II SA/Gl 953/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi R.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta M., działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 ze zm.) skierował R. Z. posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badanie lekarskie, celem stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. w dniu [...] r. wydał orzeczenie numer [...], w którym uprawniony lekarz stwierdził u R. Z. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B z określeniem terminu ponownego badania po dniu 26 czerwca 2015 r. Strona nie zgadzając się z wydanym orzeczeniem złożyła stosowne odwołanie do Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W., który po przeprowadzeniu badania w trybie odwoławczym w dniu [...] r. wydał orzeczenie nr [...], stwierdzając u R. Z. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami bez prawa poddania się kontrolnemu badaniu. Orzeczenie to zawierało informację, iż jest ostateczne. Powyższe stanowiło podstawę wszczęcia przez Prezydenta Miasta M. w dniu [...] r. postępowania w sprawie cofnięcia R. Z. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. B. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600 ze zm.), Prezydent Miasta M. cofnął R. Z. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że orzeczeniami lekarskimi stwierdzono u skarżącej istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ww. kategorii, a zatem orzeczenia te zobowiązywały organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Nie zgadzając się z tą decyzją strona wniosła od niej odwołanie z dnia 5 lutego 2015 r., kwestionując zasadność orzeczenia lekarskiego i bezterminowe stwierdzenie przeciwwskazań. Odwołująca oświadczyła ponadto, że dokumentacja medyczna leczenia szpitalnego, jak również zaświadczanie od lekarza rodzinnego jednoznacznie potwierdzają, że nie zdiagnozowano u niej padaczki, ani innych chorób przewlekłych, w tym symptomatologii padaczkowej. A zatem, jej zdaniem, uzasadnienie nr [...] z dnia [...] r. dotyczące orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] r. zawiera informacje rażąco sprzeczne z posiadaną dokumentacją medyczną. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości podzielając stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że decyzja o cofnięciu uprawnień, o której mowa w art. 103 ustawy o kierujących pojazdami ma charakter związany – stwierdzenie prawomocnym orzeczeniem lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych obliguje organ do cofnięcia kierującemu posiadanych przez niego uprawnień. Dalej wskazano, że treść orzeczenia lekarskiego nie podlega weryfikacji przez organy administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzało istnienie po stronie odwołującej się przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B, stąd organ I instancji był zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień ww. kategorii. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli i podważania postępowania przed uprawnionym lekarzem i wydanych w nim orzeczeń lekarskich. Cofnięcie prawa jazdy, co podkreślono, następuje do czasu ustania przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, a konkretnie do wydania decyzji z art. 103 ust. 3 powołanej ustawy w przedmiocie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami. Dalej wskazano, że na mocy ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzono bezterminowo istnienie przeciwwskazania zdrowotnego. Prawo nie przewiduje jednak aktualnie możliwości weryfikacji ostatecznych orzeczeń lekarskich, co faktycznie skutkuje tym, że cofnięcie uprawnienia jest bezterminowe. Wyjaśniono przy tym, że wynika to nie tyle z decyzji organu odwoławczego, ale z procedury diagnostyczno-orzeczniczego uregulowanej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949). Szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie układu nerwowego, w tym padaczki zostały określone w załączniku nr 5 do lego rozporządzenia. Zgodnie z nim uprawniony lekarz może wskazać okres, w którym osoba posiadająca prawo jazdy nie może kierować pojazdami, co oznacza również, że może stwierdzić bezterminowe istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Natomiast organ odwoławczy związany jest zarówno ww. rozporządzeniem, jak i oceną uprawnionego lekarza co do istnienia i okresu przeć i w wskazań zdrowotnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając oparcie jej wyłącznie na orzeczeniach lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, które nie zawierają uzasadnień. Skarżąca podkreśliła swoje wątpliwości co do rzetelności badania przeprowadzonego w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w W. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz powołując się na uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, wyjaśnił, że wzór orzeczenia lekarskiego został określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949), a zatem tego rodzaju zarzut winien być kierowany pod adresem ww. rozporządzenia, którego organ kwestionować nie może. Dalej wyjaśniło, że dla rozstrzygnięcia sprawy ważny jest wynik orzeczenia lekarskiego, a nie rodzaj czy uzasadnienie okoliczności stwierdzonych badaniem, które do tego wyniku doprowadziły, gdyż ich organy administracji nie są w stanie zweryfikować. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 31 marca 2016 r. skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w skardze, a nadto wskazała, że jedynie dwa razy w życiu zdarzyły się jej sytuacje omdleń, jednak nie stwierdzono u niej jakiegokolwiek schorzenia. Dodatkowo podniosła, że wypis ze szpitala jaki otrzymała był niezgodny z rzeczywistością. Zakwestionowała również pozostała dokumentację medyczną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o cofnięciu posiadanych przez skarżącą R. Z. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B ze względu na stan jej zdrowia. Zaskarżone rozstrzygnięcie oparto na normie prawa materialnego wyrażonej w przepisie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r. poz. 600, zwana dalej ustawą o kierujących). Regulacja ta stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Zdaniem Sądu, z treści przytoczonego przepisu ustawy o kierujących wynika dla starosty obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Celem tego przepisu jest wykluczenie z ruchu drogowego osób, które nie powinny kierować pojazdami z uwagi na brak predyspozycji zdrowotnych. Dobrem chronionym jest w tym przypadku bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego, które ma zdecydowanie większe znaczenie dla interesu publicznego niż zaspokajanie potrzeb komunikacyjnych osoby niezdolnej do prowadzenia pojazdu. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, że należało skarżącej cofnąć posiadane przez nią uprawnienie do kierowania pojazdami. Otóż z treści ostatecznego orzeczenia lekarskiego lekarza Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej z dnia [...] r., jasno wynika, że uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami lekarz stwierdził u skarżącej istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. B. Wobec tego organy obu instancji zobligowane były do wydania w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących, decyzji o cofnięciu uprawnień. Wskazać bowiem należy, że sformułowanie zawarte w powołanym przepisie "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, prowadzone jest przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. W sprawie zostało wydane orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...] z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej, w którym lekarz stwierdził u skarżącej istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów w zakresie kat. B. Powyższe orzeczenie jest ostateczne i stanowi podstawę do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zarzuty wyrażone w skardze wobec opisanych wyżej okoliczności nie mogły zostać przez Sąd uwzględnione z następujących powodów. Otóż organy administracji obydwu instancji nie mają jakichkolwiek uprawnień do tego aby kwestionować treść orzeczenia lekarskiego. Takie uprawnienia posiadała skarżąca poprzez wniesienie odwołania. Skarżąca skorzystała z prawa wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego, jednak nie zostało ono uwzględnione. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie jest kwestionowane to, że postępowanie którego celem jest ocena zdrowia kierowcy jest prowadzone przez lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje, zaś orzeczenie lekarskie ma walor dokumentu urzędowego, czyli takiego któremu w świetle przepisów K.p.a. przysługuje domniemanie zgodności z prawdą rzeczywistą. Organ nie prowadzi zatem żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy, ale w tym zakresie obowiązany jest do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego. Organy administracji nie zajmują się oceną przesłanek na podstawie których zostało wydane orzeczenie lekarskie, ale mają obowiązek uwzględnić jego treść. Przedstawione przez skarżącą zarzuty i twierdzenia nie były w stanie podważyć tego co wynika z treści znajdujących się w aktach orzeczeń lekarskich. Jej wewnętrzne przeświadczenie o dobrym stanie zdrowia, nie przemawia przeciwko opinii lekarza wyspecjalizowanego w ocenie kwalifikacji zdrowotnych osób kierujących pojazdami. Decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, określona w tym przepisie prawa tj. w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących. Sąd działając również z urzędu nie dopatrzył się naruszeń prawa, które musiałyby skutkować stosowaniem wobec przedmiotu skargi kompetencji kasacyjnych. Wydana w sprawie decyzja wypełnia swe prewencyjne funkcje, przez co powinna pozostać w obrocie prawnym. Tym samym skarga nie mogła być uwzględniona, wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają bowiem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla natomiast zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.