II SA/Gl 98/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-04-17

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób jednoznaczny swojej trudnej sytuacji materialnej, w tym dochodów małżonka oraz źródeł finansowania znaczących zakupów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo niskiego dochodu własnego i niepełnosprawności, nie przedstawił dowodów na brak możliwości uzyskania wsparcia od małżonki, a także nie wyjaśnił źródeł finansowania znaczących zakupów, co budzi wątpliwości co do jego rzeczywistego stanu majątkowego.
Stan faktyczny
Skarżący T. U. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pomocy prawnej z urzędu. Wnioskodawca jest inwalidą, prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką, z którą pozostaje w separacji majątkowej, i uzyskuje niski dochód z renty inwalidzkiej. Mimo wezwań, nie wykazał jednoznacznie swojej trudnej sytuacji materialnej, w tym dochodów małżonki, a także nie wyjaśnił źródeł finansowania znaczących zakupów leków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W skardze z dnia [...] r. T. U. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie pomocy prawnej z urzędu. Wobec powyższego, wykonując dyspozycję zawartą w art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) skarżącemu przesłano druk urzędowego formularza PPF celem jego wypełnienia i odesłania do Sądu. W wyznaczonym terminie T. U. przesłał wspomniany druk, z którego wynika, że jest inwalidą [...] grupy prowadzącym gospodarstwo domowe wraz z małżonką, z którą wszakże pozostaje w "separacji majątkowej". Skarżący uzyskuje miesięczny dochód w kwocie [...] zł netto z tytułu renty inwalidzkiej. Na dodatkowe wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał odpis umowy o ustanowieniu rozdzielności majątkowej między małżonkami, dokument potwierdzający wysokość otrzymywanej renty oraz zaświadczenie o stopniu inwalidztwa. W kolejnym piśmie procesowym – z dnia [...] r. wyjaśnił, że nie dysponuje wiedzą na temat dochodów swojej małżonki. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §2 ustawy p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza sytuacji majątkowej T. U. nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że rzeczywiście jest on osobą, której status materialny uzasadniałby zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Trzeba w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy jest uzależnione od wykazania, a zatem przedstawienia dowodów, które potwierdzałyby trudną sytuację materialną wnioskodawcy. Przywołany wyżej przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa ciąży na wnioskodawcy. Wskazać wypada, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). Zatem, o ile wnioskodawca uchyla się od uprawdopodobnienia okoliczności, o które został wezwany, może to skutkować negatywną dla niego oceną zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji. W niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, zaliczoną do [...] grupy inwalidztwa, uzyskującą stosunkowo niski dochód. Nie mniej jednak nie ustalono jednoznacznie wysokości dochodu jego małżonki, która pomimo zawarcia umowy małżeńskiej wprowadzającej ustrój rozdzielności majątkowej (akt notarialny z dnia [...] r. Rep. A nr [...]) ma obowiązek udzielania skarżącemu pomocy w sytuacji, gdy ten wymagałby wsparcia finansowego drugiego (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ71/04 opubl. w: ONSAiWSA 2005/1/8). Okoliczność ta ma zaś istotne znaczenie dla oceny stanu majątkowego skarżącego. Dalsze wątpliwości, w kwestii kondycji materialnej T. U. budzi fakt, iż w [...]r. sprowadził on na polski obszar celny lekarstwa o szacunkowej wartości [...]zł (vide znajdujący się w aktach administracyjnych wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...]). Okoliczność ta rodzi pytanie o źródło środków, z którego skarżący sfinansował zakup tych lekarstw. Skoro bowiem twierdzi on, że jest osobą ubogą, a zarazem nabywa medykamenty za wspomnianą kwotę, to tym samym powstaje uzasadnione podejrzenie, że jego stan majątkowy jest inny aniżeli przedstawiony we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt. 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło