II SA/Gl 966/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. i B. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżących adwokata z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. L. i B. L. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, podkreślając, że ze względu na stan zdrowia oraz szczupłość uzyskiwanych dochodów nie są w stanie ponieść wydatku na koszty sądowe. Z treści formularz wynika, że skarżący, będący małżeństwem, wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 80 m2. Zadeklarowali, że nie posiadają żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 5.000 zł. Źródłem ich utrzymania się są emerytury rolnicze uzyskiwane w łącznej kwocie 1968 zł netto miesięcznie. Do druku formularza dołączono szereg dokumentów obrazujących sytuację materialną stron, w tym zaświadczenia o niepełnosprawności, rachunki za media oraz za lekarstwa. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Okoliczności powołane przez skarżących nie rodzą wątpliwości, a wobec tego ich wniosek zasługiwał na uwzględnienie w całości. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że oboje skarżący są osobami niepełnosprawnymi, co oznacza, że ich potrzeby życiowe są wyższe od przeciętnych. Potwierdzeniem tego są nadesłane faktury za zakup lekarstw opiewające na różne kwoty, jednakże w każdym miesiącu jest to kilkaset zł (w miesiącu listopadzie było to 843 zł, we wrześniu 675 zł, w lipcu 772 zł) Oprócz tego skarżący ponoszą koszty zakupu opału (około 400 zł miesięcznie), opłaty za usługi telekomunikacyjne – 33 zł, opłaty za dostawy wody – około 100 zł w ujęciu miesięcznym a także dostawy energii elektrycznej – około 150 zł miesięcznie. Można więc przyjąć, że znaczącą część dochodu (ponad 50%) stanowią dla stron bieżące koszty utrzymania, w tym zakup wspomnianych wyżej lekarstw. Jeżeli uwzględni się przy tym istnienie schorzeń o charakterze przewlekłym, na jakie cierpią skarżący, to niewątpliwie zarówno uiszczenie wpisu od skargi jak i poniesienie pozostałych kosztów sądowych a ponadto samodzielne opłacenie usług fachowego pełnomocnika może okazać się dla stron zbyt problematyczne i postawić je przed dylematem wyboru: pokrycie kosztów sądowych czy wydatków związanych z egzystencją. W opisywanej sytuacji uzasadnionym jest więc uwzględnienie złożonego wniosku, a udział pełnomocnika z urzędu jest wskazany ze względu na stan zdrowia skarżących i potencjalne problemy z komunikacją z Sądem. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.