II SA/Gl 954/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-03-24
Skład orzekający: Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, gdy nie wykaże ona braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego osobie prawnej może być przyznane tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca ma ciężar dowodu wykazania takiego stanu. W niniejszej sprawie, analiza dokumentów finansowych wykazała, że skarżąca spółka posiada środki pozwalające na pokrycie kosztów, wobec czego wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu dotyczącym decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie uchylenia decyzji rozbiórki obiektu budowlanego. Wniosek został uzupełniony o dokumenty finansowe, w tym sprawozdania, zeznania podatkowe, raporty kasowe i wyciągi bankowe, które miały wykazać brak środków na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek przedstawiciela skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego na skutek wniesienia przez przedstawiciela skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek przedstawiciela skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia 3 stycznia 2011 r. oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...].
Przedstawiciel strony skarżącej wnioskiem nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] r. wystąpił na druku urzędowego formularza o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Jako rodzaj prowadzonej działalności wskazał [...]. Wobec braku oświadczenia co do sytuacji finansowej (wypełniając wniosek odniesiono się bowiem do wadliwości wydanych w zawisłej sprawie decyzji organów administracji publicznej), Sędzia Sprawozdawca zobowiązał skarżącą Spółkę m.in. do uzasadnienia przedmiotowego wniosku oraz podania danych odnośnie majątku i dochodu, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe, w terminie do tego przewidzianym, wnioskodawca sprecyzował, iż występuje o ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Ponadto poinformował, że wobec Spółki nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nadto wskazał, iż Spółka ma okres rozliczeniowy (bilans) na dzień 30 listopada każdego roku podatkowego, który Walne Zgromadzenie zatwierdza do końca maja każdego następnego roku. Dodatkowo nadesłał kserokopie poświadczone za zgodność z oryginałem następujących dokumentów źródłowych:
- sprawozdanie finansowe za okres od 1 grudnia 2008 r. do 30 listopada 2009 r., w którym wykazano zgodnie z bilansem wysokość kapitału własnego – [...] zł, wartość aktywów trwałych – [...] zł oraz zysk netto [...] zł, deklarując jednocześnie brak niepewności kontynuowania działalności;
- zeznanie podatkowe CIT-8 za okres od 1 grudnia 2009 r. do 30 listopada 2010 r., z którego ustalono, iż skarżąca Spółka wypracowała w tym okresie przychód w kwocie [...] zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania w wysokości [...] zł, przyniósł jej stratę rzędu [...] zł;
- raporty kasowe z ostatnich trzech miesięcy (od grudnia 2010 r. do lutego 2011 r.), których saldo końcowe wynosiło odpowiednio [...] zł; [...] zł oraz [...] zł;
- deklaracje VAT-7 za okres od listopada 2010 r. do stycznia 2011 r., gdzie podstawa opodatkowania kształtowała się następująco: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł;
- wyciągi z posiadanego przez Spółkę rachunku bankowego, gdzie na ostatni dzień każdego z trzech ostatnich miesięcy zaksięgowano dodatnie saldo końcowe, a mianowicie: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł;
- a także ewidencję środków trwałych za rok 2011 r. której wartość początkowa brutto kształtuje się na poziomie [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających przyznanie jej fachowego pełnomocnika. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004 r., str. 319).
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy,
że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka ustanowienia radcy prawnego dla strony skarżącej nie została spełniona.
Analiza stanu majątkowego skarżącej Spółki, choć przy nieaktualnych danych co do kapitał zakładowego ([...] zł) i zysku netto ([...] zł) – stan na dzień 30 listopada 2009 r. prowadzi do wniosku, biorąc jednocześnie pod uwagę bieżące informacje wynikające w szczególności z raportów kasowych i stanów rachunków bankowych za ostanie trzy miesiące, iż Spółka jest w stanie pokryć koszty sądowe związane z ustanowieniem fachowego pełnomocnika. Co prawda jak wynika z zeznania podatkowego CIT-8 za 2010 r. skarżąca Spółka poniosła stratę rzędu [...] zł, jednakże owa strata była wynikiem finansowym poniesionych kosztów przy przychodzie [...] zł. Nie można było zatem uznać, iż okoliczność ta zagraża płynności finansowej przedsiębiorstwa bądź jego dalszemu funkcjonowaniu na rynku. Podkreślenia wymaga również, iż jak wynika z powyższych ustaleń oraz podstawy opodatkowania z deklaracji VAT-7, wnioskodawca prowadzi działalność znacznych rozmiarów. Warty odnotowania jest także fakt, iż nie występują niepewności co do możliwości kontynuowania działalności przez stronę skarżącą. Za oddaleniem rozpoznawanego wniosku przemawiają także pozostawione na koniec lutego bieżącego roku w kasie środki w kwocie [...] zł, jak i na rachunku bankowym w wysokości [...] zł, które niewątpliwie dowodzą o dobrej kondycji finansowej.
Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło