II SA/Gl 978/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. Z. i B. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżących z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] zł, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W odpowiedzi na wezwanie Sądu do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – skarżący N. Z. i B. K. złożyli na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. N. Z. wskazała, że pozostaje w gospodarstwie domowy wraz z niepracującym synem, a źródłem jej utrzymania się jest renta uzyskiwana w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Skarżąca podniosła przy tym, że spłaca kredyt zaciągnięty na zakup pralki i pieca (około [...] zł miesięcznie), zaś jej koszty utrzymania się są powiększone o wydatki na zakup niezbędnych lekarstw. Z kolei B. K. zadeklarował, iż mieszka sam, utrzymując się z renty w kwocie [...] zł miesięcznie i również spłacając pożyczkę – kredyt konsumpcyjny. Na skutek dodatkowych wezwań referendarza sądowego skarżący złożyli wyjaśnienia dotyczące stanu rodzinnego i majątkowego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że wnioski o przyznanie prawa pomocy, pomimo że złożone przez każde ze skarżących odrębnie podlegały wspólnemu rozpoznaniu, a to ze względu na fakt, iż są oni zobowiązani do solidarnego ponoszenia kosztów sądowych oraz mieszkają pod wspólnym adresem. Wobec tego ich sytuacja materialna jest poddana badaniu jako całość, co nie pozostaje bez wpływu na finalne rozstrzygnięcie. Analiza okoliczności dotyczących stanu majątkowego skarżących pozwoliła ustalić, iż ich wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części. Sytuacja majątkowa wnioskodawców nie jest bowiem na tyle ciężka, aby wykluczała poniesienie jakichkolwiek kosztów. Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją osobistą, rodzinną i materialną wnioskodawców. Łączny dochód N. Z. i B. K. wynosi [...] zł, a przy uwzględnieniu, że ze skarżącymi zamieszkuje R. Z. (syn skarżącej) na jedną osobę przypada kwota ponad [...] zł miesięcznie. Warto przy tym zauważyć, że R. Z. jest osobą bezrobotną, nieuzyskującą żadnego dochodu, uzależnioną od [...] i niewykazującą żadnych starań zmierzających do poprawy swojej sytuacji życiowej (co wynika z treści pisma N. Z. z dnia [...] r.). Pozostaje on na całkowitym utrzymaniu swojej matki, co rzecz jasna wymaga odpowiednich nakładów związanych z zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. W takiej sytuacji ewentualne przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych oznaczałoby, że to Skarb Państwa, a w efekcie pozostali podatnicy, zmuszeni są partycypować w kosztach utrzymania syna wnioskodawczyni, który nie będąc zatrudnionym oczekuje pomocy ze strony matki, nie czyniąc przy tym żadnych starań w kierunku zmiany swojej sytuacji życiowej. Ta z kolei z tego powodu oczekuje pomocy (w formie zwolnienia od kosztów sądowych) ze strony Państwa. Okoliczność ta nie może zatem uzasadniać zwolnienia skarżących od kosztów sądowych w całości. Nie mniej jednak, badając stan majątkowy wnioskodawców wzięto pod uwagę ich wiek oraz stan zdrowia. Niewątpliwie bowiem oboje skarżący maja z tego powodu zwiększone, w stosunku do przeciętnych potrzeby. Pod uwagę wzięto również konieczność spłaty przez każde z nich pożyczek bankowych, co również nie pozostaje bez wpływu na ich kondycję finansową. Wobec tego uznano, że skarżący są w stanie uiścić jedynie część wpisu od skargi, tj. kwotę [...] zł. W pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalono, gdyż wskazane wyżej okoliczności świadczą o tym, że wnioskodawcy nie znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, co uzasadniałoby przychylenie się do ich wniosku w całości. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.