II SA/Gl 971/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-12-03

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia braków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazali swojej niezdolności do poniesienia kosztów sądowych. Pomimo wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających wysokość wydatków i zobowiązań, skarżący nie uzupełnili braków, powołując się na ochronę danych osobowych i brak wiedzy. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżących okoliczności były niewystarczające do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, a ciężar udowodnienia trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący K. G. i S. G. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazali na wysokie koszty utrzymania i dochody. Referendarz sądowy wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające wydatki i zobowiązania. Skarżący nie spełnili wezwania, powołując się na ochronę danych osobowych i brak wiedzy. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. i S. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W nadesłanym do Sądu druku urzędowego formularza PPF skarżący zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu podnieśli, że ze względu na wysokie koszty utrzymania nie stać ich na poniesienie kosztów sądowych i opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Z druku formularza wynika, że opłaty za media wynoszą [...] zł miesięcznie, spłata zobowiązań kredytowych – [...] zł miesięcznie, a dochód skarżących wynosi łącznie [...] zł brutto. Skarżący wraz z synem zamieszkują w budynku o pow. [...] m2 i są właścicielami nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Ponieważ wskazane we wniosku okoliczności okazały się niewystarczające dla wszechstronnej analizy całokształtu okoliczności dotyczących stanu majątkowego skarżących, referendarz sądowy, pismem z dnia 10 listopada 2008 r. wezwał ich do - nadesłania kserokopii dokumentów ( rachunków, faktur itp.) obrazujących wysokość przeciętnych, miesięcznych wydatków przeznaczanych na opłacenie dostaw mediów, - przedłożenia kserokopii umowy kredytowej wraz z harmonogramem spłaty rat celem ustalenia wysokości tego zobowiązania i jego wpływu na miesięczny budżet rodziny skarżących, - nadesłania zaświadczenia wystawionego przez właściwy urząd pracy potwierdzającego fakt, iż D. G. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku oraz, że osoba ta w ciągu ostatnich [...] miesięcy nie otrzymała żadnej propozycji zatrudnienia, - nadesłania kserokopii odcinka emerytury skarżącej oraz decyzji o przyznaniu skarżącemu świadczenia przedemerytalnego. W odpowiedzi na powyższe skarżący, w piśmie procesowym z dnia [...] r. oświadczyli, iż nie zadośćuczynili temu wezwaniu ze względu na konieczność ochrony danych osobowych oraz brak wiedzy o udostępnianiu danych bankowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Trzeba przy tym wyraźnie zaznaczyć, że to na osobie (osobach) ubiegających się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności, na które się powołują. Wskazuje na to w szczególności użycie przez ustawodawcę zwrotu "wykaże". O ile natomiast oświadczenia w tym zakresie budzą wątpliwości to Sąd lub referendarz sądowy mogą zażądać nadesłania tzw. dokumentów źródłowych, potwierdzających to co strona podniosła w druku formularza (art. 255 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie wątpliwości budziła wysokość comiesięcznych, stałych wydatków skarżących, którzy w ogólnikowy sposób wskazali, iż około [...] zł przeznaczają na opłacenie mediów, zaś [...] zł – na spłatę zobowiązań kredytowych. Biorąc pod uwagę wielkość wchodzącego w skład ich majątku budynku mieszkalnego tak wysokie opłaty za media budzą wątpliwości, których wszakże wnioskodawcy, pomimo wezwania, nie rozwiali. Osobną kwestią jest wysokość obciążeń kredytowych. Nie przedstawiono żadnego dokumentu, z którego wynikłoby na jaki cel, na jak długi okres i w jakiej wysokości K. i S. G. zaciągnęli pożyczkę w banku. To zaś ma kapitalne znaczenie dla zbadania, czy cel i obowiązek spłaty tego obciążenia uzasadnia twierdzenie, że skarżący rzeczywiście są pozbawieni możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych. Dodatkowo mało wiarygodne jest oświadczenie, że [...] syn wnioskodawców nagle wyjechał nie pozostawiając żadnych informacji gdzie się udaje i z czego będzie się utrzymywał. Wskazane wyżej okoliczności zaważyły na negatywnej ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z przytoczonych powodów nie da się bowiem jednoznacznie stwierdzić, że skarżący rzeczywiście są osobami, których stan majątkowy uzasadniałby zwolnienie ich z obowiązku daniny o charakterze publicznoprawnym oraz wyłożenia ze środków publicznych kwot na pokrycie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (adwokata). Na marginesie jedynie można zauważyć, że powoływanie się na ochronę danych osobowych nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, iż wszelkie, wskazane przez stronę okoliczności są prawdziwe. Podobnie, wnioskodawcy nie mogą powoływać się na brak wiedzy co do celu i wysokości zaciągniętej pożyczki bankowej, skoro biorąc kredyt/pożyczkę podpisali stosowną umowę i otrzymali jej odpis. Przysłanie tych dokumentów byłoby zaś wystarczające dla zadośćuczynienia wezwaniu referendarza sądowego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło