II SA/Gl 974/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]z dnia [...]r. nr [...]. Starosta [...] decyzją z [...]. nr [...], zobowiązał "A" Sp. z o.o. ul. [...], [...] Z., do podjęcia działań mających na celu ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie emisji pyłu, powstającej w wyniku prowadzonej działalności tj. przeładunku i sortowania węgla na terenie zlokalizowanym w S. przy ul. [...] w postaci: a/ zastosowanie kurtyn wodnych podczas procesów rozładunku i segregacji paliwa stałego; b/ zraszanie dróg wewnętrznych i placów składowych w celu eliminacji efektu wznoszenia się pyłu; c/ realizacji procesu składowania oraz sortowania węgła drobnych frakcji na działce o nr 1, obręb N. w S. Po rozpatrzeniu odwołania spółki "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Z. przy ul. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną decyzją uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzyło postępowanie tego organu w całości. Wskazało, że decyzja nie została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w postępowaniu. Podmiotem tym była bez wątpienia "A" Sp. z o.o. Jest to podmiot, którego działalność powoduje pogorszenie stanu środowiska. Decyzja została zaś skierowana do zarządu spółki. Uzasadniając umorzenie postępowania Kolegium powołało się na treść art. 138 k.p.a. Skargę na tę decyzję złożył Rzecznik Praw Obywatelskich. Domagając się jej uchylenia i rozpatrzenia sprawy w trybie uproszczonym zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie wynikające z wadliwego przyjęcia, iż postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, podczas gdy - w realiach niniejszej sprawy - błędne określenie (nazwanie) strony w decyzji organu pierwszej instancji stanowiło oczywistą omyłkę podlegającą rektyfikacji, względnie podlegające sanowaniu w postępowaniu odwoławczym naruszenie art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z powodów innych niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie 362 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018r., Poz. 799 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek [...]". Pod pojęciem "podmiotu korzystającego ze środowiska", zgodnie z art. 3 pkt 20 lit. a ustawy rozumie się zaś "przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292) oraz przedsiębiorcę zagranicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1079 i 1214), a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego". Postępowanie w tym trybie winno być zatem prowadzone w stosunku do przedsiębiorcy tj. spółki, i w stosunku do niej powinna zostać wydana decyzja w sprawie. Z tego punktu widzenia rozstrzygnięcie Kolegium należy uznać za trafne. Sąd nie zgadza się z poglądem Rzecznika, iż doszło w rozpatrywanej sprawie do oczywistej pomyłki pisarskiej. Nie sposób jednak zgodzić się z umorzeniem postępowania w sprawie ("przed organem I instancji"). Jak wynika z akt administracyjnych było ono prowadzone w stosunku do podmiotu korzystającego ze środowiska. Nie stało się ono jednak bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy organ I instancji błędnie zaadresował swe rozstrzygnięcie. Powinno się ono toczyć dalej i zakończyć odpowiednią decyzją administracyjną, skierowaną do spółki. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta [...] weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.