II SA/Gl 968/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] .w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę. Pismem z dnia [...] 2006 r. H. T. z zwróciła się do Burmistrza Miasta P. o wymeldowanie jej męża S. T. z pobytu stałego w mieszkaniu przy ul. A w P.. Żądanie to zmodyfikowała [...] 2006 r. wnioskując o anulowanie czynności zameldowania S. T. pod wskazanym adresem. Z akt sprawy wynika, że małżonkowie T. wraz z małoletnimi dziećmi zamieszkiwali w domu jednorodzinnym stanowiącym własność S. T.. Dom ten został przez niego sprzedany osobom trzecim. Aktem notarialnym w dniu [...] 2006 r. nr [...] S. T. nabył w drodze darowizny spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w P. przy ul. A Następnie mieszkanie to aktem notarialnym z dnia [...] r. nr [...] darował swojej żonie H. T.. W akcie tym zaznaczono, że mieszkanie to będzie stanowić jej majątek osobisty oraz że wymaga ono remontu. Również dnia [...] 2006 r. w obecności notariusza S. T. złożył oświadczenie, że jest dłużny swej żonie [...] złotych. Wedle twierdzeń H. T. darowane mieszkanie i wskazana kwota stanowiły rozliczenie nakładów na sprzedany dom. W trakcie postępowania H. T. twierdziła, że przed zawarciem umowy darowizny mieszkania mąż okazał jej poświadczenie swego wymeldowania z tego lokalu, jednakże jeszcze tego samego dnia dokonał powtórnie swego zameldowania, powołując się na akt darowizny nr [...] i samodzielnie poświadczając fakt zamieszkiwania. Okoliczności te potwierdzają znajdujące się w aktach dokumenty: karta osobowa mieszkańca dotycząca S. T. oraz druki zgłoszenia wymeldowania oraz zgłoszenia pobytu stałego. Wynika z nich, że S. T. był zameldowany przy ul. A w P. od [...] 2006 r. do [...] , kiedy to dokonał wymeldowania, a następnie ponownego zameldowania. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, którego nie doręczono S. T., przeprowadzone zostały oględziny lokalu. W oględzinach tych uczestniczył zarówno S. T. jak i H. T.. Ustalono, że mieszkanie jest umeblowane, wyposażone i zamieszkałe. S. T. podał, że [...] 2006 r. wymeldował się nie zabierając swoich rzeczy. Powodem było stanowisko żony, która nie chciała się wyprowadzić z poprzedniego mieszkania mającego być opróżnionym i nie chciała razem z nim zamieszkać. Po powtórnym zameldowaniu dwukrotnie w mieszkaniu nocował, potem był 3 tygodnie na wakacjach z dzieckiem. Jego rzeczy osobiste znajdują się w jednej szafce. Dokumenty wozi przy sobie w samochodzie. Od [...] 2006 r. nie nocuje w domu lecz w samochodzie, w mieszkaniu jadł 2 razy, stołuje się na mieście. Żona nie zezwala mu na używanie pralki, więc nie pierze swych rzeczy w mieszkaniu. Korzysta jednak z toalety i łazienki. Oświadczył, że przebywa w mieszkaniu i ma zamiar przebywać. H. T. oświadczyła, że w dniu wprowadzenia się przez nią do mieszkania nie było w nim rzeczy męża. Mieszkanie było puste i wymagało remontu. Do [...] 2006 r. nikt w nim nie mieszkał. Mąż przyniósł rzeczy, gdy dowiedział się o planowanych oględzinach i wprowadził się. Dysponuje kluczami, choć nie uzyskał ich od H. T.. Były interwencje Policji, zarówno z inicjatywy H. T. jak i S. T., dotyczące jego prawa do zamieszkiwania. W dacie oględzin H. i S. T. byli małżeństwem. W oświadczeniu z [...] 2006 r. H. T. podała m.in., że w nocy z [...] na [...] 2006 r. miała miejsce interwencja Policji w związku z jej odmową wpuszczenia męża do mieszkania. Od tego czasu S. T. przebywa w mieszkaniu. Z kolei S. T. w piśmie z [...] 2006 r. podał, że w przedmiotowym mieszkaniu przebywa i śpi, ma w nim swoje rzeczy a jego starania mają na celu zapobieżenie rozwodowi, do którego dąży jego żona. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta P., w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) uchylił czynność materialno-techniczną zameldowanie w dniu [...] 2006 r. na pobyt stały S. T. w mieszkaniu przy ul. A w P.. W uzasadnieniu przyjęto, że w dniu [...] 2006 r. S. T. najpierw w godzinach rannych dokonał wymeldowania, a następnie tego samego dnia ok. godziny [...] ponownego zameldowania w lokalu. Przy zameldowaniu przedstawił akt notarialny nr [...], z którego wynikało, że jest właścicielem tego lokalu na podstawie umowy darowizny. Stan ten nie był już zgodny ze stanem faktycznym, albowiem w międzyczasie zawarł on umowę darowizny z H. T., która stała się właścicielką mieszkania. Organ dał wiarę wyjaśnieniom H. T., dotyczącym okoliczności zawarcia umowy oraz tego, że jednym z warunków było wymeldowanie się męża. Uznano zatem, że organ meldunkowy został przez S. T. wprowadzony w błąd, albowiem wiedział on, że posługuje się nieaktualnym tytułem własności. Podkreślono, że przepisy o ewidencji ludności nie służą i nie mogą służyć dla prowadzenia sporów majątkowych. Już po wydaniu decyzji z dnia [...] r. H. T. z zgłosiła się w Urzędzie Miasta P. i zawnioskowała o przesłuchanie jej do protokołu na okoliczność złożenia przez nią zeznań w komisariacie Policji przeciwko S. T.. Złożyła także do akt kopie dokumentów związanych z postępowaniem prokuratorskim oraz wnioskiem Prokuratora do Sądu Rejonowego w W. o ograniczenie władzy rodzicielskiej S. T.. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył S. T.. Zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, naruszenie art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie mu uczestniczenia w postępowaniu, niezastosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania oraz matactwo poprzez zastosowanie nieznanej procedurze administracyjnej instytucji uchylenia czynności materialno-technicznej. W uzasadnieniu skarżący przyznał, że tego samego dnia dokonał najpierw wymeldowania a następnie zameldowania w tym samym lokalu. Nie zaprzeczył także, że posłużył się nieaktualnym tytułem własności. Podniósł natomiast, że takie zachowanie zostało wymuszone przez żonę. Po sprzedaży domu rodzina była zmuszona go opuścić, zatem po otrzymaniu w drodze darowizny mieszkania, zameldował się w nim. Dla ratowania małżeństwa dokonał darowizny tego lokalu na rzecz żony, która postawiła mu warunek, aby się z niego wymeldował. Okoliczność tę może poświadczyć pracownik biura nieruchomości. W lokalu pozostawił jednak swoje rzeczy. Pozostając w małżeństwie z H. T. ma prawo do wspólnego z nią zamieszkiwania, czego organ nie wziął pod uwagę. Podniósł również, że dla uchylenia prawomocnej decyzji zameldowania niezbędne było uprzednie wznowienie postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W podstawie prawnej powołano art. 10 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu przyjęto, że ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym wykazały stan faktyczny. Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu dokonane przez podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz okazać dokument to prawo potwierdzający. Skarżący nie legitymował się tytułem prawnym do lokalu w chwili dokonywania zameldowania, zatem nie był uprawniony do poświadczenia faktu zamieszkiwania. Ustalono również, że S. T. w tym lokalu nie mieszkał i nie mieszka z zamiarem pobytu stałego. Sytuacja, gdy osoba bywa w lokalu sporadycznie, nie ma w nim swoich rzeczy, sprawy bytowe realizuje w innym miejscu, uzasadnia przyjęcie, że zamieszkiwanie jest pozorowane. Ustalony stan faktyczny uzasadnia zatem dokonanie anulowania wadliwego zameldowania. Wyjaśniono również, że w sprawie nie mogła znaleźć zastosowania instytucja wznowienia postępowania, albowiem nie była wydana ostateczna decyzja orzekająca o zameldowaniu. Organ nie uznał również zasadności zarzutu dotyczącego pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu, brał bowiem udział w czynnościach i umożliwiono mu zapoznanie się z materiałem sprawy przed wydaniem decyzji. Nadto zastrzeżono, że przepisy dotyczące ewidencji ludności nie mogą być wykorzystywane do rozwiązywania sporów rodzinnych i majątkowych. W skardze do sądu administracyjnego S. T. wniósł o uchylenie decyzji, zarzucając naruszenie art. 10 i art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz sprzeczności ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Podał, że zgodnie z obowiązkiem z art. 10 ustawy, zameldował się w przedmiotowym lokalu [...] 2005 r., albowiem w nim zamieszkał w następstwie sprzedaży budynku jednorodzinnego. Organ pominął, że celem dokonanej darowizny była próba ratowania rodziny przed rozpadem. Powodem wymeldowania były żądania stawiane przez żonę przy dokonywaniu darowizny. Na tę okoliczność organy zaniechały przeprowadzenia dowodu z zeznań pracownicy biura pośrednictwa nieruchomości. Nie jest też uzasadniona teza organów, jakoby względy rodzinne nie miały wpływu na sprawę, albowiem jako małżonek H. T. ma prawo do zamieszkiwania z żoną i dziećmi. Zameldowania dokonano zatem zgodnie z prawem. Zarzucono również, że kodeks postępowania administracyjnego nie zna pojęcia czynności materialno-technicznej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty podane w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że jeżeli na formularzu zgłoszenia pobytu stałego brak jest prawidłowego poświadczenia faktu przebywania, stanowi to podstawę do wszczęcia postępowania o zameldowanie. W postępowaniu tym zapewnia się udział stronom i wydaje decyzję. Natomiast jeżeli zgłoszenie pobytu zostało już dokonane i przyjęte, wówczas organ może uchylić czynność polegającą na dokonanym wpisie o zameldowaniu. Uczestniczka postępowania H. T. na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. wniosła o oddalenie skargi i podała, że małżeństwo stron zostało rozwiązane przez rozwód. Oświadczyła, ze skarżący nigdy w przedmiotowym lokalu nie mieszkał, albowiem remontował wynajęty lokal i mieszkał u rodziców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Kwestie obowiązku meldunkowego reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Obowiązek meldunkowy polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Zameldowanie w lokalu służy natomiast wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zameldowanie dokonywane jest w drodze czynności, określanej w nauce prawa administracyjnego jako czynność materialno-techniczna. Do zameldowania dochodzi bowiem na skutek przyjęcia przez organ złożonego przez stronę zgłoszenia pobytu stałego. Organ administracji nie wydaje w takiej sytuacji, po skutecznym złożeniu zgłoszenia, decyzji administracyjnej orzekającej o zameldowaniu. Pozbawione zatem podstaw są zarzuty skarżącego, jakoby organy działały w sposób sprzeczny z instytucjami procedury administracyjnej. W sprzeczności z tą procedurą stoi natomiast zarzut skarżącego, dotyczący konieczności zastosowania instytucji wznowienia postępowania dla skorygowania dokonanego zameldowania. Wznowienie postępowania dotyczy bowiem postępowań zakończonych decyzją ostateczną. Jak zostało wyżej wskazane, o zameldowaniu S. T. w przedmiotowym lokalu organ nie orzekał w formie decyzji. Do skorygowania dokonanych czynności materialno-technicznych służy instytucja ich anulowania, o czym organ orzeka w formie decyzji. Forma ta umożliwia stronie poddanie takiego uchylenia czynności kontroli, łącznie z kontrolą sądową. Warunkiem anulowania czynności jest stwierdzenie, że dokonana ona została z naruszeniem prawa. W przypadku zameldowania dopełniający obowiązku meldunkowego winien przedstawić dowód tożsamości i potwierdzenia pobytu w lokalu dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. W sprawie nie ulega wątpliwości, że złożone przez skarżącego zgłoszenie pobytu było nieprawidłowe. Wiedząc o przeniesieniu prawa własności do lokalu na rzecz żony, skarżący samodzielnie potwierdził pobyt w lokalu, nie będąc do tego uprawnionym. Zameldowanie dokonane na podstawie wadliwego zgłoszenia musiało zatem zostać anulowane. Wadliwość zgłoszenia nie została bowiem usunięta, dysponująca prawem do lokalu H. T. nie tylko nie potwierdziła faktu zamieszkiwania skarżącego w lokalu, lecz wręcz mu zaprzeczyła. Wobec powyższego decyzja o anulowaniu czynności dokonanej z naruszeniem przepisów była uzasadniona i zgodna z prawem. Uwzględniając podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.