II SA/Gl 966/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skarg Z. I. i W. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji dotyczącej warunków zabudowy terenu z naruszeniem prawa oddala skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 listopada 2007 roku, wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gl 618/07, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku nr [...];[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu. Wyrok ten obecnie jest wyrokiem prawomocnym. W uzasadnieniu wyroku podano, że W. i Z. I. w dniu [...] r. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu – działki nr [...] obręb [...], położonej w J. dla realizacji budynku mieszkalnego wraz z warsztatem samochodowym w przyziemiu projektowanego budynku w części dotyczącej warsztatu samochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] roku odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, a następnie – po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie – utrzymało tą decyzję w mocy decyzją z dnia [...]. Uzasadniając uchylenie Sąd wskazał na wystąpienie w sprawie przesłanki dającej podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 6 kpa). Uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. nie uzasadniały różnice między określeniem projektowanej inwestycji we wniosku inwestorów i w sentencji decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Przesłanką stwierdzenia nieważności nie może być także nie określenie w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu danych dotyczących wielkości planowanego warsztatu. Również skutku takiego nie mógł wywołać brak wymaganych uzgodnień bowiem taka wada stanowi przesłankę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 6 kpa, a nie przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Jednakże Sąd uznał, że decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...] roku została wydana z naruszeniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 10 pkt 10 lit. k i p obowiązującego w dacie wydania decyzji ([...] roku) rozporządzenia w sprawie określenia inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz ocen oddziaływania na środowisko. Sąd wyraził pogląd, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska w związku z przesłanką wymienioną w art. 156 § 1 pkt 7 kpa przy uwzględnieniu normy wynikającej z art. 156 § 2 kpa. W następstwie powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] roku wydało na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 158 § 2 w związku z art. 156 § 2 kpa decyzję nr [...], którą uchyliło decyzję własną z dnia [...] roku i stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...] roku została wydana z naruszeniem prawa, jednak z uwagi na to, iż została ona wydana ponad [...] lat temu, stwierdzenie jej nieważności jest niedopuszczalne. W uzasadnieniu SKO podało, mając na uwadze wyrok WSA z 23 listopada 2007 roku, że decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...] roku wydana została bez wymaganej na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 89, poz. 415 z zm.) oceny oddziaływania na środowisko. Obowiązek sporządzenia takiej oceny wynikał z § 3 pkt 10 lit. k i p rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1995 roku w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz ocen oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 52, poz. 284), co przesądza o potrzebie zastosowania art. 7 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska z 1980 r. Z kolei wydanie decyzji niezgodnie z ustaleniami obowiązującego planu, także nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., a to wobec regulacji zawartej w art. 156 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem nie stwierdza się nieważności decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, jeżeli od dnia jej doręczenia (ogłoszenia), upłynęło 10 lat lub gdy decyzja wywoła nieodwracalne skutki prawne. Zdaniem organu orzekającego od wydania decyzji z dnia [...] roku minęło więcej niż 10 lat, decyzja ta bowiem została wydana [...] r., a wniosek o stwierdzenie nieważności (datowany na [...] r.) wpłynął do SKO w dniu [...] r. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (zawartych w jednym piśmie procesowym) Z. I. i W. I. ponownie podnieśli zarzuty dotyczące postępowania uzgadniającego i wydanych w tym postępowaniu postanowień dotyczących decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] roku. Nadto wskazali, że decyzja niezgodna z obowiązującym w czasie jej wydania planem miejscowym, jak i decyzja naruszająca wymagania ochrony środowiska jest nieważna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja – w ocenie składu orzekającego – jest zgodna z prawem, a tylko pod tym względem podlega kontroli sądu administracyjnego. W postępowaniu niniejszym związanym z kontrolą zaskarżonej decyzji istotne znaczenie ma art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm., dalej powoływana jako ppsa). Zgodnie z treścią tego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku z dnia 23 listopada 2007 roku, związany był organ orzekający i jest związany obecny skład orzekający. Związanie to bowiem nie ustało wobec braku zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy. W związku z tym należy stwierdzić, że organ administracyjny wydający zaskarżoną decyzję, prawidłowo stwierdził, że brak czy wadliwość uzgodnień poprzedzających wydanie decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] roku nie może skutkować stwierdzeniem nieważności tej decyzji, bowiem powyższa wada stanowi przesłankę wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Jak wskazał Sąd w wyroku z dnia [...] roku decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana z naruszeniem miejscowego planu oraz wymagań ochrony środowiska, co w tym ostatnim przypadku uzasadnia zastosowanie art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska w związku z art. 156 § 1 pkt 7 kpa. W dacie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ([...] r.) obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 99.41.412). Zgodnie z art. 34 tej ustawy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nieważność o której mowa w art. 34 ustawy z 1994 roku jest skutkiem wady (sprzeczności z planem), którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, tkwi ona w jej elementach i stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Kolejnym przepisem odrębnym ustanawiającym klauzulę nieważności, na którego potrzebę zastosowania w sprawie wskazano w poprzednim wyroku, jest art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 roku o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r., nr 49, poz. 196) stanowiący o nieważności decyzji sprzecznych z wymaganiami ochrony środowiska, a zwłaszcza z ustaleniami planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących ochrony środowiska. Skoro zatem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego została wydana bez wymaganej art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oceny oddziaływania inwestycji na środowisko a obowiązek jej sporządzenia wynikał z § 3 pkt 10 lit. k i p rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1995 roku, to znaczy, że narusza ona wymagania ochrony środowiska i jest nieważna z mocy art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że skarżący mają rację podnosząc, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania jest obciążona kwalifikowanymi wadami z tym, że są to wady o których mowa w art. 156 § 1 pkt 7 kpa (na co wskazano już w wyroku z dnia 23 listopada 2007 roku), a nie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa (rażące naruszenie prawa), jak uważają skarżący. Stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wady (wad) określonych w art. 156 § 1 pkt 7 kpa z woli ustawodawcy uległo ograniczeniu przez regulację art. 156 § 2 kpa. Zgodnie z tym ostatnim przepisem nie stwierdza się nieważności decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7), jeżeli od dnia jej doręczenia (ogłoszenia) upłynęło 10 lat. W takim przypadku organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji (art. 158 § 2 kpa). Odnosząc się do przesłanki negatywnej z art. 156 § 2 kpa w postaci upływu 10 letniego terminu od jej doręczenia to w ocenie Sądu, jako początek biegu tego terminu i to najpóźniejszy, należy przyjąć dzień [...] roku, kiedy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania uzyskała przymiot ostateczności. Termin 10 letni upłynął więc w [...] roku. Poza sporem więc jest, że organy mogły wydać jedynie decyzję przewidzianą art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 kpa. Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.