II SA/Gl 973/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę We wniosku do Starosty [...] z dnia 20 lutego 2019 r. K. R. (dalej jako skarżący lub strona) powołując się na treść art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341, dalej też jako ustawa lub u.k.p.) wniósł o przywrócenie mu uprawnień do kierowania pojazdami, które zostały mu cofnięte decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. w związku z niepoddaniem się w wyznaczonym terminie kontrolnemu badaniu lekarskiemu. W uzasadnieniu podniósł, że w związku z dołączonym do wniosku orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. stwierdzającym w odniesieniu do niego brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczeniem psychologicznym z dnia [...] r., przestała istnieć przeszkoda w związku z którą przedmiotowe uprawnienia zostały mu cofnięte. Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b ustawy o kierujących pojazdami odmówił przywrócenia przedmiotowych uprawnień do czasu zdania egzaminu państwowego (kontrolnego) w dowolnym wybranym wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego (WORD) na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w związku z decyzją z dnia [...] r. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B był on pozbawiony uprawnień na okres przekraczający rok i dlatego zgodnie z treścią art. 102 ust. 2 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a i b u.k.p. przywrócenie cofniętych uprawnień może nastąpić jedynie po pozytywnym sprawdzeniu jego kwalifikacji w tym zakresie w formie egzaminu państwowego. W odwołaniu od tej decyzji reprezentowany przez r.pr. skarżący wniósł o jej uchylenie i przywrócenie mu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W uzasadnieniu stwierdzono, że spełnione zostały warunki przywrócenia mu uprawnień zgodnie z treścią art. 103 ust. 3 ustawy. W sprawie nie zachodzą też sytuacje o jakich mowa w art. 49 ust. 1 pkt 3 lit a i lit. b. Skarżący nie wniósł bowiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy (art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b) bo posiada [...] prawo jazdy. Sytuacja opisana w art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a zachodzi zaś tylko wtedy gdy okres cofnięcia przekraczający rok wynika wprost z decyzji o cofnięciu uprawnień lub z wyroku sądowego, która to sytuacja w odniesieniu do skarżącego nie zachodzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej jako Kolegium) odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 103 ust. 1 pkt 4, art. 103 ust. 3 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a i b i art. 104a ustawy o kierujących pojazdami oraz odpowiednie stosowanie art. 182 kkw i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium zwróciło uwagę na zawiadomienie z dnia [...] r. sporządzone przez Starostę [...] o wykonaniu prawomocnego wyroku z dnia [...]r., którym wymierzono skarżącemu środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, w którym to zawiadomieniu z powołaniem się na treść art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego stwierdzono, że orzeczony środek karny oznacza cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Skoro jednocześnie w zawiadomieniu tym wskazano dokładnie początkową i końcową datę wykonania objętej nim kary dodatkowej to zdaniem Kolegium należy go traktować jako decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień. W skardze do sądu administracyjnego reprezentowany przez r. pr. skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo zaistnienia wszystkich przesłanek, określonych obowiązującymi przepisami prawa, do przywrócenia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami; 2. art. 107 § 1 Kpa w zw. z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 676 z późn. zm.), dalej zwanej k.k.w. poprzez uznanie pisma Starosty [...] z dnia [...] r. za decyzję w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, pomimo że zawiera jedynie rozstrzygnięcie w zakresie zatrzymania dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego w wyroku karnym nie można utożsamiać z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami w drodze decyzji, który to obowiązek wynika z art. 182 § 2 k.k.w. Taka decyzja nie była zaś wydana. Nie może być za nią uznane zawiadomienie z dnia [...] r. gdyż nie zawiera koniecznych elementów decyzji na które wskazuje art. 107 Kpa, tj. podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o środkach odwoławczych. Treść zawiadomienia wskazuje na zatrzymanie prawa jazdy, a nie na cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Nie zawiera zatem orzeczenia o cofnięciu takich uprawnień. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosząc o jej oddalenie podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji akcentując stwierdzenie, że zawiadomienie z [...] r. należy traktować jak decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Nadto stwierdziło, że sama treść wyroku karnego z [...] r. wymusza zastosowanie sankcji z art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W świetle przedstawionych Sądowi akt administracyjnych nie ulega wątpliwości, że skarżącemu cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. Doszło przy tym do tego dwoma różnymi decyzjami i w oparciu o różne podstawy prawne. Decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. do cofnięcia tych uprawnień doszło w związku z niepoddaniem się przez skarżącego kontrolnemu badaniu lekarskiemu, na które został skierowany zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami przez organ Policji. Właśnie do tego cofnięcia nawiązuje wniosek skarżącego z dnia 20 lutego 2019 r. o przywrócenie mu uprawnień w oparciu o treść art. 103 ust. 3 ustawy wskazując na ustanie przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie, a to w następstwie przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego. Pomija przy tym skarżący całkowicie okoliczność upływu czasu od cofnięcia mu uprawnień, tj. ponad 13 lat, w którym to okresie uprawnień tych był pozbawiony i formalnie pojazdami w zakresie kategorii B nie powinien kierować. Tymczasem jak to zasadnie stwierdziły organy obu instancji warunkiem przywrócenia uprawnień jest sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego gdy uprawnienia te były cofnięte na okres przekraczający rok. Taka zaś sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Sąd nie podziela bowiem stanowiska, że zawsze okres ten powinien wynikać wprost z literalnego brzmienia decyzji o cofnięciu uprawnień. Należy mieć bowiem na uwadze podstawę wydania takiej decyzji i przyczyny cofnięcia uprawnień. W przypadku cofnięcia uprawnień w związku z niepoddaniem się obowiązkowemu badaniu lekarskiemu i psychologicznemu w decyzji o cofnięciu uprawnień nie orzeka się bowiem o okresie którego to cofnięcie dotyczy, a to z tego powodu, że ustalenie takiego okresu nie jest w takim przypadku z oczywistych przyczyn możliwe. Nie wiadomo bowiem kiedy i czy w ogóle kierowca pozbawiony uprawnień wymagane pozytywne wyniki badań odnośnie stanu jego zdrowia przedstawi. Należy zatem przyjąć, że w takiej sytuacji na użytek treści art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy decydować będzie faktyczny czasokres w którym kierowca w wyniku wcześniejszego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie posiada. Przyjęcie innej interpretacji prowadziłoby do obejścia prawa ze szkodą dla bezpieczeństwa w ruchu lądowym, gdy zważy się, że u podstaw statuowania wymogu z art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy leżało założenie, iż po roku nie kierowania pojazdami umiejętności kierowcy w tym zakresie mogą budzić wątpliwości i dlatego wymagają sprawdzenia. Już tylko z powyższych względów zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Niezależnie od tego Sąd podziela stanowisko Kolegium, że za decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień należy uznać również skierowane do skarżącego przez Starostę [...] zawiadomienie z dnia [...] r. o wykonaniu środka karnego. Wbrew stanowisku skarżącego dokument ten zawiera bowiem również podstawę jego wystawienia tj. art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego z jednoczesnym stwierdzeniem, że zgodnie z tym przepisem orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów oznacza cofnięcie uprawnień o jakim w tym przepisie mowa. Gdy jednocześnie zawiera on datę wydania, adresata, podpis uprawnionej do wydania osoby, powołanie się na prawomocny wyrok karny i obowiązek jego wykonania przez orzeczenie w przedmiocie cofnięcia uprawnień oraz początkową i końcową datę cofnięcia uprawnień to nie może ulegać wątpliwości, że spełnia on podstawowe wymogi niezbędne do uznania go za decyzję w rozumieniu art. 104 i art. 107 § 1 Kpa. Samo nazwanie tego dokumentu zawiadomieniem, a nie decyzją powyższego ustalenia nie podważa, gdyż w tym względzie liczy się jego treść, zwłaszcza gdy również w jego nazwie jest mowa wprost o wykonaniu środka karnego, co stanowi nawiązanie do treści art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego (obecnie Dz. U. 2019. 676). Brak wyodrębnionego uzasadnienia oraz pouczenia o prawie odwołania stanowią jedynie wady nie pozbawiające tego dokumentu cech decyzji administracyjnej. Na podkreślenie zasługuje przy tym okoliczność, że już w świetle treści pouczenia zawartego w tym dokumencie (decyzji) skarżący miał świadomość, że przywrócenie uprawnień uzależnione będzie "od wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji". Skoro jak wynika z powyższych rozważań warunkiem przywrócenia skarżącemu pozbawionych uprawnień jest pozytywne sprawdzenie jego kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, którego to warunku nie spełnił, to odmowa przywrócenia mu uprawnień nastąpiła zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. ec