II SA/Gl 969/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-09-03

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna osoby fizycznej, która przebywa w zakładzie karnym, uzyskuje stałe świadczenie emerytalne i ponosi dodatkowe wydatki związane ze stanem zdrowia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu nie może zostać uwzględniony, jeśli strona uzyskuje stały dochód (emeryturę), nie wykazała w sposób wiarygodny, w jaki sposób zagospodarowywana jest pozostała część tego dochodu po potrąceniach, ani nie udowodniła, że jej stan zdrowia wymaga specjalnej diety, której nie można zapewnić w placówce penitencjarnej. Brak wykazania, że sytuacja majątkowa wyklucza poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej wymeldowania. Skarżący przebywa w zakładzie karnym, uzyskuje emeryturę w wysokości 821 zł miesięcznie, część której jest przeznaczana na utrzymanie dzieci i żony, a pozostała część trafia na jego rachunek w zakładzie karnym na zaspokojenie jego potrzeb. Twierdzi, że z powodu schorzeń musi kupować witaminy i część żywności. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza skarżący J. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy podnosząc, że ze względu na działania żony został pozbawiony prawa do należącego doń lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca oświadczył, że jest właścicielem tego lokalu, jednakże obecnie przebywa w zakładzie karnym. Uzyskuje dochód w wysokości 2559 zł brutto miesięcznie. Wskutek wezwania referendarza sądowego J. S. wyjaśnił, że wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata z urzędu. Wskazał przy tym, że część uzyskiwanej przezeń emerytury jest przeznaczana na utrzymanie dzieci i żony (jest to kwota [...] zł). Pozostałą część Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje na rachunek Zakładu Karnego na zaspokojenie potrzeb skarżącego, który twierdzi, że z powodu schorzeń (nadciśnienie tętnicze i nieżyt żołądka) jest zmuszony kupować witaminy oraz część żywności. Z informacji udzielonej przez kierownictwo Zakładu Karnego, w którym przebywa skarżący wynika, że w miesiącu czerwcu J.S. otrzymał [...] zł, w lipcu [...] zł, zaś w sierpniu [...] zł. Z nadesłanej kserokopii decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. wynika natomiast, że po potrąceniach skarżącemu wypłacana jest kwota [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu (o co wnosi skarżący) może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że kryteria oceny takiego wniosku są dużo surowsze aniżeli w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Tylko więc ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na ewentualne uwzględnienie takiego wniosku. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. Na powyższej ocenie zaważył przede wszystkim fakt, iż skarżący pomimo, że przebywa w miejscu odosobnienia uzyskuje stałe świadczenie – emeryturę w wysokości 821 zł. Część tej kwoty jest przekazywana na rachunek Zakładu Karnego, jednakże skarżący nie wyjaśnił jak zagospodarowywana jest reszta tej kwoty. Nie przedstawił również żadnego, wiarygodnego dowodu potwierdzającego tezę, iż jego stan zdrowia wymaga specjalnej diety, a zarazem, że jej zapewnienie leży poza możliwościami placówki penitencjarnej. W tym kontekście nie można było przyjąć twierdzeń J. S. jako dostatecznie wiarygodnych. W konsekwencji uznano, że fakt uzyskiwana stałego dochodu, a także to, iż skarżący nie uwiarygodnił, iż dochód ten podlega stałym obciążeniom (wydatkom na żywność i witaminy) przemawia przeciwko tezie, iż jego stan majątkowy wyklucza poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wobec tego nie można było przyjąć, że zaistniały przesłanki opisane w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło