56 m2, właścicielką nieruchomości o pow. 1,14 ha oraz współwłaścicielką nieruchomości 7,92 ha.
Pismem z dnia [...]r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez:
- wskazanie źródła utrzymania się oraz nadesłanie zaświadczenia potwierdzającego uzyskanie statusu osoby bezrobotnej, pozbawionej prawa do zasiłku,
- nadesłanie dokumentów obrazujących przeciętne, miesięczne wydatki przeznaczane na utrzymanie się tj. koszty zakupu energii elektrycznej, wywozu śmieci, dostaw wody, usług telekomunikacyjnych itp.,
- nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez właściwy miejscowo ośrodek pomocy społecznej, z którego wynikałoby czy i w jakim zakresie strona korzysta ze wsparcia pomocy społecznej.
Przy piśmie procesowym z dnia [...] M. G. nadesłała zaświadczenie wystawione przez Urząd Pracy w Z., z którego wynika, że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, pozbawiona prawa do zasiłku, zaświadczenie, z którego wynika, ze od [...]r. do [...] r. skarżąca korzystała ze świadczenia przynależnego osobom bezrobotnym, oraz zaświadczenia z GOPS R., z którego wynika, że skarżąca nie korzystała, i nie korzysta z pomocy ośrodka.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym strona winna, we własnym interesie, dochować należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. W związku z tym podnoszone przez nią okoliczności powinny być w sposób dla Sądu przekonywujący udokumentowane, aby odnieść zamierzony przez wnioskodawcę skutek procesowy. Przywołany wyżej przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy, który w druku wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób nie budzący zastrzeżeń winien udzielić wyczerpujących wyjaśnień co do stanu rodzinnego i majątkowego. Godzi się przypomnieć również, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805).
Z nadesłanych przez stronę dokumentów wynika, że nie posiada ona zatrudnienia (jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku), nie korzysta również ze wsparcia ze środków pomocy społecznej. Powstaje tym samym pytanie skąd skarżąca bierze środki na utrzymanie się zwłaszcza, że nie nadesłała dokumentów obrazujących poziom jej wydatków lub też poziom zadłużenia u dostawców mediów. Nie wspomniała również, czy jakiekolwiek osoby trzecie udzielają jej wsparcia materialnego, a jeżeli tak to a jakiej formie i w jakim rozmiarze. Wątpliwości w tym zakresie nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że nie dysponuje ona środkami, które pozwoliłyby jej na poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W konsekwencji brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia tezy, że sytuacja materialna skarżącej jest na tyle ciężka, aby uzasadniało to uwzględnienie jej wniosku.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło