II SA/Gl 954/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 61a Kpa z upoważnienia Prezydenta Miasta B. (dalej też jako Prezydent) orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działki nr 1 obręb K. w B. ze szkodą dla działek o nr 2 i 3 obręb K. w B. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent stwierdził, że wnioskiem z dnia [...] r. o wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie zwrócił się reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego K. K. (dalej jako skarżący), powołując się na treść art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2021. 624 t.j., zwanej też dalej ustawą lub P.w.). Jako przyczynę wskazywanej zmiany stanu wody na gruncie skarżący wskazał wykonanie na działce nr 1 rowu kierującego wody na jego działki. Podał też, że w sprawie oddziałującej na jego działki zmiany stanu wody na gruncie działki 1 toczyło się już wszczęte na jego wniosek z dnia 28 października 2019 r. postępowanie zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej jako SKO lub Kolegium) z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania. Zdaniem skarżącego obecny wniosek dotyczy jednak "całkiem nowej okoliczności faktycznej – wykopania rowu w 2020 r.", którego realizacja powoduje w przypadku deszczu kierowanie "całej deszczówki szerokim strumieniem" na jego nieruchomość. Wezwany do uzupełnienia i sprecyzowania wniosku pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] r. podał, że wskazywany rów obejmuje szerokość całej działki nr 1. W odpowiedzi na pismo organu z dnia [...] r., że w świetle definicji rowu zawartej w art. 16 pkt 7 Prawa wodnego za rów nie może być uznana cała działka nr 1 o szerokości około 9 m (długości około 27 m), pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 22 marca 2021 r. podtrzymał wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie. Uzasadniając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania Prezydent dalej podniósł, że kwestia stanu wody na gruncie wskazanej działki nr 1 była już wcześniej elementem szerszego prowadzonego przez ten organ postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie obejmującym większy teren, ze szkodą dla wskazywanych działek skarżącego. Postępowanie to zostało zakończone przed organem pierwszej instancji decyzją o umorzeniu postępowania, wydaną przez Prezydenta dnia [...] r., nr [...]. W postępowaniu tym znany był już fakt obniżenia terenu przedmiotowej działki nr 1, do czego organ ten odniósł się też w uzasadnieniu powyższej decyzji. W konsekwencji zdaniem Prezydenta obecny wniosek skarżącego z dnia 29 stycznia 2021 r. dotyczy sprawy, w której zapadło już rozstrzygnięcie, co uzasadniało odmowę ponownego wszczęcia postępowania. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego, domagając się merytorycznego rozpoznania sprawy na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, zarzucił, że wbrew stanowisku Prezydenta wniosek o wszczęcie postępowania z dnia 29 stycznia 2021 r. oparty jest na nowym zdarzeniu polegającym na wykonaniu zmieniającego stan wody na gruncie przekopu "rowu, przekopu" w [...] r., które nie było przedmiotem postepowania, w którym została wydana wskazana decyzja Prezydenta z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej jako SKO lub Kolegium) zażalenia tego nie uwzględniło i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa postanowienie Prezydenta utrzymało w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że sprawa, której dotyczy wniosek skarżącego z dnia 29 stycznia 2021 r. była już przedmiotem szerszego postępowania zakończonego decyzją Prezydenta z dnia [...] r., utrzymaną następnie w mocy decyzją SKO z dnia [...] r. W tamtym postępowaniu organom orzekającym znany był już fakt powstania "rowu" na działce nr 1, co wynika też z treści wydanych w tamtym postępowaniu decyzji. Należało zatem przyjąć, że w sprawie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, co uzasadniało wydanie na podstawie art. 61a § 1 Kpa postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie reprezentowany przez radcę prawnego skarżący zarzucił, że zostało ono wydane z: 1. mającym wpływ na wynik postępowania naruszeniem art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne, zakazującego zmiany stanu wód i odprowadzania wody poprzez jego niezastosowanie w sprawie, 2. naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, - art. 104 § 1 i § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego mimo istnienia przesłanek do wydania merytorycznej decyzji. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podtrzymano wyrażone już wcześniej w zażaleniu stanowisko, że w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta z dnia [...] r. przedmiotem rozpoznania było naruszenie stanu wody na gruncie, będące następstwem zabudowy sąsiednich działek w latach 2012-2014, a nie następstwem wykonanego na działce nr 1 w [...] r. "rowu, przekopu", co ponownie doprowadziło do niekorzystnej zmiany stosunków wodnych na działkach skarżącego. Z tego też względu zdaniem skarżącego brak było podstaw do przyjęcia, że sprawa naruszenia stosunków wodnych w następstwie wykonania tego "rowu, przekopu" w [...] r. była już rozstrzygnięta wskazaną przez organy obu instancji decyzją. Tym samym postępowanie powinno być wszczęte w oparciu o wniosek skarżącego z dnia 29 stycznia 2021 r. i sprawa powinna być rozpatrzona poprzez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia opartego na treści art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podało, że utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] r. decyzja SKO z dnia [...] r. nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w trybie uproszczonym, a to zgodnie z treścią art. 199 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, t.j., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania dającym podstawę do jego wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy p.p.s.a. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego, organy orzekające obu instancji zasadnie przyjęły, że sprawa naruszenia stosunków wodnych na gruncie działki nr 1 ze szkodą dla działek skarżącego została już wcześniej rozstrzygnięta w/w decyzją Prezydenta z dnia [...] r., utrzymaną następnie w mocy decyzją SKO z dnia [...] r. nr [...]. Wynika to w jednoznaczny sposób zarówno z osnowy jak i uzasadnienia powyższej decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tym Prezydent powołał się m.in. na pismo procesowe pełnomocnika skarżącego z czerwca 2020 r., do którego została dołączona dokumentacja fotograficzna przedstawiająca obniżony poziom działki nr 1. Porównanie tych fotografii, z którymi Sąd zapoznał się z urzędu w oparciu o akta administracyjne dołączone do akt tut. Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 279/21 (z których wynika też, że nieprawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 279/21 uchylono w/w decyzję SKO z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych m.in. na działce nr 1) z fotografiami dołączonymi do złożonego w niniejszym postępowaniu wniosku pełnomocnika skarżącego z dnia 29 stycznia 2021 r., daje podstawy do przyjęcia, że stan działki nr 1 (gdy chodzi o jej ukształtowanie) nie uległ zasadniczym zmianom. Nadto należy w tym względzie wziąć pod uwagę datę w/w pisma pełnomocnika skarżącego z czerwca 2020 r., sporządzonego już po [...] r., kiedy to według wniosku pełnomocnika skarżącego z 29 stycznia 2021 r., miało dojść do nowego zdarzenia polegającego na wykopaniu na działce nr 1 "rowu, przekopu", przesądzającą o tym, że również to zdarzenie należy uznać za objęte przedmiotem rozpoznania i rozstrzygania w poprzedniej sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO z dnia [...] r. Wynika to zresztą, jak już podniesiono, z treści uzasadnienia decyzji Prezydenta z dnia [...] r. Również w odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącego powoływał się na dokonaną w [...] r. zmianę stosunków wodnych na przedmiotowej działce. W świetle powyższego za pozbawione faktycznego i prawnego oparcia należało uznać twierdzenie skarżącego, że jego wniosek z dnia 29 stycznia 2021 r. oparty jest na naruszeniu stosunków wodnych na działce nr 1, które nie zostało objęte przedmiotem rozstrzygnięcia w/w decyzjami. Oceniając zaskarżone postanowienie SKO w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jego wydania należało zatem dojść do wniosku, że zasadnie SKO uznało, iż w sprawie zachodziła sytuacja, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a Kpa. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. mr