II SA/Gl 966/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-11-30
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną, dochody, wydatki oraz stan zdrowia i stan zdrowia ojca?Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i otrzymał adwokata z urzędu, ponieważ jego trudna sytuacja materialna, połączona z niepełnosprawnością własną i ojca oraz koniecznością ponoszenia wyższych wydatków na leczenie i opiekę, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Pomimo relatywnie niewielkiej różnicy między dochodami a wydatkami, stan zdrowia i związane z nim potrzeby bytowe stanowią kluczową przesłankę do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący Z.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał, że opiekuje się niepełnosprawnym ojcem, a jego dochody (emerytura ojca i jego wynagrodzenie) są niskie, podczas gdy ponosi znaczne wydatki, w tym na leki. Dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata) z urzędu. Wnioskodawca podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z ojcem w podeszłym wieku, którym, ze względu na niepełnosprawność się opiekuje. Wnioskodawca zamieszkuje w budynku stanowiącym współwłasność spadkobierców po jego matce, wskazał również jako składnik majątku grunty rolne (10,5 ha) stanowiące współudział następców prawnych matki skarżącego. Źródłem utrzymania się skarżącego i jego ojca jest emerytura ojca wnioskodawcy w wysokości 1200 zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę skarżącego w kwocie 1400 zł miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty potwierdzające wysokość dochodów deklarowanych w druku formularza oraz pozwalające ustalić poziom i strukturę ponoszonych wydatków.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy została wprowadzona jako wyjątek od generalnej zasady odpłatności postępowania i w swoim założeniu służyć ma zapewnieniu prawa do sądu tym osobom, które przy najdalej idących wysiłkach nie będą w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Analizując informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżącej uznano, że istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku w całości.
Na powyższym zaważyły dwie zasadnicze kwestie:
- poziom dochodów skarżącego i jego ojca w stosunku do ponoszonych wydatków oraz
- okoliczności dotyczące stanu zdrowia wnioskodawcy i jego ojca.
W świetle nadesłanych dokumentów łączny dochód członków rodziny strony pokrywa się zdeklarowanym we wniosku. Stałe, miesięczne wydatki kształtują się natomiast na poziomie około 1000 zł i poczesne miejsce wśród nich zajmują wydatki na lekarstwa i środki pielęgnacyjne (około 400 zł miesięcznie), w pozostałej zaś części wydatki na media (energię elektryczną, gaz, wodę - w sumie około 450 zł) i spłata pożyczki zaciągniętej na zakup aparatu słuchowego. W konsekwencji do dyspozycji dwóch osób pozostaje około 1500 zł.
Biorąc pod uwagę tylko relację wysokości dochodów do czynionych wydatków nie byłoby podstaw do przyznania prawa pomocy. Nie mniej jednak pod uwagę należy wziąć fakt, iż sam skarżący jest osobą zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, natomiast jego ojciec do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. To z kolei oznacza wyższe aniżeli przeciętne potrzeby bytowe oraz konieczność uzyskiwania wsparcia ze strony osób trzecich (np. w zakresie transportu do lekarzy). Jest to zaś okoliczność jak najbardziej przemawiająca nie tylko za zwolnieniem od kosztów sądowych lecz również za ustanowieniem fachowego pełnomocnika z urzędu. Oceny trudnej sytuacji materialnej nie zmienia zaś fakt istnienia deklarowanego w druku PPF gruntu rolnego o pow. 10,5 ha, skoro, jak można wywnioskować z treści wspomnianego druku postępowanie spadkowe w tym zakresie nie zostało przeprowadzone, a co za tym idzie dysponowanie owym składnikiem majątku jest w istocie mocno ograniczone.
W świetle wskazanych wyżej okoliczności, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło