II SA/Gl 953/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-01-13
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony jej adwokat z urzędu w postępowaniu przed WSA ze względu na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd zwolnił skarżącą od kosztów sądowych, uznając, że jej sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie tych kosztów, jednak oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, ponieważ nie wykazała skrajnie trudnej sytuacji materialnej wymagającej takiego wsparcia.Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, z miesięcznym dochodem netto 1394 zł i brakiem majątku, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu dotyczącym uprawnień do kierowania pojazdami. Wskazała na trudną sytuację materialną i negatywny wpływ pozbawienia prawa jazdy na jej sytuację zawodową.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, a wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, a w odpowiedzi, na druku urzędowego formularza zwróciła się o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata z urzędu, akcentując trudną sytuację materialną i kłopoty związane z pozbawieniem jej możliwości korzystania z samochodu. Strona zaznaczyła, że pozbawienie jej możliwości prowadzenia pojazdu negatywnie wpłynęło na jej sytuację zawodową, a ze względu na niskie dochody opłacenie kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi przekracza jej możliwości finansowe. Z treści formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkując w wynajmowanym lokalu mieszkalnym, nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, oszczędności ani też papierów wartościowych lub przedmiotów o wartości przekraczającej 5000 zł, a jej jedynym źródłem utrzymania się jest wynagrodzenie za pracę w kwocie 1394 zł netto miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała dokumenty obrazujące poziom i strukturę jej wydatków a także udokumentowała swoje dochody.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Ta zaś, poddana ocenie z uwzględnieniem treści złożonego wniosku oraz nadesłanych później dokumentów prowadzi do wniosku, iż wnioskodawczyni nie będzie w stanie ponieść kosztów sądowych. Nie można jednak stwierdzić, że wnioskodawczyni znajduje się w skrajnie ciężkiej sytuacji materialnej, co uzasadniałoby uwzględnienie złożonego wniosku w całości.
Uwzględniając wysokość dochodu strony oraz poziom stałych, miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się należy stwierdzić, że nawet wygospodarowanie stosunkowo niewielkiej kwoty (200 zł) na wpis od skargi (będący zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania sądowego) może nastręczać stronie daleko idących trudności. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, że na dojazdy do pracy strona przeznacza 150 zł miesięcznie; na usługi TV – 50 zł; na czynsz za wynajmowany lokal mieszkalny – 409 zł; na gaz – wg. prognoz – około 40 zł miesięcznie; na dostawy energii elektrycznej – 43 zł; na internet oraz telefon – około 100 zł miesięcznie. W sumie więc jej wydatki kształtują się na poziomie około 800 zł. Tym samym do jej dyspozycji, przy uwzględnieniu udokumentowanego dochodu pozostaje kwota około 600 zł, z której strona musi zaspokoić swoje pozostałe potrzeby. Stąd tez zwolniono stronę od kosztów sadowych w całości.
Oddalając wniosek w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto fakt, iż strona dysponuje stałym źródłem dochodu a jego wysokość nie pozwala stwierdzić, że znajduje się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym. Tylko zaś w takiej sytuacji możliwe byłoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku również w pozostałej części tj. w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło