II SA/Gl 959/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi E. B. i Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po przeprowadzeniu postępowania, wszczętego na wniosek E. i Z. B., w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...]r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy wydania J.D. nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wody na nieruchomości położonej przy ul. [...] w C., decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu Kolegium podało, iż Prezydent Miasta C. decyzją ostateczną z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 38 ust. 1 i art. 50 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Z. B. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na gruncie wskutek podwyższenia terenu działki przy ul. [...] w C., odmówił wydania J. D. nakazu przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Na skutek kolejnego wniosku E. i Z. B. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na skutek podwyższenia terenu przedmiotowej posesji, w oparciu o odmienny stan prawny, tj. art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115. poz. 1229 ze zm.) organ pierwszej instancji powołaną decyzją z dnia [...] r. odmówił nakazania J.D. przywrócenia poprzedniego stanu wody na tymże gruncie. Jak podnosi dalej organ, ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. weszła w życie z dniem 1 lipca 2002 r., zaś pismo inicjujące postępowanie zakończone powołanym powyżej rozstrzygnięciem, zostało złożone w siedzibie organu w dniu [...] r. Zatem oba akty, tj. decyzja z dnia [...] r. i decyzja z dnia [...] r., choć dotyczą tego samego żądania pochodzącego od tych samych podmiotów, to wszczęte zostały na skutek wniosków złożonych w odmiennym stanie prawnym. Mając powyższe na względzie Kolegium uznało, że nie zachodzi tożsamość sprawy i tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia w oparciu o przepisy art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity – Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., nieważności decyzji z dnia [...]r. utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] r. Nadto rozstrzygnięcia te zostały wydane w nowym postępowaniu bowiem zainicjowane zostały nowym wnioskiem. E. i Z. B. wystąpili do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej przywołaną decyzją z dnia [...]r., zarzucającej jej rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., albowiem ich zdaniem decyzja ta dotyczy sprawy już poprzednio zakończonej inną decyzją ostateczną tj. decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ motywując podjęte rozstrzygnięcie wskazał, iż decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., jak również na skutek wniesionego odwołania, utrzymująca ją decyzja z dnia [...] r., wydane zostały w nowym postępowaniu i w odmiennym stanie prawnym, niż decyzja z dnia [...]r. Powyższa okoliczność wyklucza zatem tożsamość sprawy, a tym samym brak jest podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., a co za tym idzie decyzję z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia powołanego rozstrzygnięcia należało utrzymać w mocy z uwagi na brak przesłanek z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Przywołując treść przepisów, stanowiących podstawę prawną decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. oraz wydanej na skutek kolejnego wniosku decyzji z dnia [...]r., Kolegium podkreśliło, iż pomimo tego, iż dotyczą one tego samego żądania od tych samych podmiotów oraz tego samego stanu faktycznego, to jednakże zapadły w innym stanie prawnym. Organ podzielając stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powtórzył, iż zastosowanie przepisu z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, jeśli istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Zaś tożsamość sprawy ma miejsce, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Oceniając tożsamość sprawy należy również zbadać zachowanie ciągłości regulacji prawnych w przypadku zmiany przepisów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. i Z. B. zaskarżając w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. zarzucili jej rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędną jej wykładnię, albowiem na podstawie powołanego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, a nie odmawia stwierdzenia jej nieważności. Skarżący powołując się na zdarzenia przedstawiane już wcześniej w postępowaniu administracyjnym, a w związku z tym sformułowane uprzednio tezy, dodatkowo wskazali, iż decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., stała się ostateczna w wyniku zawartego w niej błędnego pouczenia, a mianowicie, iż od decyzji tej nie służy stronom prawo wniesienia środka odwoławczego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Podkreślili także, iż Prezydent, zarówno przy wydaniu tej decyzji, jak również decyzji z dnia [...] r., nie ustalił gdzie odprowadzane są przez J. D. wody opadowe z połaci dachowych budynku mieszkalnego położonego na terenie jego posesji. W ich ocenie błędne jest również rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., zamiast odmówić wszczęcia tegoż postępowania w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. Ponadto skarżący ponownie podnieśli kwestię, iż Kolegium pomimo, iż sprawa zakłócenia stosunków wodnych na gruncie została już uprzednio rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] r. to decyzją z dnia [...] r. utrzymało ono w mocy kolejne rozstrzygnięcie w tej samej sprawie, zaś decyzją z dnia [...] r. w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności swojej decyzji, utrzymując je następnie bezpodstawnie decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Przepis ten spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej wyrażonej w art. 16 kpa, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, która ona załatwia. Dotyczy więc on sytuacji, gdy kolejno po sobie zostały wydane dwie decyzje załatwiające sprawę co do istoty, a z których pierwsza ma charakter ostateczny. Zaistnienie komentowanej przesłanki wymaga ustalenia tożsamości sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tożsamość podmiotu ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, o ile tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko pomiędzy tymi samymi stronami. Należy jeszcze wyjaśnić, że powagi rzeczy osądzonej nie narusza wydanie decyzji merytorycznej w postępowaniu wznowieniowym lub w innym trybie nadzwyczajnym, gdyż takie rozstrzygnięcie musi zawierać w sobie orzeczenie co do losów poprzedniej decyzji. Postępowanie administracyjne wszczęte w celu wzruszenia decyzji ostatecznej dotyczy nowej sprawy administracyjnej w stosunku do tej, o której rozstrzygnięto w ostatecznej decyzji. W niniejszej sprawie sprawa załatwiona decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] roku Prezydenta Miasta C. nie jest decyzją tożsamą z decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku, która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Sprawy załatwione oboma decyzjami wykazują to samo żądanie, te same strony, ten sam stan faktyczny, ale różnią się stanem prawnym. Decyzja z dnia [...] roku została wydana na podstawie art. 38 ust. 1 i art. 50 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo wodne, natomiast decyzja SKO z dnia [...] roku w oparciu o art. 29 ustawy z dnia 28 lipca 2001 roku Prawo wodne (obowiązującej od dnia 1 stycznia 2002 r.). Świadczy to o braku tożsamości przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku i decyzji SKO z dnia [...]r. Należy w tym miejscu podkreślić, że między art. 50 ustawy Prawo wodne z 1974 roku zachodzą znaczne różnice co do przesłanek ich zastosowania i skutków stwierdzonej zmiany stanu wody na gruncie. Wobec braku tożsamości spraw decyzja SKO z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku nie dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (tutaj decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku) a więc decyzja ta nie jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) skarga podlegała oddaleniu. SW