II SA/Gl 966/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-12-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu powinien zostać uwzględniony w całości, czy częściowo?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony częściowo. Skarżąca została zwolniona z wpisu od skargi ze względu na jej sytuację materialną, która uzasadniała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże, wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu został oddalony, ponieważ skarżąca posiada stałe źródło dochodu, a bieżące koszty utrzymania nie były na tyle znaczne, aby uzasadnić całkowite zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca B.L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, uzasadniając to trudną sytuacją materialną wynikającą z niskiego wynagrodzenia, kosztów utrzymania syna oraz wydatków związanych ze stanem zdrowia. Skarżąca przedstawiła dokumenty obrazujące jej sytuację finansową i majątkową. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę dochody, wydatki oraz posiadany majątek strony.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi; 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie legalności wykonania robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 października 2009 r. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
W odpowiedzi na powyższe, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, B.L. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając wniosek podniosła, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim, studiującym synem, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. W skład jej majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m2.
Wedle oświadczenia zawartego w druku PPF wnioskodawczyni nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, papierami wartościowymi jak również przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Skarżąca wskazała ponadto, że ze względu na zły stan zdrowia konieczna była hospitalizacja, która znacząco i negatywnie wpłynęła na posiadane przez nią środki pieniężne. Do comiesięcznych wydatków wnioskodawczyni zaliczyła, obok płatności za media, również koszty utrzymania syna w akademiku.
Na wezwanie referendarza sądowego B.L. nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną a także złożyła oświadczenie co do wysokości wydatków przeznaczanych przez nią na opłacenie wizyt u specjalistów.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 P.p.s.a. może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu fachowego pełnomocnika z urzędu jest uzależnione od tego, czy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Analiza okoliczności dotyczących sytuacji materialnej B.L. prowadzi do wniosku, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu byłoby w niniejszej sprawie nieuzasadnione. Nie mniej jednak, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności dotyczących sytuacji rodzinnej i majątkowej strony, uzasadnione jest uwzględnienie złożonego wniosku i zwolnienie z wpisu od skargi.
Wpis od skargi, w rozpoznawanej sprawie jest to 500 zł, stanowi zasadniczy wydatek do poniesienia którego strona jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania. Wedle udokumentowanych informacji dochód netto B.L. wynosi [...] zł. Stałe, miesięczne wydatki na utrzymanie się (opłaty za media, czesne za akademik dla syna) kształtują się na poziomie około [...] zł. Koszt zakupu lekarstw to około [...] zł. Do tego należy dodać wydatki za konsultacje u lekarzy specjalistów (wg. oświadczenia zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] kształtują się one na poziomie około [...] zł miesięcznie. Powyższe prowadzi do wniosku, że do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota około [...] zł. Tym samym uiszczenie wpisu od skargi we wskazanej wyżej wysokości mogłoby przekraczając możliwości finansowe strony, co uzasadniało uwzględnienie wniosku w tym zakresie.
Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto przede wszystkim fakt, że skarżąca ma stałe źródło utrzymania się, zaś bieżące koszty nie są na tyle znaczne, aby uzasadnione było zarówno zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Trzeba bowiem pamiętać, że kryteria przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym są bardzo rygorystyczne. Tylko osoba, która wykaże, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego może oczekiwać, że Skarb Państwa nie tylko zrezygnuje z należnych mu przychodów lecz również pokryje koszty usług świadczonych przez fachowego pełnomocnika. Sytuacja materialna B.L. niewątpliwie nie jest na tyle trudna aby można było mówić w jej przypadku o szczególnych okolicznościach.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło