II SA/Gl 953/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r., nr [...] o cofnięciu R. Z. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone R. Z. w dniu 26 maja 2015 r. w drodze tzw. doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – zwanej dalej kpa). Wobec niezastania adresata doręczyciel dokonał tzw. awizacji przesyłki w dniu 12 maja 2015 r. , a następnie wobec braku jej odbioru nastąpiła jej druga awizacja, tj. dnia 20 maja 2015 r. W związku z nieodebraniem przedmiotowej przesyłki do dnia 26 maja 2015 r., w dniu 27 maja 2015 r. zwrócono ją nadawcy (tj. SKO w K.). Pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. R. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję SKO w K. Jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazała przede wszystkim, że o wydaniu zaskarżonej decyzji SKO w K. nic nie wiedziała, bowiem nie dotarło do niej awizo. Skarżąca pracuje poza miejscem zamieszkania, a więc większość otrzymywanych pism urzędowych to pisma polecone awizowane, które stara się odbierać w możliwym dla niej terminie. Nadto w dniach od 5 czerwca 2015 r. do 17 czerwca 2015 r. przebywała poza miejscem zamieszkania, a mianowicie w O., gdzie sprawowała opiekę nad swoją chorą matką. Skarżąca oświadczyła, że przed wyjazdem jak i po powrocie w skrzynce na listy nie znajdowały się żadne awiza. Dalej wskazała, że w dniu 29 czerwca 2015 r. powzięła informację w Urzędzie Miejskim w M. o zaskarżonej decyzji, wówczas wystosowała pismo do SKO w K. z prośbą o ponowne wydanie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Biorąc pod uwagę powyższą regulację stwierdzić należy, że przywrócenie terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd przy tym powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V S.A. 793/02). Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminu ciąży na stronie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku Sąd przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżąca zwróciła się o ponowne doręczenie jej zaskarżonej decyzji pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. W odpowiedzi organ odwoławczy poinformował skarżącą w piśmie z dnia 6 lipca 2015 r. - mylnie opatrzonym datą "6 czerwca 2015 r." – o prawie wglądu w akta sprawy oraz obowiązku wykazania interesu prawnego i uiszczenia opłaty skarbowej od wniosku o sporządzenie odpisu decyzji. Pismo to zostało doręczone skarżącej w dniu 20 lipca 2015 r. Skarżąca stawiła osobiście w siedzibie organu w dniu 21 sierpnia 2015 r. w celu wglądu w akta sprawy. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został natomiast wniesiony w dniu 27 sierpnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). W dalszej kolejności ocenie Sądu podlega przesłanka braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W tym miejscu podkreślić należy, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do dokonania powyższej czynności procesowej. Na znajdującej się w aktach administracyjnych kopercie, zawierającej przeznaczoną dla skarżącej decyzję, znajduje się informacja, że przesyłka została zwrócona nadawcy z powodu "nie podjęcia jej w terminie". Z adnotacji umieszczonych na kopercie wynika również, że przesyłka była awizowana dwukrotnie, a pierwsze awizo miało miejsce 12 maja 2015 r. Na kopercie brak jest natomiast informacji o miejscu umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu korespondencji w urzędzie pocztowym. W tym miejscu należy podkreślić, że uznanie za prawidłowe doręczenie awizowanej przesyłki w trybie art. 44 § 4 kpa wymaga stwierdzenia, że zachodzi niemożność doręczenia pisma do rąk adresata (doręczenie właściwe na podstawie art. 42 kpa) lub w przypadku nieobecności adresata dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 kpa). Wówczas pismo pozostawia się przez okres 14 dni w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego). Jednocześnie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, umieszcza się zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia ww. zawiadomienia. W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu 14 dni od dnia pozostawienia pisma w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że argumenty skarżącej podniesione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skutecznie obalają domniemanie doręczenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 44 § 4 kpa Skarżąca podniosła, że doręczyciel nie pozostawił awiza. Twierdzenia te znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy. W ocenie Sądu umieszczenie na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy też wzmianki o awizowaniu przesyłki nie dawały podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego. Konieczna była wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 kpa Organ prowadzący postępowanie powinien zaś dysponować, niebudzącymi wątpliwości, dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o nadejściu przesyłki, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Skoro z akt sprawy nie wynika, czy i gdzie zostało umieszczone zawiadomienie o przesyłce, to czynności doręczającego, jako nierealizujące wszystkich wymogów określonych w art. 44 kpa nie mogły wywołać skutku prawnego doręczenia. W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że doręczenie zaskarżonej decyzji było wadliwe i nie może korzystać z domniemania doręczenia w trybie art. 44 kpa. Skarżąca nie powinna zatem ponosić negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu jej korespondencji. Zaniedbania organu czy podmiotu dokonującego doręczenia oraz wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na korzyść skarżącej. Tym samym uznać należało, że skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi do Sądu. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie ar. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia