II SA/Gl 962/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. działając na podstawie art. 71a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), wstrzymał użytkowanie budynku warsztatu samochodowego zlokalizowanego na działkach nr ewid. 1 i 2 w miejscowości G. oraz nałożył na D.S. jako inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia [...] r. określonych dokumentów. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że przedmiotowy budynek jako garażowy o wymiarach 6,70 x 8,08m został zrealizowany przez poprzednika prawnego około [...] r. Z uwagi na niekompletność rejestrów i dokumentacji udzielanych pozwoleń na budowę z lat [...] r., organ uznał, że nie można domniemywać, że obiekt ten zrealizowano samowolnie. Nadto, powołał się na zeznania świadków co do daty budowy przed [...]r. W [...] r. inwestor zmienił sposób użytkowania przedmiotowego budynku na warsztat samochodowy bez wymaganego zgłoszenia. Taki stan rzeczy uzasadniał wdrożenie trybu z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego Z.C. postanowieniem z dnia [...]r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność środka odwoławczego. Skargę na ten akt oddalono na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia sygn. akt II SA/Gl 596/18. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego I instancji nakazał inwestorowi przywrócić poprzedni sposób użytkowania budynku jako obiektu garażowego (art. 71a ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, Dz.U. z 2018 r. poz. 1202). W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczasowe ustalenia faktyczne i podał, że inwestor nie wykonał obowiązków, nałożonych na niego postanowieniem tego organu. W odwołaniu od decyzji skarżący domagał się nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku na podstawie art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Skarżący zanegował ustalenia organu I instancji co do daty jego realizacji i domagał się zbadania, od kiedy budynek ten był ubezpieczony. Jego zdaniem, budynek stanowi samowolę budowlaną, gdyż nie ma planów i pozwolenia na budowę, a przesłuchani świadkowie są związani z rodziną inwestora. Podniósł, że budynek jest postawiony w granicy i pokryty rakotwórczym eternitem z azbestem, którego stosowanie jest zakazane w budownictwie. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Organ odwoławczy podzielił bowiem ustalenia faktyczne organu I instancji co do budowy przedmiotowego obiektu jako garażowego ok. [...] r. W tym względzie odwołał się do zeznań inwestora oraz świadków W.G., Z.S., M.L. i S.L.. Z uwagi na niekompletność zasobów architektonicznych organ II instancji stwierdził, że można przyjąć, że pozwolenie na budowę mogło być wydane, lecz nie zachowało się, zaś inwestor nie miał obowiązku przechowywania dokumentacji budowlanej. Stąd też w niniejszej sprawie wdrożono postępowanie w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania na warsztat jako budynek użyteczności publicznej. Wobec nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, należało nakazać inwestorowi przywrócenie poprzedniej funkcji obiektu. Stąd też organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W skardze do sądu administracyjnego skarżący ponowił dotychczasowe zarzuty i argumentację co do nielegalnej budowy spornego budynku, zarzucając że świadek M.L. nie mieszkała tam w [...] r. Stąd też jej zeznania są niewiarygodne. Podtrzymał też zarzuty co do uciążliwości i szkodliwości budynku, pokrytego azbestem, co jest niezgodne z prawem budowlanym oraz innymi aktami prawnymi. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W toku rozprawy sądowej skarżący podtrzymał skargę. Podał, że przedmiotowy budynek został wybudowany w latach [...], kiedy jego syn nie uczęszczał jeszcze do szkoły. Dach na eternit pochodził z rozebranej stodoły, a ściany wykonano z bloczków betonowych. Zarzucił też, że działalność lakiernicza nie została zlikwidowana, czego dowodzi aktualny wydruk z CEIDG. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem postępowania był budynek warsztatu samochodowego, zlokalizowany w granicy z nieruchomością skarżącego. Postępowanie to prowadzone było w trybie art. 71a ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej. Celem takiego postępowania jest likwidacja skutków samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynków, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący nie negował bowiem ustaleń faktycznych organów obydwu instancji, że poprzednio budynek był użytkowany jako garaż, a następnie w [...] r. zmieniono jego funkcję na warsztat samochodowy. Działalność tego rodzaju spowodowała uciążliwości, co doprowadziło do interwencji poprzednika prawnego skarżącego, który pismem z dnia [...] r. podał, że budynek ten powstał na nieruchomości sąsiedniej ok. [...]lat temu. Natomiast skarżący utrzymywał, że budynek zrealizowano ok [...] r., co wiązał z faktem, że wówczas jeszcze jego syn nie uczęszczał do szkoły. Ustalenie legalności budowy wchodzi w zakres niniejszego postępowania. O ile bowiem obiekt powstał bez wymogów prawa budowlanego, kwestia samodzielnej zmiany jego funkcji winna być rozstrzygnięta w jednym postępowaniu legalizacyjnym. Organy nadzoru budowlanego zebrały materiał dowodowy w tym zakresie i na tej podstawie ustaliły, że budynek wykonano około [...] r. Aczkolwiek inwestor nie przedłożył pozwolenia na budowę, to jednak zdaniem organów, nie można domniemywać, że obiekt powstał samowolnie. Organ I instancji ustalił bowiem, że rejestry organu administracji i dokumentacja udzielanych pozwoleń na budowę z lat [...], jest niekompletna, zaś w ówczesnym stanie prawnym inwestor nie miał obowiązku jej przechowywania. Zdaniem sądu administracyjnego, taki pogląd zasługuje na aprobatę. Poprzedniczka prawna inwestora, który dokonał zmiany sposobu użytkowania, została przesłuchana w charakterze świadka i zeznała, że budynek wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę w [...] r. Także pozostali świadkowie, przywołani w decyzjach organów obydwu instancji potwierdzili, że budynek powstał przed [...] r. Wbrew zarzutom skarżącego, brak podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań świadka przywołanego w skardze. Świadek zeznała bowiem, że zamieszkała w tej miejscowości w [...] r. po zawarciu związku małżeńskiego i wówczas budynek ten istniał. Świadek nie utrzymywała więc, że budynek powstał w [...], r., lecz potwierdziła, że był w [...] r. Skarżący nie zaoferował żadnych dowodów, podważających zeznania świadków, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jego twierdzenia co do okresu budowy nie są nawet spójne z pismem jego poprzednika prawnego. Tymczasem w akcie notarialnym z dnia [...] r., złożonym przez inwestora, na mocy którego nabył własność nieruchomości, zawarto opis zabudowań. I tak, z treści aktu notarialnego wynika, że działka, będąca przedmiotem darowizny, zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, stodołą, obora i garażem. Dokument ten potwierdza wiarygodność zeznań świadków. W takim stanie rzeczy organy nadzoru budowlanego nie naruszyły reguł procedury, w tym zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa, czyniąc ustalenia faktyczne co do okresu budowy przedmiotowego budynku (ok. [...] r.). Rodzaj użytych materiałów (eternit i bloczki betonowe), nie dają żadnych podstaw do ferowania zarzutu dowolności ustaleń faktycznych. Ocena materiału dowodowego została zaś zastrzeżona do organów administracji. Skoro organy dochowały wymogów z art. 7, 77 § 1, 80 i 81 kpa, brak podstaw prawnych do kwestionowania ustaleń organów co do okresu i legalności powstania spornego budynku. Trudności dowodowe z powodu upływu czasu nie mogą być interpretowane na niekorzyść inwestora. Nieistotna jest też data ubezpieczenia spornego garażu. Stąd też zasadnie w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego wdrożyły tryb z art. 71a ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, a jako konsekwencję niewykonania przez inwestora nałożonych obowiązków orzeczono nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania jako obiektu garażowego (ust. 4 tego przepisu). Poza ramami niniejszej sprawy musiała pozostać kwestia wykonania zaskarżonej decyzji. Wyegzekwowanie nakazu winno nastąpić w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym przez organ I instancji. Wreszcie, odnosząc się do kwestii szkodliwości azbestu użytego do pokrycia dachu, wyjaśnić należy, że taki stan rzeczy może być jedynie przedmiotem odrębnego postępowania na gruncie art. 66 ustawy – Prawo budowlane. Przepis ten dotyczy bowiem należytego utrzymania obiektów budowlanych. Na tej podstawie nie wydaje się jednak nakazu rozbiórki budynku, lecz orzeka się o doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). ec