II SA/Gl 97/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi M.H. (H.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Burmistrz Miasta S., po rozpoznaniu wniosku M.H. – decyzją z dnia [...] nr [...] – zezwolił M.H. na usunięcie z parceli gruntowej nr [...] w O.W. pięciu opisanych w decyzji drzew. Tą samą decyzją odmówił zgody na usunięcie z parceli gruntowej nr [...], także w O.W. trzydziestu jeden drzew ( opisanych w decyzji ). W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 47 e ust. 2, art. 47 g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2001 r., nr 99, poz. 1079 z zm.). Uzasadniając brak zgody na wycinkę drzew z działki nr [...] organ podał, że działka ta stanowi wał przeciwpowodziowy rzeki Wisły, pozostają w faktycznym władaniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G., który nie wyraził zgody na wycinkę. Zdaniem organu orzekającego ten brak zgody administratora rzeki Wisły uniemożliwił wydanie pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji. Omawiana decyzja Burmistrza Miasta S. wobec braku odwołania uzyskała przymiot ostateczności. M.H. [...] zwrócił się do Starosty C. by ten wyraził zgodę na wycinkę drzew z działki [...] stanowiącej wał przeciwpowodziowy. Starosta C. decyzją z dnia [...] nakazał M.H. ( H. ) usunięcie z działki nr [...] dziewięciu drzew opisanych w decyzji i uporządkowanie terenu po wykonaniu robót. Także od tej decyzji M.H. nie złożył odwołania. Wnioskiem z dnia [...] M.H. zwrócił się do Burmistrza Miasta S. o zmianę decyzji z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej działki nr [...] przez udzielenie zezwolenia na wycinkę drzew. Żądanie zmiany wnioskodawca oparł na art. 154 kpa. W uzasadnieniu tego wniosku M.H. zarzucił, że odmowa zgody na wycinkę drzew z działki [...] była nieuzasadniona, organ przekroczył swoje uprawnienia i nie uwzględnił interesu strony. Podniósł także, iż drzewa rosnące na działce będącej wałem przeciwpowodziowym stwarzają potencjalne niebezpieczeństwo jego uszkodzenia i w tym zakresie odwołał się do pisma Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...]. Burmistrz Miasta S., w następstwie rozpatrzenia tego wniosku, po uprzednim dwukrotnym uchyleniu jego decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] na podstawie art. 154 ( omyłkowo podano 155 kpa ) zmienił decyzję własną z dnia [...] w sprawie usunięcia drzew z parceli gruntowych nr [...] i [...] położonych w O.W. w ten sposób, że zezwolił na usunięcie z parceli nr [...]: akacji w ilości 1 szt. o obwodzie pnia 85 cm i olszy 1 sztuka o obwodzie 82 cm i odpowiednio do tego zmodyfikował zapisy punktu 2 zmienionej decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że zmiana decyzji z [...] przez zezwolenie na usunięcie z działki nr [...] akacji i olszy stanowi następstwo ustalenia, że drzewa te nie są zdrowe. Natomiast pozostałe drzewa na działce są zdrowe i nie powinny być przeznaczone do wycinki. Drzewa te nie stanowią zagrożenia dla wału powodziowego bowiem nie zostały objęte decyzją Starosty C. z dnia [...]. Drzewa te wraz z pozostałą roślinnością na obu brzegach Wisły, na terenie Gminy S., tworzą zieleń nadrzeczną i są ważnym elementem środowiska. W odwołaniu od tej decyzji M.H. zarzucił, że organ I instancji w sposób wyraźny przyznał prymat interesowi społecznemu nad jego interesem, a także naruszenie jego prawa własności przez uniemożliwienie pobierania z niej pożytków ( w postaci drewna na opał ). Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. – B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach organ odwoławczy wyjaśnił, że w trybie art. 154 kpa może zostać uchylona lub zmieniona decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W niniejszej sprawie zasadnie organ I instancji przyjął, że drzewa – oprócz dwóch chorych – na działce nr [...] ze względu na swoje walory przyrodnicze nie kwalifikują się do usunięcia. Drzewa te nie stanowią zagrożenia dla otoczenia ani stabilności wału ( oględziny z [...]). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący M.H. powtórzył argumentację odwołania i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę postulował jej oddalenie. Zdaniem organu odwoławczego skarżący w skardze nie przywołał żadnych nowych argumentów, które świadczyłyby o interesie społecznym lub słusznym interesie strony, przemawiającym za zmianą decyzji z [...] poprzez usunięcie wszystkich drzew, o które strona wnioskowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż nie z powodów w niej przedstawionych, ale z uwagi na to, że kontrola zaskarżonej decyzji otwarta złożeniem skargi, wykazała, iż decyzja ta oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Do takich ustaleń sąd administracyjny, dokonujący kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem był uprawniony, bowiem stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) sąd ten nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 154 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła praw może zostać uchylona lub zmieniona jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie administracyjne o zmianę lub uchylenie decyzji w tym trybie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą określone w art. 154 kpa przesłanki, uzasadniające uchylenie bądź zmianę decyzji. Inaczej mówiąc możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 154 kpa uzależniona jest od wykazania, że za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Podjęcie decyzji w omawianym trybie może nastąpić w każdym czasie, ale przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania ostatecznej decyzji i z udziałem tych samych stron. Decyzja z dnia [...], do której skarżący skierował wniosek o zmianę w trybie 154 kpa, została podjęta w oparciu o przepisy ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2001 r., nr 99, poz. 1079 ). Wniosek o zmiane został przez skarżącego złożony w dniu [...], co oznacza że wszczęcie postępowania nastąpiło przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( weszła w życie 1 maja 2004 r.) Zgodnie z art. 158 nowej ustawy o ochronie przyrody do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że warunek w postaci niezmienionego stanu prawnego został spełniony. Nie dostrzegł natomiast żaden z organów orzekających w sprawie, że w dacie złożenia wniosku przez skarżącego stan faktyczny sprawy był inny niż w dacie wydania decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...]. W dacie tej decyzji na działce nr [...] rosło 31 drzew, a w dacie złożenia wniosku co najmniej o 9 drzew mniej. Te 9 drzew skarżący usunął z działki w oparciu o decyzję Starosty C. z dnia [...] ( nakaz usunięcia w oparciu o art. 85 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego ). Wniosek o zmianę nie dotyczył więc sprawy tożsamej przedmiotowo. Ten odmienny stan faktyczny tworzył nową sprawę administracyjną, podlegającą odrębnemu rozpoznaniu. Dodatkowo należy wskazać, że także zmiana stanu prawnego w związku z wejściem w życie nowej ustawy o ochronie przyrody, umożliwia skarżącemu złożenie po dniu [...] nowego wniosku o wyrażenie zgody na wycinkę drzew. Powracając do kontrolowanej decyzji należy stwierdzić, że wskazana zmiana stanu faktycznego sprawy czyniła niemożliwym zmianę decyzji z dnia [...] w trybie art. 154 kpa. Nadto wniosek o zmianę decyzji został złożony jedynie przez skarżącego w sytuacji gdy działka nr [...] jest przedmiotem współwłasności. Zgoda współwłaścicieli została w sprawie wyrażona ale dotyczyła jedynie sprawy o wycinkę drzew. Jak argumentowano wyżej sprawa w trybie art. 154 kpa jest samoistną sprawą administracyjną i dlatego wnioskowi o zmianę decyzji z [...] powinny towarzyszyć oświadczenia pozostałych współwłaścicieli w przedmiocie zgody na taki wniosek. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c, w zw. z art. 135 i art. 134 oraz art. 152 i art. 200 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. su.