II SA/Gl 969/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przywrócenie stosunków wodnych na gruncie uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie z wniosku M. R. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie położonym w G. przy ul. [...] należącym do J. B.. W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż w trakcie oględzin ustalono, że na odcinku od ul. [...] w G. do ujścia do potoku "[...]" biegnie rów odwadniający. Rów ten został odtworzony przez J. B. w roku 2005, zgodnie z decyzją Wójta Gminy B. nr [...] z dnia [...] roku. W trakcie oględzin w dniu [...] 2006 roku na całym odcinku przedmiotowego rowu nie stwierdzono jego zasypania lub innych przeszkód, które uniemożliwiałyby spływ wody. Ponieważ nie doszło do stwierdzenia zmiany stosunków wodnych na posesji J. B. a ten ostatni okosił rów po stronie swojej posesji, postępowanie w sprawie zostało przez organ orzekający uznane za bezprzedmiotowe. M. R. w odwołaniu zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 77 § 1 kpa przez brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Podkreśliła, iż istotą sprawy było ustalenie czy J. B. wykonał decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] roku nr [...], to znaczy "odtworzył rów do stanu pierwotnego, czym doprowadził do sytuacji niepowodującej zalewania sąsiednich nieruchomości". Odwołująca się od początku bowiem twierdziła, że decyzja nie została wykonana w sposób w niej wskazany, o czym świadczy zalewanie sąsiednich działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne ( Dz. U. nr 115, poz. 1229 ) uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ odwoławczy przede wszystkim wyraził pogląd, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 29 Prawa wodnego powinno być zakończone merytorycznym rozstrzygnięciem, a umorzenie postępowania uznał za niedopuszczalne. Wskazał nadto na konieczność uzupełnienia postępowania przez ustalenie czy odtworzenie rowu w wykonaniu decyzji z dnia [...] roku wyeliminowało zalewanie nieruchomości odwołującej się. Podkreślono, że oględziny wykonano przy bezdeszczowej pogodzie, co uniemożliwiło zbadanie przepustowości rowu. Uznał organ odwoławczy także za niezbędne wyjaśnienie zmienionej trasy przebiegu rowu oraz ustalenie stron postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. B. podał, że wykonał rów odwadniający zgodnie z decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] roku i rów ten spełnia swe zadania. Niniejsza sprawa dotyczy tego samego rowu, wykonanego w miejscu i w sposób wskazany w decyzji. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji ostatecznej. Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje. Kontrola zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji odbywa się pod względem ich zgodności z prawem i nie jest ograniczona – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej powoływana jako ppsa ) – zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona stosownie do powyższej zasady kontrola zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu wykazała, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 litera c ppsa). Naruszenie to polegało na braku wyjaśnienia treści żądania wnioskodawczyni M. R.. Jako materialną podstawę prawną kontrolowanej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. nr 115, poz. 1229 ). Przepis ten zawiera zakaz dokonywania przez właściciela nieruchomości zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich i określa konsekwencje prawne naruszenia tego zakazu ( art. 29 ust. 1 i ust. 3 ). Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 1 Prawa wodnego jest więc potencjalna zmiana stanu wody na gruncie dokonana przez właściciela tego gruntu. Natomiast o przedmiocie postępowania administracyjnego zawsze decyduje żądanie wszczęcia tego postępowania ( art. 61 § 1 kpa ), a w razie wątpliwości – sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracyjnego. W aktach administracyjnych przedstawionych sądowi znajduje się wniosek M. R. z dnia [...] roku. Istotnie z części wstępnej tego wniosku wynika, że strona domagała się wszczęcia postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie, ale z uzasadnienia żądania zdaje się wynikać iż w sprawie zmiany stanu wody na gruncie w postaci zasypania rowu odwadniającego przez J. B. było już prowadzone postępowanie administracyjne, zakończone decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] r. ([...]), tyle, że w ocenie wnioskodawczyni nie przyniosło ono pożądanego skutku ( występują dalsze zalewania). Z kolei w odwołaniu od decyzji I instancji M. R. wyraźnie stwierdziła, że istotą jej żądania było ustalenie czy J. B. wykonał decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] roku i "odtworzył rów do stanu pierwotnego" czym doprowadził do sytuacji niepowodującej zalewania sąsiednich działek. Wniosek i odwołanie M. R. wydaje się świadczyć o tym, że strona domagała się wykonania decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] roku, a nie wszczęcia nowego postępowania o zmianę stanu wody na gruncie przez J. B.. O ile organ odwoławczy miał wątpliwości czy żądanie strony dotyczy wykonania decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] roku czy też zmiany stanu wody na gruncie dokonanej przez J. B. po dniu wydania decyzji z [...] roku, przez czynności dotyczące rowu odwadniającego będącego przedmiotem tej decyzji, to winien je wyjaśnić na drodze wezwania strony do sprecyzowania żądania. Przyjęcie przez organ odwoławczy, że przedmiotem wniosku strony była zmiana stanu wody na gruncie dokonana przez J. B. nastąpiło w sposób nieuzasadniony, w szczególności w świetle odwołania M. R.. Organ odwoławczy winien bowiem mieć na uwadze treść decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] roku. Decyzja ta została wydana w postępowaniu wszczętym na wniosek M. R. i na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, zobowiązywała J. B. do odtworzenia stanu pierwotnego rowu odwadniającego w granicy działek nr A, B z działką nr C, przy czym rów winien zapewnić swobodny spływ wód. Decyzja ta posiada przymiot ostateczności co oznacza, że prowadzenie postępowania między tymi samymi stronami, w oparciu o tę samą podstawę faktyczną ( zasypanie rowu odwadniającego między działkami stron ) i prawną ( art. 29 Prawa wodnego ) jest niedopuszczalne bowiem decyzja wydana w takim postępowaniu podlegałaby sankcji w postaci nieważności ( art. 156 § 1 pkt 3 kpa ). Tylko w przypadku zmiany stanu faktycznego po dniu [...] r., wobec nie zmienionego stanu prawnego i tożsamości stron postępowania, uzasadnione byłoby prowadzenie kolejnego postępowania w oparciu o art. 29 Prawa wodnego. Jeżeli natomiast taka sytuacja nie zaistniała, a wnioskodawczyni domaga się jedynie prawidłowego wykonania decyzji z dnia [...] roku, to realizacja jej żądania winna nastąpić w drodze postępowania egzekucyjnego, a nie postępowania przewidzianego art. 29 Prawa wodnego. Dlatego też organ odwoławczy w pierwszym rzędzie winien wyjaśnić przy udziale wnioskodawczyni treść jej żądania, a dopiero w następstwie tego podjąć stosowną decyzję. Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c i art. 152 ppsa, orzekł jak w sentencji.