II SA/Gl 958/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie weterynarii i ochrony zwierząt uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 5-7 ustawy z dnia 21 stycznia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.), Prezydent Miasta C. orzekł o odebraniu czasowo J. B. ośmiu psów nierasowych, które zostaną przekazane Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt w C., jednocześnie postanowił, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że J. B. wykorzystuje pojazd ciężarowy marki [...], zaparkowany w pobliżu osiedla mieszkaniowego, do utrzymywania 8 dużych psów nierasowych w niewłaściwych warunkach (niewielka powierzchnia, nasłonecznienie i wzrost temperatury w pojeździe), a ponadto doprowadza do niekontrolowanego rozrodu. Dalsze pozostawienie zwierząt w dotychczasowych warunkach u ich właściciela zagraża zdrowiu psów. Organ ponadto stwierdził, że do czasu orzeczenia przez Sąd przepadku zwierząt lub ich zwrotu koszty utrzymywania psów w schronisku, jak również koszty transportu, obciążają właściciela. Od decyzji tej odwołanie wniósł J. B. wskazując, że podjęta została na podstawie nieznanych mu powodów, zaś przyczyny, które zostały podane w uzasadnieniu decyzji są fałszywe. Odwołujący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków mieszkańców osiedla, którzy znają sytuację psów z codziennej obserwacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem Kolegium decyzja organu pierwszej instancji pomimo wad formalnych odpowiada prawu. W istocie wydana została na wniosek [...] – Oddział w C., nie zaś z urzędu. W decyzji organ powołał się na przepisy art. 5-7 ustawy o ochronie zwierząt, tymczasem wystarczającym było przywołanie art. 7 tej ustawy, który z kolei odwołuje się do art. 6 ust. 2. Ten ostatni przepis wskazuje na szereg sytuacji, w których właściciel zwierzęcia zachowuje się wobec niego w sposób niehumanitarny, a więc gdy znęca się nad nim, zadaje mu cierpienia itp. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie takie zdarzenia miały miejsce i wynika to z notatek urzędowych funkcjonariuszy Straży Miejskiej w C. Opisane w nich fakty wyczerpują znamiona niehumanitarnego traktowania zwierzęcia, a fakty te mają miejsce już od [...] r. Z tego względu sposób zachowania odwołującego się wobec psów w pełni uzasadniał ich czasowe odebranie do chwili orzeczenia przez sąd powszechny. Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniósł J. B. zarzucając, że decyzja wydana została na podstawie pomówień oraz subiektywnych ocen traktowania psów. Skarżący zaprzeczył, by psy przetrzymywane były w ciężkich dla nich warunkach i wbrew ich woli. Samochód ciężarowy ustawiony jest w miejscu zacienionym, posiada wentylację w postaci okien bocznych i dwóch dużych podnoszonych dachów. Poza tym psy przebywają w tym samochodzie w okresie od 2 do 4 godzin dziennie. Za bezpodstawne uznał skarżący zarzuty, iż w sposób niekontrolowany doprowadza do rozmnażania psów, poza tym wskazał, że od listopada [...] r. posiada nie osiem, lecz tylko pięć psów. Do skargi dołączona została opinia lekarza weterynarii, a pod treścią skargi podpisało się kilkanaście osób. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie do odparcia okazał się postawiony w niej zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a zatem z naruszeniem proceduralnych przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa, które to uchybienia w ocenie Sądu mogły mieć wpływ na finalny wynik sprawy. Trafnie zauważa Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia, zatem człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt stwarza podstawę dla wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do wydania decyzji administracyjnej o czasowym odebraniu właścicielowi lub opiekunowi zwierzęcia, gdy traktowane jest w sposób określony w art. 6 ust. 2, tj. w przypadku znęcania się nad zwierzętami. Ustawodawca w ostatnio powołanym przepisie wyjaśnia, co należy rozumieć przez znęcanie się nad zwierzętami i w 15 punktach wskazuje na przypadki, w których dochodzi do zadawania albo świadomego dopuszczania do zadawania bólu lub cierpień. Katalog tych przypadków świadczących o znęcaniu się nad zwierzętami nie jest zamknięty, na co wskazuje użyty w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt zwrot "w szczególności". Jednakże warunkiem koniecznym wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia jest poprawne ustalenie i tym samym wykazanie, że właściciel lub opiekun zadaje albo świadomie dopuszcza do zadania zwierzęciu bólu lub cierpienia. Organ twierdzi, ze już sam fakt przetrzymywania psów w samochodzie ciężarowym oznacza, że spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt, tj. utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania. Można i trzeba się zgodzić, że samochód nie jest miejscem, w którym powinny być przetrzymywane psy. Jednakże upatrując w tym przesłankę świadomego dopuszczenia do zadawania bólu lub cierpień, należało ustalić, czy istotnie w tym konkretnym przypadku skarżący w taki właśnie sposób znęca się nad psami. Skoro skarżący podniósł zarzut, iż samochód jest wietrzony, posiada wentylację, a jego wnętrze zostało przystosowane do utrzymywania zwierząt, poza tym psy przebywają tam jedynie przez kilka godzin dziennie, w tym zakresie winno zostać przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. Oparcie się wyłącznie na treści notatek służbowych Straży Miejskiej z okresu od [...] r. do [...] r. było niewystarczające już choćby z tego powodu, że spornych kwestii nie rozstrzygają. Organ powołuje się ogólnie na treść tych notatek służbowych i wywodzi, że opisane w nich fakty wyczerpują znamiona niehumanitarnego traktowania psów. Pomijając już kwestię, że odwołując się do notatek należało te fakty określić, czego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło, to analiza tych notatek prowadzi do wniosku, że ich treść jest lakoniczna i mało precyzyjna. W notatce z dnia [...] r. mowa jest o opinii lekarza weterynarii, według którego sposób przetrzymywania psów stanowi formę znęcania się nad nimi. W aktach administracyjnych brak jednakże tej opinii, nie można więc dokonać kontroli trafności tego stanowiska. W notatkach, a wcześniej w piśmie [...] w Polsce – Oddziału w C. mowa jest o niewłaściwej opiece (w przeszłości miano dokonać sterylizacji psów). Tymczasem z opinii lekarza weterynarii z dnia [...] r. przedłożonej przez skarżącego wynika, że psy są zadbane, pozostają w leczeniu od trzech lat. Również i ta okoliczność, wobec rozbieżnych stanowisk stron, przed wydaniem decyzji winna być wyjaśniona. W tym stanie rzeczy nie mogły się ostać zarówno zaskarżona decyzja, jak również dotknięta tymi samymi uchybieniami decyzja organu pierwszej instancji. Stwarza to podstawę do ich uchylenia na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2007 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania sądowego nie orzeczono, jako że skarżący zwolniony był od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, innych zaś kosztów nie poniósł. Rozstrzygnięcie, że decyzja nie podlega wykonaniu znajduje uzasadnienie w przepisie art. 152 wymienionej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę, nie przesądzając czy winna być wydana decyzja o czasowym odebraniu skarżącemu psów, w pierwszej kolejności ustali organ, na jakim etapie znajduje się postępowanie sądowe. O ile Sąd nie orzekł jeszcze w trybie art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, przeprowadzi organ postępowanie zmierzające do załatwienia wniosku [...] w Polsce – Oddział w Ch. z dnia [...] r. Zgodnie z tym co rozważono, przyjęcie, iż skarżący w sposób świadomy dopuszcza do zadawania bólu lub cierpień swym psom wymagać będzie poprawnych ustaleń mających oparcie w materiale dowodowym. W tym kontekście wyjaśnienia wymagać będzie również ilość psów znajdujących się w posiadaniu skarżącego, gdyż także w tym zakresie dotychczasowe ustalenia są niewystarczające. Skarżący utrzymywał bowiem, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji posiadał jedynie pięć psów. SW