II SA/Gl 98/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi ustalony został na kwotę 200 zł zgodnie z treścią § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia H. L., w piśmie procesowym z dnia [...] r. wskazał na okoliczności związane z trudną sytuacją materialną, w której się obecnie znalazł. Treść tego pisma potraktowano jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na wezwanie Sądu skarżący złożył wniosek w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza PPF. Wynika z niego, że H. L. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką – M. L. Źródłem ich utrzymania się jest świadczenie emerytalne skarżącego, uzyskiwane w wysokości 1520 zł brutto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego sytuację materialną. Wynika z nich, że uzyskiwany przezeń dochód wynosi w rzeczywistości 1610 zł netto (vide kserokopia decyzji ZUS z dnia [...] r.), zaś miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około [...] zł i składają się na nie: opłaty za telefon, energię elektryczną, wykup lekarstw, wywóz śmieci, polisa na życie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Mając powyższe na względzie trzeba zauważyć, że na obecnym etapie postępowania zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego zobowiązana jest strona jest wpis od skargi. W rozpoznawanej sprawie wpis ten wynosi 200 zł. W zestawieniu z uzyskiwanym przez skarżącego dochodem nie jest to kwota na tyle wysoka, aby jej uiszczenie pozostawało poza jego możliwościami finansowymi. Wypada bowiem zwrócić uwagę, że wbrew twierdzeniu zawartemu w piśmie procesowym z dnia [...] r., wydatki wnioskodawcy kształtują się na poziomie około [...] zł (przy czym zastrzec należy, że skarżący nie udokumentował ani wysokości środków przeznaczanych na wykup lekarstw ani też wydatków na remonty, a wzięto je pod uwagę czyniąc powyższe ustalenie). Wnioskodawca zadeklarował, że jego wydatki wynoszą około [...]–[...] zł, lecz zarazem nie przedstawił dowodów na to, że tak jest w istocie. W tej sytuacji, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym uznano, że H. L. stać na poniesienie kosztów postępowania bez zagrożenia wystąpienia uszczerbku w jego utrzymaniu się. W opisanej wyżej sytuacji nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że uiszczenie kosztów sądowych ( w tym wspomnianego wpisu od skargi) leży poza możliwościami finansowymi skarżącego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia