II SA/Gl 960/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-03-13
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, która posiada znaczący majątek (kilka nieruchomości mieszkalnych i rolnych) przy niskich dochodach, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie należy brać pod uwagę nie tylko wysokość dochodów, ale także posiadany majątek. Mimo niskich dochodów, posiadanie przez skarżącego kilku nieruchomości mieszkalnych i rolnych wyklucza uznanie jego sytuacji za na tyle trudną, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie, ze względu na potencjalne trudności z jednorazowym uiszczeniem wpisu od skargi, sąd zwolnił skarżącego z tego kosztu.Stan faktyczny
Skarżący J. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z córką, posiada dom w budowie, mieszkanie spółdzielcze, nieruchomość rolną oraz dwa inne domy. Jego dochody to emerytura i renta strukturalna. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1) Zwolniono skarżącego z wpisu od skargi. 2) Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wygaśnięcia pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, J. O., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, wniosek swój motywując trudną sytuacją materialną. Z treści wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz pełnoletnią, studiująca córką. W skład jego majątku wchodzi dom w budowie (stanowiący majątek dorobkowy), mieszkanie spółdzielcze o pow. 73 m2, nieruchomość rolna o pow. 0,85 ha, dom drewniany (spadek po rodzicach) o pow. 57 m2 oraz dom w budowie - przeznaczony dla dzieci. Wnioskodawca zaznaczył, że zarówno budynek stanowiący majątek dorobkowy jak i budynek przeznaczony dla dzieci były finansowane z zaciągniętych zobowiązań kredytowych, aczkolwiek nie został dokonany podział majątku dorobkowego ze względu na brak środków pozwalających na przeprowadzenie takiego postępowania. Jedynym źródłem utrzymania się J. O. jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie 1016 zł oraz renta strukturalna w wysokości 189 zł miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Podane przez skarżącego okoliczności nie pozwoliły stwierdzić, że sytuacja materialna jego rodziny jest na tyle trudna, iż uzasadnione jest uwzględnienie złożonego wniosku w całości.
Analizując podane przez skarżącego okoliczności niewątpliwym jest, że uzyskuje on bardzo skromny dochód. Patrząc się tylko z tego punktu widzenia na jego sytuację materialną, w zasadzie należałoby uznać, że wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym brane są jednak pod uwagę również inne okoliczności, a przede wszystkim rzeczy wchodzące w skład majątku. W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący dysponuje trzeba budynkami mieszkalnymi, lokalem mieszkalnym oraz nieruchomością rolną. Nawet, jeśli pod uwagę weźmie się fakt, że jeden ze wspomnianych budynków stanowi składnik majątku dorobkowego, którego podział nie został przeprowadzony, to fakt posiadania pozostałych nieruchomości przeczy tezie o szczególnie ciężkim położeniu wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek i uwzględniając go w części uznano jednak, że skarżący może mieć problemy z zebraniem kwoty 500 zł, stąd też zwolniono go z wpisu od skargi. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano, że posiadanie licznych nieruchomości świadczy o możliwości ich utrzymywania, a wobec tego brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawcy nie będzie stać na poniesienie pozostałych, ewentualnych kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło