II SA/Gl 970/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, wydania z naruszeniem prawa decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent C. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie warsztatu [...] na działce nr A przy ul. A w C., na rzecz inwestora J. K.. Decyzja została wydana na podstawie art. 40 ust. 1 i 3 oraz art. 42 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. zatwierdzonego uchwałą [...] w C. nr [...] z [...] r., zmienionego uchwałą Rady Miasta C. nr [...] z dnia [...] r. ( Dz. Urzęd. Woj. [...] Nr [...] poz. [...] z [...] r.). Decyzję odebrał inwestor osobiście dnia [...]r. a H. D. [...] r. W aktach brak dowodów doręczeń innym stronom postępowania. Aktem notarialnym z dnia [...] r. "A" Spółka Akcyjna w P. nabyła udział we własności działek nr [...] i [...], sąsiadujących z działką inwestora. Następnie pismem z [...]r. nadanym na poczcie [...]r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jako sprzecznej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podniesiono, że nieruchomość inwestora znajduje się w jednostce planu, dopuszczającej ekstensywną zabudowę mieszkaniową i wprowadzającej zakaz lokalizacji zakładów produkcyjnych. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., w oparciu o przepis art. 138 § 2 i 156 § 2 kpa stwierdziło wydanie decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. z naruszeniem prawa i orzekło o odmowie stwierdzenia jej nieważności ze względu na upływ 10 lat od doręczenia decyzji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że działka inwestora nr [...] położona była w dacie wydawania decyzji o warunkach zabudowy w jednostce o symbolu [...]. Zgodnie z tekstem planu była to strefa zabudowy ekstensywnej z funkcją dominującą domy jednorodzinne, małe domy mieszkalne, usługi. Plan nie przewidywał zatem lokalizacji zakładów produkcyjnych, choćby była to tylko produkcja [...]. Decyzja wydana w sprzeczności z planem zgodnie z art. 34 uprzednio obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994 r., jest nieważna. Stwierdzenie nieważności takiej decyzji następuje na zasadach i trybie określonym w kpa. Zaistniała sytuacja faktyczna odpowiada przypadkowi nieważności określonemu w art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Jednocześnie zauważono, że decyzja ostateczna w przedmiocie warunków zabudowy została doręczona stronom postępowania w [...] r., zatem zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 2, wykluczająca stwierdzenie nieważności ze względu na upływ 10 lat od jej doręczenia. Spółka "A" wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się ze stanowiskiem Kolegium. Podniesiono, że wydanie decyzji sprzecznej z planem miejscowym jest przypadkiem wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, zastosowanie w sprawie ma wobec tego art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co jednocześnie wyklucza zastosowanie art. 156 § 2 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy swą poprzednią decyzję z [...] r. Podtrzymano stanowisko, że art. 156 § 1 pkt 7 kpa ma zastosowanie do przypadków nieważności wynikających z przepisów szczególnych. Przepisem takim jest art. 34 ustawy z 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, będącej podstawą decyzji ostatecznej z [...] r. Z uwagi na upływ 10 lat od daty doręczenia decyzji, Kolegium zmuszone było ograniczyć swe rozstrzygnięcie do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Jak wynika z decyzji Kolegium z dnia [...] r., w jej podjęciu uczestniczyły dwie osoby, które uprzednio brały udział w wydaniu decyzji SKO z [...] r. W skardze do sądu administracyjnego Spółka "A" wniosła o uchylenie obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. W uzasadnieniu podniesiono, że zarzut Spółki dotyczył wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Do takiego naruszenia doszło. Natomiast SKO zakwalifikowało rozpatrywany przypadek jako odpowiadający przesłance nieważności z art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Nie wzięto pod uwagę okoliczności sprawy, w szczególności faktu, że Spółka stała się właścicielem nieruchomości sąsiedniej [...] r. Spółka stała się zatem stroną postępowania, którego dotyczyła decyzja, nie miała jednak wiedzy o fakcie i dacie wydania decyzji. Wobec tego nie może mieć zastosowania art. 156 § 1 pkt 7 i art. 156 § 2 kpa, lecz sprawę należy rozpoznać w oparciu o art.156 § 1 pkt 2 kpa. Przy ewentualnym stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa nie powinien znaleźć zastosowania art. 156 § 2, albowiem okres 10 lat nie może mieć zastosowania do Spółki. Stanowisko swoje skarżąca podtrzymała w piśmie procesowym z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że od daty doręczenia decyzji z [...] r. do dnia zgłoszenia żądania stwierdzenia jej nieważności upłynęło 10 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje : Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, jednakże z odmiennych powodów niż zgłaszane w skardze. Decyzja Kolegium z dnia [...] r. została podjęta na podstawie art. 127 § 3 kpa w trybie ponownego rozpoznania sprawy. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. II GPS 2/06 ( ONSA i WSA 2007/3/61), art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie 1 kpa ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa. Oznacza to, że członek Kolegium, który brał udział w wydaniu przez SKO decyzji w I instancji, po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa podlega wyłączeniu . Uchybienie, które polega na wydaniu decyzji przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu, stanowi przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Stwierdzenie przez sąd administracyjny przesłanki wznowieniowej skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tych względów, będąc związanym uchwałą składu siedmiu sędziów NSA, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Nie mogły natomiast zostać uwzględnione zarzuty i żądania podnoszone przez skarżącą spółkę. Po pierwsze należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej wedle kryterium legalności kontrolowanych aktów, a katalog dopuszczalnych rozstrzygnięć sądu wyznaczają przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne nie rozpoznają co do istoty spraw administracyjnych. Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] r. nie mogło być zatem skutecznie zgłoszone w postępowaniu przed sądem administracyjnym, nie ten akt był bowiem przedmiotem skargi. Nie można również podzielić stanowiska skarżącej co do bezzasadności zastosowania w sprawie art.156 § 1 pkt 7 i 156 § 2 oraz 158 § 2 kpa. Sprzeczność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego skutkuje nieważnością takiej decyzji, jeżeli w sprawie znajduje zastosowanie art. 34 ustawy z 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jest to zatem przypadek nieważności z mocy prawa. Stwierdzenie takiej nieważności następuje na zasadach i w trybie przepisów kpa, w grę wchodzi zatem art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Niewątpliwie wydanie sprzecznej z planem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest naruszeniem prawa bardzo poważnym i istotnym. Nie może jednak zostać potraktowane jako przypadek nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, albowiem skutek nieważności został przewidziany już w przepisach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Mamy zatem do czynienia z przypadkiem kwalifikowanym, do którego ma zastosowanie art. 156 § 1 pkt 7. Nie budzi również wątpliwości, że od daty doręczenia decyzji dotkniętej nieważnością do dnia zgłoszenia żądania wydania decyzji stwierdzającej nieważność ( a tym samym do daty orzekania ), minęło 10 lat. Oprócz kryterium upływu czasu, art. 156 § 2 nie przewiduje innych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca spółka nie była stroną w postępowaniu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, albowiem postępowanie zakończone zostało [...] r. a Spółka nabyła nieruchomość sąsiednią [...] r. Dało jej to legitymację do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, nie oznacza jednak zniesienia lub przedłużenia terminu z art. 156 § 2 kpa. Skoro Spółka nie była stroną postępowania zakończonego decyzją z [...] r., to decyzja ta nie była jej doręczona. Uwzględniając podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt b oraz art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 ustawy.