II SA/Gl 956/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi D.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Pismem z dnia 7 listopada 2011 roku A. P. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w S. o wymeldowanie D. P. z lokalu znajdującego się w S. przy ul. [...]. Podał w tym piśmie, że D. P. dobrowolnie opuściła w/w lokal w maju 2011 roku zabierając swoje rzeczy osobiste. Od tego czasu nie bywa w lokalu mimo, że posiada do niego klucze. D. P. zamieszkuje wraz z małoletnią córką wnioskodawcy u ojca J. K. w S. przy ul. [...]. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 roku, nr 139, poz. 993 z późn. zm.) orzekł o wymeldowaniu D. P. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w S. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D. P. uznając, że wraz z nią wymeldowano małoletnią córkę stron, domagała się "sprostowania orzeczenia" przez wskazanie, iż wymeldowuje się "Matkę z dzieckiem" to jest odwołującą się z małoletnią córką stron, nadto odwołująca się wniosła o rozpatrzenie wniosku o najem mieszkania komunalnego w sytuacji gdy decyzja o wymeldowanie została utrzymana w mocy. W uzasadnieniu przyznała, że z lokalu się wyprowadziła ale nie miało to dobrowolnego charakteru lecz zostało wymuszone zachowaniem wnioskodawcy (bicie w obecności dziecka). Oświadczyła, że rzeczywiście nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania bo została z niego usunięte siłą, a ponadto skupiła się na potrzebach dziecka. Wskazała na fakt toczenia się sprawy o znęcanie nad rodziną przez wnioskodawcę i podkreśliła, że wraz z nią powinna być wymeldowana małoletnia córka stron, nad którą sprawuje opiekę. Wojewoda [...] nie podzielił zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji (...). Omówił zeznania świadków przesłuchanych przez organ I instancji, wskazał na wyniki dwukrotnych oględzin lokalu oraz przesłuchanie stron. Podzielił pogląd organu I instancji, że D. P. wyprowadziła się ze spornego lokalu. W tym zakresie organ orzekający odwołał się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego i stwierdził, że do wymeldowania może dojść także wtedy gdy osoba w tym lokalu zameldowana została przymuszona do wyprowadzenia się. Osobie takiej służą wtedy roszczenia mające doprowadzić do przywrócenia posiadania lokalu. Jednakże nawet istnienie możliwej do przezwyciężenia przeszkody w posiadaniu lokalu, nie wyłącza możliwości wymeldowania. Organ przyznał, że w sprawie przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna (obdukcja z 4.02.2010 r., karty informacyjne leczenia szpitalnego z 6.12.2010 r. i 14.12.2010 r.) jednakże D. P. nie podjęła kroków prawnych w celu powtórnego w nim zamieszkania. Nie jest bowiem takim brakiem zgłoszenia na Policji faktu znęcania się przez męża i prowadzenie w tym przedmiocie sprawy w prokuraturze (obie umorzone na dzień wydania decyzji ostatecznej). Nie ma też wpływu na orzeczenie wystąpienie z żądaniem eksmisji wnioskodawcy ani deklarowany przez odwołującą się zamiar nocowania w spornym lokalu czy też pozostawienie w lokalu części rzeczy osobistych. Odnosząc się do zarzutu braku wymeldowania wraz z odwołującą się jej małoletniej córki organ wskazał na wniosek z dnia 7 listopada 2011 roku, który dotyczył wyłącznie odwołującej się oraz przytoczył regulację art. 9a ustawy o ewidencji (...) i art. 26 kodeksu cywilnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję ostateczną złożyła D. P. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podkreśliła, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne ale wynikało z obaw o dalszy prawidłowy rozwój dziecka oraz zagrożenia zdrowia "a nawet życia" skarżącej. Te okoliczności uniemożliwiły ciągłe przebywanie w lokalu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 20 marca 2013 roku skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stwierdzenia oraz złożyła do akt odpisy postanowienia nr [...] z [...] i [...] z dnia [...] roku o podjęciu "na nowo" dochodzeń w sprawach znęcania psychicznego i fizycznego nad skarżącą przez A. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją orzeczono o wymeldowaniu D. P. z pobytu stałego przy ul. [...] w S. Sąd orzekający stoi na stanowisku prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie właściwej jego oceny i zasadności wyciągniętych wniosków. Skarżąca, w szczególności w odwołaniu i skardze, nie przeczy, że opuściła lokal przy ul. [...], a jedynie podnosi iż opuszczenie to nie było dobrowolne, ale wywołane zachowaniem męża, które zagrażało prawidłowemu rozwojowi małoletniej córki stron oraz bezpieczeństwu (życiu i zdrowiu) samej skarżącej. Spór w sprawie dotyczy więc dobrowolności opuszczenia przez skarżącą dotychczasowego miejsca pobytu (lokalu z którego została wymeldowana). Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji (...), zgodnie z którym organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że z sytuacją opuszczenia lokalu mamy do czynienie wtedy, gdy osoba dobrowolnie rezygnuje z zamieszkania w lokalu, zrywa z nim więzi, koncentruje swe centrum życiowe w innym lokalu. Warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest więc opuszczenie przez nią dotychczasowego miejsca pobytu w sposób trwały i dobrowolny. Jednakże przesłanką wymeldowania może być także sytuacja w której osoba zameldowana dotychczas została do wyprowadzenia się przymuszona (brak dobrowolności). Osobie takiej służą bowiem roszczenia mające doprowadzić do przywrócenia posiadania mieszkania i usunięcia przeszkód do zamieszkania. W przypadku gdy osoba dotychczas zameldowana nie podejmie środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i do niego nie powróci to spełniony zostaje warunek faktycznego opuszczenia bez wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu. Ponieważ zamieszkaniem jest taki stan faktyczny, w którym osoba przebywa w określonym lokalu z zamiarem stałego pobytu, ma w nim zgromadzone swoje rzeczy osobiste i majątkowe, zaspokaja w nim codzienne potrzeby życiowe, w szczególności nocuje, stołuje się, wypoczywa to nie można przyjąć, przy dowodach przeprowadzonych w sprawie, że skarżąca zamieszkuje w spornym lokalu. Jest bowiem bezsporne, że nocuje w mieszkaniu swojego ojca co najmniej od połowy 2011 roku, w pokoju w spornym lokalu z którego (według twierdzeń skarżącej) korzysta brak jest miejsca do spania, tylko od czasu do czasu przyrządza w tym lokalu posiłki, od połowy 2011 roku nie była widywana w lokalu, na schodach lub podwórku przez bezpośrednich sąsiadów, kosmetyki codziennego użytku przynosi w torebce, a na rozprawie w dniu [...] roku oświadczyła, że w spornym lokalu nie mieszka (protokół z dnia [...] roku w sprawi [...]) . W tej sytuacji zasadnie – zdaniem składu orzekającego – organ uznał, że skarżąca nie mieszka w spornym lokalu bowiem opuściła go w połowie 2011 roku. Temu ustaleniu skarżąca nie przeczy, podnosząc – o czym była już mowa – że opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego. W tym zakresie Sąd także podziela opinię organu orzekającego co do tego, że nie można przyjąć by skarżąca opuściła lokal będąc do tego przymuszona, a w szczególności by podjęła kroki zmierzające do powtórnego w nim zamieszkania. Sąd administracyjny co do zasady kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem w zakresie stanu faktycznego i regulacji prawnej na dzień w którym została ona wydana. Na ten dzień uległa umorzeniu sprawa ze zgłoszenia na Policji faktu znęcania się przez wnioskodawcę nad skarżącą, jak i sprawa o znęcanie się wnioskodawcy nad rodziną prowadzona przez prokuraturę pod sygn. [...]. Do działań zmierzających do przywrócenia naruszonego posiadania nie można także zaliczyć złożenia przez skarżącą pozwu o eksmisję wnioskodawcy z przedmiotowego lokalu bowiem wyrok w tej sprawie (niezależnie od toczącej się sprawy rozwodowej) jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, a organy orzekające ustalają stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji i on podlega kontroli Sądu. Skoro zatem skarżąca nie mieszka (wyprowadziła się ze spornego lokalu), a wyprowadzenia tego nie można traktować jako wyprowadzenia wbrew własnej woli orzeczenie o wymeldowaniu odpowiada prawu. W tym miejscu należy przypomnieć, że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego dotyczącego zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu, a jej celem jest przede wszystkim zapewnienie szeroko rozumianym organom władzy, jak i innym podmiotom możliwości skontaktowania się z daną osobą pod adresem w którym ona rzeczywiście zamieszkała. Nadto Sąd pragnie skarżącej wyjaśnić, że decyzja o wymeldowaniu pozostaje bez wpływu na inne postępowanie, w tym postępowanie o podział majątku dorobkowego. Niezasadny jest także zarzut skarżącej związany z brakiem decyzji o wymeldowaniu małoletniej córki stron. Niniejsze postępowanie było bowiem prowadzone z wniosku o wymeldowanie, który dotyczył wyłącznie skarżącej. W kwestii zameldowania małoletniej córki istotne są wskazane przez organ odwoławczy przepisy art. 9a ustawy o ewidencji (...) i art. 26 kodeksu cywilnego. Na koniec dodać przyjdzie, że podnoszona przez skarżącą kwestia przyznania innego lokalu komunalnego nie może być przedmiotem rozważań Sądu, bowiem wykracza poza granice rozpatrywanej sprawy wyznaczone jej przedmiotem to jest wymeldowaniem D. P. z pobytu stałego. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) oddalono skargę. sw