II SA/Gl 956/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-11-26
Skład orzekający: Włodzimierz Kubik, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wojewody utrzymująca w mocy decyzję wójta o wymeldowaniu z pobytu stałego jest prawidłowa, gdy organ odwoławczy wadliwie rozpoznał przedmiot zaskarżenia i strony postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może rozpoznać odwołania podmiotu, którego interes prawny nie jest objęty zaskarżoną decyzją. W przypadku, gdy organ II instancji wadliwie ustalił przedmiot zaskarżenia i strony postępowania, konieczne jest ponowne rozpoznanie odwołań i wydanie decyzji skierowanych do właściwych podmiotów. W konsekwencji decyzja wojewody została uchylona, a jej wykonanie wstrzymane do czasu uprawomocnienia się wyroku.Stan faktyczny
Wójt Gminy K. wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego L. M. i P. M. Po postępowaniu wydał dwie decyzje o wymeldowaniu tych osób z różnych powodów. Od obu decyzji wniesiono odwołania, które zostały rozpatrzone łącznie przez wojewodę, który utrzymał w mocy decyzję wójta. Skarżący podnieśli, że opuszczenie domu nastąpiło pod przymusem i zamierzają powrócić do miejsca zameldowania, a wojewoda wadliwie rozpoznał przedmiot odwołania i strony postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję wojewody, orzekł o wstrzymaniu jej wykonania do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od wojewody na rzecz każdego ze skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 r. sprawy ze skarg L. M. i P. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz każdego ze skarżących kwotę po 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Działając na wniosek G. M. , Wójt Gminy K. wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego w K. przy ul[...] L.M. i P. M. . Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji wydał w dniu [...] r. dwie decyzje. Jedną z nich o numerze [...]orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego L. M. przyjmując, że opuściła ona lokal w roku [...] , od tego czasu w nim nie mieszka i nie podjęła prawnych kroków w celu powrotu do mieszkania. Drugą decyzją o numerze [...] Wójt Gminy orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego P.M., przyjmując analogiczny stan faktyczny.
Od obu decyzji zostały wniesione odwołania. Strony uczyniły to co prawda w jednym piśmie, podpisanym przez obie strony, ale wskazano, że przedmiotem zaskarżenia jest zarówno decyzja nr [...] jak i decyzja nr [...].
W dniu [...]r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...]. Podał w niej, że zapadła ona po rozpoznaniu odwołania L. M. i P. M. od decyzji z [...]r. nr [...] W sentencji organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podano, że organ I instancji zaskarżoną decyzją orzekł o wymeldowaniu L . M. i P. M. z pobytu stałego. Nadto szczegółowo opisano przebieg postępowania oraz stwierdzono, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że odwołujący się opuścili miejsce stałego zameldowania i nie przebywają w nim od dłuższego czasu, co spełnia przesłankę z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (DZ. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.).
Skargę do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody wnieśli L. M. i P.M. . Podkreślili, że są spadkobiercami Z.M. i mają tytuł do nieruchomości. Opuszczenie domu w roku [...] miało miejsce pod przymusem i w sytuacji zagrożenia ze strony G.M. . Obecnie zamierzają ponownie zamieszkać w miejscu zameldowania, w związku z czym pisemnie wzywali G. M. do udostępnienia im mieszkania. Wezwania te pozostały bez odpowiedzi.
Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko, że w sprawie zaistniała przesłanka wymeldowania każdego ze skarżących z miejsca zameldowania, albowiem opuścili oni dotychczasowe miejsce pobytu stałego i w nim nie przebywają.
O oddalenie skargi zawnioskował także pełnomocnik uczestnika postępowania G. M., zwracając się jednocześnie o zasądzenie od skarżących na rzecz uczestnika zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji, służy stronie odwołanie. Podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania jest strona postępowania, czyli podmiot, którego interesu prawnego postępowanie dotyczy. Organ odwoławczy nie jest uprawniony do rozpoznania odwołania podmiotu, którego interesu zaskarżona decyzja nie dotyczy. Konieczne jest zatem precyzyjne określenie przez organ odwoławczy przedmiotu zaskarżenia oraz adekwatne do niego ustalenie stron postępowania. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy skierował swoją decyzję do obojga skarżących, co uprawniało każdego z nich do wniesienia skargi. Treść decyzji Wojewody [...] świadczy jednak o tym, że organ ten wadliwie rozeznał zarówno przedmiot zaskarżenia, jak i jego treść. Nie jest prawdą, że decyzją, którą Wojewoda utrzymał w mocy, orzeczono o wymeldowaniu zarówno L. M. jak i P. M.. Decyzją nr [...] Wójt Gminy orzekł o wymeldowaniu jedynie P. M. i w stosunku do niego badał istnienie przesłanek wymeldowania. L. M. nie był stroną w postępowaniu dotyczącym wymeldowania P. M. ani adresatem wydanej w stosunku do niego decyzji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda natomiast nie tylko rozpoznał jej odwołanie, ale przyjął, wbrew stanowi faktycznemu, że kontrolowana przez niego decyzja dotyczyła obu osób. Niewątpliwie doszło w sprawie do nieprawidłowego rozpoznania przez organ II instancji stanu faktycznego związanego z wydanymi decyzjami, skutkiem czego jest pozostawienie bez rozpoznania odwołania od decyzji nr [...] (dotyczącej L. M. ) oraz rozpoznanie odwołania wyłącznie od decyzji dotyczącej P. M., z tym że zakres podjętego tą decyzją rozstrzygnięcia został przez organ wadliwie ustalony. W konsekwencji organ zadeklarował w decyzji, że została on wydana po rozpoznaniu dwóch odwołań, podczas gdy odwołanie L. M. nie dotyczyło i nie mogło doprowadzić do uruchomienia trybu odwoławczego w stosunku do decyzji jej nie dotyczącej.
Wskazane okoliczności uzasadniają potrzebę powtórnego rozpoznania przez Wojewodę [...] wniesionych do niego odwołań od decyzji wydanych przez organ I instancji. W wyniku rozpoznania odwołania każdej ze stron, w stosunku do każdej z wydanych decyzji winna zostać wydana decyzja organu odwoławczego, skierowana do właściwego kręgu podmiotów.
Mając na uwadze podniesione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy. Jednocześnie Sąd wyjaśnia pełnomocnikowi uczestnik postępowania, że przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zasądzenie przez sąd I instancji zwrotu kosztów postępowania na rzecz jego uczestnika od strony skarżącej, niezależnie od efektu postępowania. Przed sądem I instancji zwrot kosztów jest możliwy tylko na rzecz strony skarżącej od organu administracji, w sytuacji uwzględnienia skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło