II SA/Gl 962/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności i oceny stanu technicznego obiektu budowlanego oddala skargę Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 47/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi obecnie skarżącej J. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych, uchylił zaskarżoną wówczas decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. Uchyloną decyzją organu pierwszej instancji, wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku ( t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazano W. C. usunięcie nieprawidłowości w budynku garażu usytuowanego w granicy nieruchomości poprzez wykonanie ściany oddzielenia pożarowego zgodnie z art. 76 i 77 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego z [...] roku, czyli przepisów obowiązujących w czasie budowy garażu, w terminie do dnia [...] roku oraz wykonać prawidłową wentylację obiektu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli W. C., właściciel nieruchomości przy ulicy [...], na terenie której znajduje się sporny garaż, a który zbył tę nieruchomość na rzecz M. L. w dniu [...] roku oraz J. L. – właścicielka nieruchomości przy ul. [...]. Z kolei zaskarżoną wówczas decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ odwoławczy uznał, że przeprowadzone w sprawie postępowanie jest niewystarczające. W jego toku nie sprawdzono związku wadliwej budowy garażu z przemakaniem ściany przy ul. [...] w S. w [...] i [...] roku. Przedstawiony materiał dowodowy budził wątpliwości co do prawidłowego ukształtowania dachu, a właściciel nie przedstawił protokołu przeglądu okresowego 5 letniego obiektu budowlanego. Rozpoznając skargę na tę decyzję Sąd wskazał w motywach powołanego na wstępie wyroku, że w sytuacji realizacji obiektu budowlanego w oparciu o pozwolenie na budowę jednakże z istotnymi odstępstwami od tego pozwolenia, niedopuszczalne jest orzekanie w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości. Istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę, także wydanego w [...] roku, wymagają przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania przewidzianego art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7. Oznacza to, że w niniejszej sprawie konieczne jest przeprowadzenie dowodu na okoliczność zgodności realizacji przedmiotowego garażu z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] roku. W tym celu należy akta administracyjne uzupełnić o to pozwolenie i projekt budowlany (kserokopie tych dokumentów zostały przez uczestnika M. L. złożone do akt sądowych na rozprawie w dniu [...] roku), a następnie porównać ustalenia projektu ze stanem faktycznym garażu. Dopiero w następstwie tej czynności organy będą mogły ustalić czy doszło do istotnych odstępstw od projektu, czy też odstępstwa takie nie mają miejsca. W przypadku istotnych odstępstw postępowanie powinno być przeprowadzone w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jeżeli natomiast budowa garażu nie była połączona z istotnymi odstępstwami, to przedmiotem badania będzie stan techniczny garażu. Stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu powinno zostać udokumentowane wynikami kontroli jego stanu technicznego, a zakres stwierdzonych nieprawidłowości nakazanych do usunięcia powinien zostać określony bezpośrednio w treści decyzji wydanej w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W trakcie ponownego postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji po wyroku z dnia 15 listopada 2007 r. skierowano do nowego właściciela – M. L. wezwanie do przedłożenia decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego garażu wraz z projektem budowlanym oraz protokołów z okresowej kontroli obiektu. Na podstawie tych dokumentów organ pierwszej instancji ustalił, że sporny budynek został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem z [...] r., że jest on oddylatowany od budynku na sąsiedniej działce oraz posiada ścianę zewnętrzną przydylatacyjną grubości 13,5 cm wykonaną z cegły pełnej na zaprawie cementowo-wapiennej. Z kolei z protokołu kontroli okresowej wynika takie zastrzeżenie, że warstwa styropianu izolacji termicznej sąsiedniego budynku oparta jest na papowym pokryciu dachu przedmiotowego budynku bez wykonania koniecznej obróbki blacharskiej. Organ stwierdził jednak dalej, że ocieplenie budynku skarżącej zostało wykonane bez zgody poprzedniego właściciela i z naruszeniem granic własności, a to nie może obciążać właściciela spornego budynku. Wskazując na powyższe organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]., Nr [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie garażu murowanego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S. w oparciu o art. 105 § 1 kpa. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego wbrew zaleceniom Sądu zawartym w wyroku z dnia 15 listopada 2007 r. W szczególności wskazała, iż nie zabezpieczono garażu pozwalając tym samym jego właścicielowi na dokonanie przeróbek, które miały miejsce w kwietniu [...] r. Ponadto organ nie przeprowadził dowodu z opinii, którą winien sporządzić ekspert do spraw budowlanych. Powoływane przez organ okoliczności faktyczne nie są w ocenie skarżącej zgodne z prawdą i służą manipulacji. W odniesieniu do wykonanego docieplenia swojej ściany, skarżąca wskazała, iż w dacie jego realizacji posiadała ustną zgodę sąsiada. Wykonane roboty pozostają bez związku z istotą sprawy, gdyż negatywne oddziaływanie budynku garażu na jej nieruchomość miało już miejsce przed wykonaniem docieplenia. Garaż nie jest budynkiem i powinien zostać rozebrany. Rozpoznając to odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty skarżącej nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Sporny budynek, wykorzystywany obecnie jako budynek gospodarczy (a nie garaż) został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem, a ponadto znajduje się w dobrym stanie technicznym. Wskazywane przez skarżącą podmakanie jej budynku przed jego ociepleniem mogło być spowodowane jedynie nadmiernym opadem śniegu nie usuniętego z połaci dachu, a to nie mieści się w pojęciu usterek budowlanych. Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ stwierdził, iż dodatkowe oględziny i dokumentacja zdjęciowa nie pozwalają na stwierdzenie, że właściciel budynku dobudował ścianę w trakcie postępowania. Protokół kontroli został sporządzony przez osobę uprawnioną, a wobec jednoznaczności zgromadzonego materiału brak jest powodów do sporządzenia dodatkowej ekspertyzy. W skardze do Sądu Administracyjnego i w późniejszym piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko obszernie przytaczając okoliczności na jego poparcie. Zarzuciła naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 139 kpa. Wskazała, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone niezgodnie z zaleceniami Sądu. Okoliczność, że budynek jest obecnie użytkowany jako gospodarczy nie oznacza, że w przyszłości nie będzie ponownie użytkowany jako garaż. Podniosła, że mimo istnienia pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu, brak jest decyzji o warunkach zabudowy i lokalizacji garażu, a także brak zgody na jego lokalizację ze strony jej ojca – poprzedniego właściciela sąsiedniego budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja jest w ocenie składu orzekającego zgodna z prawem. W szczególności zwrócić należy uwagę na przepisy art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. Przepis art. 153 powołanej ustawy stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei przepis art. 170 p.s.a. stwierdza, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Takim prawomocnym orzeczeniem w niniejszej sprawie jest wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 listopada 2007 roku, sygn. akt II SA/Gl 47/07. Wyrokiem tym Sąd dokonał oceny prawnej i wskazał, w jakim kierunku powinno zmierzać postępowanie po uchyleniu zaskarżonych decyzji. Rozważania te przytoczone zostały w pierwszej części uzasadnienia. Kontrolując zatem zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję Sąd, będąc związany powołanym wyrokiem badał w pierwszej kolejności, czy dokonane w nim ustalenia zostały wykonane przez organy administracji oraz, czy ich wykonanie nie narusza obowiązującego porządku prawnego. Zdaniem Sądu, uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W szczególności stwierdzić należy, że organy prowadziły postępowanie zgodnie z wytycznymi Sądu. Istotą zaś tego postępowania było ustalenie w pierwszej kolejności, czy sporny budynek (obecnie wykorzystywany jako budynek gospodarczy) został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] r., czy też z odstępstwami od tego projektu. W przypadku zaś zgodności realizacji z projektem, ustalenia wymagał stan techniczny budynku. W powyższym zakresie organy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wynik w sposób nie budzący wątpliwości potwierdził, że sporny budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem. Potwierdzeniem tego jest dołączony do akt sprawy projekt oraz wynik przeprowadzonych oględzin. Brak jest dostatecznych podstaw, aby uznać, że dokumenty te nie są zgodne z oryginałem. Brak jest również podstaw do podważania ich mocy dowodowej w oparciu o twierdzenia o braku poprzedzającej pozwolenie na budowę decyzji lokalizacyjnej, czy też zgody ówczesnego właściciela nieruchomości sąsiedniej na lokalizację budynku w granicy działki. Bez względu bowiem na to, czy zarzuty w tym zakresie są prawdziwe, czy tez nie, to pozostają one bez wpływu na wynik sprawy. Organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie w oparciu o prawomocną i ostateczną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i nie miały obowiązku, a wręcz nie były uprawnione do podważania jej legalności czy też prawidłowości. Ewentualne wzruszenie tej decyzji możliwe jest jedynie w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, co wykracza poza ramy kontrolowanych aktów. W tej sytuacji odpadła przyczyna, dla której postępowanie miałoby być kontynuowane w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Pozostała zatem kwestia odpowiedniego stanu technicznego budynku. Ta kwestia ustalona została w oparciu o przeprowadzone oględziny i protokół kontroli okresowej. Wskazać przyjdzie, że protokół ten został sporządzony w kwietniu [...] r. przez uprawnioną osobę – inż. A. J. Wynika z jego treści, że budynek jest w ogólnym dobrym stanie technicznym, a zalecenia pokontrolne dotyczą w istocie bieżącej konserwacji i utrzymania obiektu. Nie pozwala to tym samym na wdrożenie procedury z art. 66 Prawa budowlanego. Dokonane przez organy nadzoru budowlanego ustalenia i zebrany w sprawie materiał dowodowy był na tyle wystarczający, że brak było konieczności przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii eksperta, czego domagała się skarżąca. Konieczność przeprowadzenia takiego dowodu nie wynikała również z zaleceń Sądu zamieszczonych w wyroku z 15 listopada 2007 r. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada swobodnej oceny dowodów nie została przez organy w ocenie Sądu naruszona ani przekroczona. W świetle powyższego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Nie zostały również naruszone zasady ogólne tego postępowania. Skarżąca na każdym etapie postępowania była informowana o jego przebiegu, materiał dowodowy został zgromadzony w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, a jego ocena została dokonana przez organy w sposób prawidłowy. Obawa skarżącej, że sporny budynek może być w przyszłości ponownie wykorzystywany jako garaż pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Nie jest bowiem rolą organów ani Sądu dokonywanie oceny w oparciu o zdarzenia przyszłe. W przypadku, gdyby do tego doszło skarżąca będzie miała możliwość zainicjowania nowego postępowania wobec zmiany okoliczności faktycznych sprawy. Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a.