II SA/Gl 960/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 października 2019 r. ze skargi J.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej (Kolegium), po rozpatrzeniu wniosku J. W. (strona, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] r. nr [...] zawieszające postępowanie w przedmiocie odmowy przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W podstawie prawnej postanowienia wskazano art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1, art.156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "K.p.a."). Z akt administracyjnych wynika, że postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Kolegium zawiesiło postępowanie w przedmiocie odmowy przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Strona pismem z dnia 28 maja 2019 r. zaskarżyła postanowienie Kolegium wnosząc o jego uchylenie i rozstrzygnięcie kwestii prawnej. W uzasadnieniu stwierdziła, że postanowienie zmierza do ominięcia prawa. Zauważyła, iż Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, iż pobieranie zasiłku dla opiekuna nie może być przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, skoro skarżący wyraża wolę rezygnacji z zasiłku dla opiekuna. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 28 maja 2019 r. Kolegium utrzymało postanowienie własne z dnia [...] r. W uzasadnieniu postanowienia wskazało, że strona w dniu 30 listopada 2018 r. złożyła w organie I instancji wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. W., która została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczeniem wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] r. wydanym na stałe. Niepełnosprawność istnieje od dnia [...] października 1991 r., natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] lutego 2016 r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy J. odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na posiadanie przez stronę prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego na okres od dnia 1 listopada 2019 r. do 31 października 2019 r. na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...] oraz niespełnienie warunku wynikającego z treści art. 17 ust.1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz 2220- dalej "uś.r."), , gdyż niepełnosprawność matki strony powstała w 54 roku jej życia. Kolegium podniosło, że na postawie decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] r. nr [...], strona posiada uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego na okres od dnia 1 listopada 2018 r. do dnia 31 października 2019 r. Przytoczyło art. 27 u.ś.r. wskazując, że zgodnie z treścią tego stronie przysługuje jedno ze świadczeń wybranych przez osobę uprawnioną. Stwierdziło, że oświadczenia z dnia 30 listopada 2018 r. wynika, że intencją strony jest rezygnacja ze specjalnego zasiłki opiekuńczego w przypadku przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W treści odwołania decyzji organu I instancji z dnia [...] r. strona podkreśliła, że jednoznacznie wyraziła wolę rezygnacji z przyznanego świadczenia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec powyższego Kolegium uznało za zasadne zawiesić postępowanie odwoławcze w przedmiocie przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na postawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. celem podjęcia przez organ I instancji działań prowadzących do wyeliminowania we właściwym trybie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium rozpatrzenie sprawy uzależnione jest od zajęcia stanowiska przez organ I instancji, a zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie jest zasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił Kolegium omijanie prawa, co miało doprowadzić do przewlekłości postępowania. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygniecie o stosunku prawnym, czy w świetle obecnych i zmieniających się przepisów w tej materii z zakresu prawa socjalnego, jest możliwe w jego przypadku nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przedstawił sytuację zdrowotną jego matki . Przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2018 r. sygn. akt. I OSK 2763/17 i opinię Rzecznika Praw Obywatelskich. Zaakcentował dalej, że z uwagi na budzące wątpliwości przepisy prawne wniesienie skargi było zasadne W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018, poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne badają, czy kwestionowana decyzja/postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji/postanowienia. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku- Białej wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Kolegium powołało art. 97 § 1 pkt 4 , art. 100 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2018 r., poz . 2096 – dalej "K.p.a."). Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne, o którym mowa wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Art. 100 § 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. W orzecznictwie przyjmie się, iż zagadnienie wstępne to zagadnienie, które wyłania się w toku postępowania administracyjnego, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądy Administracyjnego z 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1011/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Należy przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Oznacza to, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego przez ten inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji przez organ, w postępowaniu przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Zależność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy administracyjnej nie może być utożsamiana z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Z istnieniem kwestii prejudycjalnej mamy do czynienia wówczas, gdy brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 listopada 2018 r., II OSK 2819/18; z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 931/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 29/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1643/18; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 71/19). W rozpoznawanej sprawie Kolegium zawiesiło postępowanie odwoławcze w przedmiocie odmowy przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do czasu rozpatrzenia przez organ I instancji wniosku strony o uchylenie decyzji przyznającej mu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką. Przy czym wskazało, że uprawnienie do specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało przyznane na okres od dnia 1 listopada 2018 r. dnia 31 października 2019 r. Kolegium uznało, że uzyskanie przez stronę uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką uzależnione jest od zrzeczenia się uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego jako wyboru jednego ze świadczeń, zgodnie z treścią ar. 27 ust. 5 u.ś.r. Przy czym decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na posiadanie przez stronę prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz niespełnienie warunku wynikającego z art. 17 ust. 1b) u.ś.r. (gdyż niepełnosprawność matki strony powstała w 54 roku jej życia). Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy, kwestia uprawnień strony do specjalnego zasiłku opiekuńczego będzie stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Podjęcie czynności w tym przedmiocie należy do autonomicznego rozstrzygnięcia organu I instancji, a nie mieszcząc się w granicach sprawy, o której mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., nie może być przedmiotem dalszych rozważań Sądu, który ocenia tylko akty wydane we wpadkowym postępowaniu wywołanym postanowieniem podjętym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.