II SA/Gl 977/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant sekretarz sądowy Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z [...] r. nr [...] r wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 70 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał M. M. (dalej stronie lub skarżącej) oraz J. i J. M. właścicielom budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce 1 w L. wyłączenie całego budynku mieszkalnego z użytkowania, do czasu usunięcia powstałych zagrożeń bezpieczeństwa ludzi i mienia poprzez: naprawienie ściany budynku w części gospodarczej murowanej z cegły, która jest odchylona od pionu kilkanaście centymetrów i zagraża zawaleniem; naprawienie i uszczelnienie istniejących przewodów dymowych i wentylacyjnych; przebudowanie wewnętrznych i zewnętrznych schodów zgodnie z warunkami technicznymi; wykonanie przewodu wentylacji grawitacyjnej w kuchni i łazience. Nadto nakazano umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zakazie jego użytkowania. Powyższe roboty należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, a prace wykonać należy w terminie do 31 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu zawarto argumentację przemawiającą za takim rozstrzygnięciem, przy czym w pierwszej kolejności przedstawiono dotychczasowy przebieg prowadzonego postępowania administracyjnego oraz wydane w nim rozstrzygnięcia. Odwołano się do informacji zamieszczonych w protokole kontroli przeprowadzonej przez uprawnioną osobę, z której wynika, że uszkodzenia budynku oraz braki mogą spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną lub pożar. W dalszej części uzasadnienia przybliżono przepisy prawa budowlanego mające zastosowanie w sprawie i wskazano na zasadność wykonania prac określonych w sentencji decyzji. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach. W odwołaniu tym wyrażono niezadowolenie z wydanej decyzji i podniesiono, że wyłączenie przedmiotowego budynku z użytkowania jest przedwczesne, ponieważ nie nastąpiłoby przed upływem okresu przewidzianego na wykonanie prac naprawczych. Ponadto podniosła pominięcie w tej decyzji wniosków osoby uprawnionej, a dotyczących budowy nowego komina dymowego oraz wentylacyjnego w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przychyla się do naprawy istniejących kominów. W odwołaniu tym podniesiono dodatkowo brak nałożenia na właściciela lokalu nr [...] r szeregu obowiązków zmierzających do doprowadzenia budynku do należytego stanu technicznego. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z [...] r r. nr [...] r wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, w tym podejmowane rozstrzygnięcia. W dalszej kolejności organ ten zamieścił własną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego wprowadzone zmiany stanu prawnego nie przeniosły się na regulacje prawne obowiązujące w ramach przedmiotowego postępowania i podkreślił, że w ramach tego postępowania zastosowanie posiadają dotychczasowe regulacje Prawa budowlanego. Organ odwoławczy przywołał treść przepisów ustawy Prawo budowlane, które mają zastosowanie w sprawie, jak również odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych przybliżył ich istotę i znaczenie. W dalszej części uzasadnienia organ ten odniósł się do stwierdzeń zawartych w ostatecznej decyzji z [...] r., z której wynika, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest zły i zagraża życiu i zdrowiu ludzi. W uzasadnieniu tym organ odwoławczy podkreślił, że w perspektywie postanowień art. 66 ustawy Prawo budowlane nie jest istotne, kto i w jakim stopniu przyczynił się do powstania złego stanu technicznego budynku. W konkluzji swojej decyzji organ wyższego stopnia podzielił stanowisko i argumentację przyjętą przez organ pierwszej instancji w wydanym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu wydanej decyzji. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez pełnomocnika J. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyrażono niezadowolenie z otrzymanej decyzji i względem niej sformułowano szereg zarzutów ze szczególnym zwróceniem uwagi na wyłączenie budynku z użytkowania. Podkreślono, że w ramach prowadzonego postępowania pominięto wnioski składane przez stronę, jak również skupiono się na ocenie technicznej przedłożonej przez współwłaścicieli, która nie obejmuje budynku gospodarczego znajdującego się w złym stanie technicznym. Podniesiono, że wizja na posesji odbyła się wówczas, gdy strona była w okresie kwarantanny w związku ze zjawiskiem pandemii COVID - 19, a tym samym nie brała udziału w tej czynności procesowej. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wystąpił o oddalenie wniesionej skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji akcentując, że zarzuty podnoszone w skardze są bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie przywołać przepisy, które legły u podstaw wydanej w rozpoznawanej sprawie decyzji. W pierwszej kolejności podzielić należy stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, w której wskazano, że do rozpoznania przedmiotowej sprawy zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Zasadnie wskazany organ podniósł, że zmiany ustawy Prawo budowlane dokonane w trakcie prowadzonego postępowania, a zatem mocą ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471) nie przenoszą się na stan prawny mający zastosowanie dla jej rozpoznania, ponieważ w przepisach przejściowych wyraźnie zaakcentowano, że do spraw wszczętych, a nie zakończonych zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Na marginesie powyższego stwierdzenia dostrzec należy, że w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji przywołano treść art. 66 ust. 3 w sytuacji, gdy przepis ten takiego ustępu nie posiada. Z uwagi na treść osnowy tej decyzji uznać należy, że była to oczywista omyłka i organ ten odwoływał się do ust. 2 tej regulacji, a tym samym dostrzeżone uchybienie nie ma żadnego przełożenia na trafność wydanej decyzji. W podstawie prawnej przywołanych decyzji wydanych w niniejszej sprawie przywołano treść art. 66 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do postanowień tego przepisu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, powyższego przepisu właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. Stosownie natomiast do postanowień art. 70 przywoływanej ustawy właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1-4a, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem. Obowiązek, o którym mowa powyżej, powinien być potwierdzony w protokole z kontroli obiektu budowlanego. Osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie przesłać kopię tego protokołu do organu nadzoru budowlanego. Organ nadzoru budowlanego, po otrzymaniu kopii protokołu, przeprowadza bezzwłocznie kontrolę obiektu budowlanego w celu potwierdzenia usunięcia stwierdzonych uszkodzeń oraz uzupełnienia braków. Przepisy leżące u podstaw decyzji wydanych w rozpoznawanej sprawie zastosowane zostały w sposób prawidłowy, albowiem ustalenia, które poczyniły organy administracji publicznej prowadzące to postępowanie nie pozostawiają złudzeń co do stanu technicznego budynku mieszkalnego jak i budynków gospodarczych. Przy czym wypowiadające się w sprawie organy skoncentrowały się na tym budynku, którego stan w sposób bezpośredni zagraża życiu i zdrowiu osób w nim mieszkających. Stan budynku wynika zarówno z dołączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej jak również z protokołu kontroli przeprowadzonej przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami. Z przedmiotowego protokołu wynika, że wiele elementów spornego budynku znajduje się w stanie niedostatecznym, a zatem w stanie, który wymaga natychmiastowych działań zmierzających do usunięcia występujących nieprawidłowości. W skardze do tutejszego Sądu podniesiono zarzut, że skarżąca z uwagi na kwarantannę w związku z występowaniem zjawiska pandemii COVID - 19 nie brała udziału w oględzinach przedmiotowego budynku, które miały miejsce w marcu 2021 r. Zwrócenie uwagi na ten zarzut jest istotne z tego powodu, że w decyzji organu odwoławczego z [...]r. zawarto wskazanie, aby w ramach ponownie prowadzonego postępowania przeprowadzić jeszcze te oględziny. Nadto w ramach przedmiotowych oględzin nie dokonano wejścia do lokalu nr [...] r i nie zweryfikowano jego stanu technicznego. Podniesiona powyżej okoliczność wyczerpuje znamiona przesłanki nie zapewnienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego jest to przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania administracyjnego. Dodatkowo należy mieć w polu widzenia również treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przewiduje przesłankę uwzględnienia skargi wniesionej do sądu administracyjnego z powodu wystąpienia okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie przydał wskazanej powyżej okoliczności takiego charakteru i znaczenia, ponieważ stan techniczny spornego budynku został już ustalony wynikami kontroli przeprowadzonej przez uprawnione osoby, nadto w ramach tej czynności poczyniono ustalenia, które odnosiły się do tej części budynku, która nie jest zamieszkiwana i pozostaje pustostanem, a zatem w nim występuje największe zagrożenie pogorszenia się stanu technicznego. Dodatkowo podnieść należy, że skarżąca w ramach postępowania odwoławczego tego elementu nie akcentowała i nie występowała o uzupełnienie prowadzonego postępowania o przedmiotową czynność procesową. W konsekwencji uznać należy, że choć skarżąca akcentuje występowanie przesłanki wznowienia postępowania, to podnosi ją po upływie terminów mogących skutkować uruchomienie takiego postępowania, a ponadto sąd administracyjny w przypadku dostrzeżenia występowania takiej przesłanki uwzględni ją, jeżeli przesłanka ta stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W sprawie dotyczącej wznowienia postępowania z uwagi na przesłankę przewidzianą art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego wymagany jest wniosek strony, a jak zostało to zaznaczone w stosownym terminie skarżąca takiego wniosku nie wniosła do organu administracji publicznej, a w ramach prowadzonego postępowania miała liczne możliwości wypowiedzenia się i składania dodatkowych wniosków dowodowych. W konkluzji uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta nie wystąpiła i brak jest podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi z tego powodu. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca w głównej mierze podnosi zarzut wyłączenia budynku z użytkowania przez upływem terminu do wykonania stosownych prac, które doprowadzą go do stanu pozwalającego w sposób prawidłowy użytkować. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy administracji nie dopuściły się naruszenia postanowień art. 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Podkreślić trzeba, że zakaz użytkowania budynku wynika ze stanu technicznego w jakim się ona znajduje. Skład orzekający zwraca uwagę na dwie kwestie, które w tym zakresie odgrywają kluczową rolę, a mianowicie odchylenie jednej ze ścian, które może spowodować katastrofę budowlaną, a ponadto coś bardziej istotnego, a mianowicie bardzo zły stan kominów dymnych oraz wentylacyjnych. Zły stan techniczny tych elementów budynku zagraża w sposób bezpośredni życiu i zdrowiu osób w nim przebywających i skład orzekający podziela stanowisko organów administracji, że w tego typu przypadkach bezpieczniejsze i racjonalniejsze jest podejmowanie rozstrzygnięć nawet na wyrost niż doprowadzenie do tragedii, której już nie będzie można odwrócić. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający na to, aby takie rozstrzygnięcie zostało wydane, a tym samym podnoszony w skardze zarzut nie może zostać uwzględniony. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca podniosła zarzut nierównego traktowania stron prowadzonego postępowania administracyjnego. Tak sformułowany zarzut nie jest trafny, ponieważ organy administracji w ramach prowadzonego postępowania w sposób poprawny starały się zapewnić wszystkim stronom tego postępowania aktywny udział i możliwość wypowiedzenia się co do wszystkich elementów prowadzonego postępowania, a organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji z [...] r. umożliwił skarżącej zapoznanie się z aktami sprawy jak również dopuścił jej oświadczenie złożone do akt administracyjnych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.