II SA/Gl 980/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.H.-W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę. Decyzją nr [...] z [...] r. Marszałek Województwa Śląskiego wymierzył P. H.-W., prowadzącej w [...] r. Gospodarstwo Rolne "A" w miejscowości W., opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza w wysokości [...] zł. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o dopuszczalności wniesienia odwołania oraz o terminie i sposobie jego wniesienia. Decyzję doręczono 28 czerwca 2017 r. (dowód: druk zwrotnego potwierdzenia odbioru z datą i podpisem osoby odbierającej ze wskazaniem numeru pełnomocnictwa). Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniósł w dniu 13 lipca 2017 r. pełnomocnik P. H. W. - r. pr. D. S. W odwołaniu nie odniesiono się do kwestii jego spóźnionego wniesienia, nie zakwestionowano prawidłowości doręczenia decyzji, nie zawarto też prośby o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło i omówiło przepisy k.p.a. dotyczące zasad wnoszenia odwołań. Wskazało, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona P. H. W. w dniu 28 czerwca 2017 r., zatem bieg 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu 29 czerwca 2017 r. i upłynął w dniu 12 lipca 2017 r. (środa). Jednakowoż odwołanie strony reprezentowanej przez pełnomocnika r. pr. D. S. zostało złożone do organu pierwszej instancji dopiero w dniu 13 lipca 2017 r., a więc już po dniu, w którym upływał termin do jego wniesienia. Wraz ze złożeniem odwołania pełnomocnik nie zwrócił się do organu drugiej instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Spełnione zatem zostały przesłanki, określone w art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego, obligujące organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 19 września 2017 r. P. H.-W., reprezentowana przez r. pr. D. S., wniosła do tut. Sądu skargę na ww. postanowienie Kolegium wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji. Pełnomocnik zarzucił Kolegium naruszenie: art. 40 § 1 k.p.a., poprzez uznanie za prawnie skuteczne doręczenie decyzji z dnia [...] r. nr [...], mimo tego, że nie została ona doręczona stronie postępowania tj. skarżącej, art. 134 k.p.a., poprzez wadliwe uznanie, iż odwołanie wniesiono z uchybieniem ustawowego terminu, w sytuacji gdy nie może być mowy o prawidłowym doręczeniu przedmiotowej decyzji, co skutkowało nienależytym ustaleniem daty, od której należy liczyć termin do wniesienia odwołania, art. 7 w zw. z 77 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, oraz brak należytego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego; art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 124 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przytoczenia w uzasadnieniu faktów, które uznano za udowodnione, informacji o dowodach, które stanowiły podstawę faktyczną poczynionych przez organ ustaleń w zakresie stanu faktycznego oraz brak przytoczenia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia wraz z wykładnią stosowanych przepisów, przez co w znacznym stopniu ograniczona została możliwość zapoznania się przez stronę z procesem myślowym, który doprowadził do wydania takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia odwołania i rozpoznać sprawę merytorycznie. Jeśli natomiast wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy jeszcze wskazać, iż w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga nadto, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wskazać w tym miejscu należy, że ewidentnym i niewątpliwym jest, iż decyzję organu I instancji, zawierającą prawidłowe pouczenie o dopuszczalności wniesienia odwołania oraz o terminie i sposobie jego wniesienia, doręczono 28 czerwca 2017 r. (dowód: druk zwrotnego potwierdzenia odbioru z datą i podpisem osoby odbierającej ze wskazaniem numeru pełnomocnictwa). Tym samym bieg 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu 29 czerwca 2017 r. i upłynął w dniu 12 lipca 2017 r. (środa). Jednakowoż odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik P. H. W. - r. pr. D. S. wniósł dopiero w dniu 13 lipca 2017 r. (dowód: widniejącą na kopercie potwierdzająca datę nadania przesyłki pieczątka placówki pocztowej). W odwołaniu nie odniesiono się do kwestii jego spóźnionego wniesienia, nie zakwestionowano prawidłowości doręczenia decyzji, nie zawarto też prośby o przywrócenie terminu. Stwierdzić zatem należy, iż tym samym skarżąca, prawidłowo pouczona w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybiła określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania, co czyniło jej odwołanie bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Kolegium było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważanie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W efekcie organ II instancji zobligowany był, na podstawie art. 134 k.p.a., do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić w tym miejscu należy, że formułując zarzuty skargi r. pr. D. S. podniósł, że jego zdaniem decyzja nie została skarżącej doręczona bądź nie została doręczona prawidłowo. W uzasadnieniu zarzutu tego nie umotywował, stwierdzając jedynie ogólnikowo, iż cyt. "zgodnie z dyspozycją art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie. W niniejszej sprawie nie zachowano wymogu, zakreślonego przez ustawodawcę, wobec czego nie może być mowy o prawidłowym doręczeniu decyzji, w stosunku do której wniesiono odwołanie z dnia 12 lipca 2017 roku. Korespondencja obejmująca przedmiotową decyzję nie została bowiem prawidłowo doręczona Stronie". W aktach, jak to już wskazano powyżej, widnieje jednak, ewidentnie przeczące tezie pełnomocnika, potwierdzające doręczenie przesyłki, zwrotne potwierdzenie odbioru przez uprawnioną osobę legitymującą się wskazanym przez doręczyciela pełnomocnictwem (notabene jest to ta sama osoba, G. S., która odbierała już wcześniej kierowaną do skarżącej w sprawie korespondencję). Nie polegają także na prawdzie zarzuty pełnomocnika, iż postanowienie Kolegium nie wskazuje w uzasadnieniu faktów, które uznano za udowodnione, informacji o dowodach, które stanowiły podstawę faktyczną poczynionych przez organ ustaleń w zakresie stanu faktycznego i wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia albowiem elementy te Kolegium w uzasadnieniu postanowienia zawarło, a uzasadnienie sformułowane zostało w sposób w pełni klarowny. W konsekwencji całkowicie niezrozumiałym jest twierdzenie radcy prawnego, iż ograniczona została możliwość zapoznania się z cyt. "procesem myślowym, który doprowadził do wydania takiego a nie innego rozstrzygnięcia". W konsekwencji powyższych uwag organ odwoławczy w zgodzie z prawem wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem, jak to wskazano powyżej, rażące naruszenie prawa. Jednocześnie Sąd podkreśla, że kontroli podlegało w niniejszej sprawie jedynie postanowienie organu II instancji stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanej przez skarżącą decyzji Marszałka Województwa Śląskiego. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 1369 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.