II SA/Gl 981/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 113 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej k.p.a.) sprostowało z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...], nr [...], poprzez wykreślenie na 3 stronie uzasadnienia decyzji zapisu, cyt.: "Pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. (data wpływu do Kolegium: 30 kwietnia 2018 r.) stanowisko w przedmiotowej sprawie przedstawiła spółka "B" Sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika, radcę prawnego D. N." W uzasadnieniu wskazano m. in., że SKO decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Kolegium z dnia [...], którą orzeczono w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...], nr [...], w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn.: "Budowa nowej instalacji przetwarzania odpadów występujących w postaci zanieczyszczonych opakowań oraz rozbudowa istniejących instalacji przedsiębiorstwa "B" Sp. z o.o. w S.przy ul. [...]". Na 3 stronie uzasadnienia decyzji z dnia [...]. Kolegium omyłkowo wskazało, że "Pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. (data wpływu do Kolegium: 30 kwietnia 2018 r.) stanowisko w przedmiotowej sprawie przedstawiła spółka "B" Sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika, radcę prawnego D. N.", gdy tymczasem pismo o takiej treści i z tego dnia nie wpłynęło do organu I instancji i nie znajduje się w aktach sprawy. Stąd należało ten wpis wyeliminować, jako oczywistą omyłkę. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyło Stowarzyszenie "A", zaskarżając postanowienie w całości. Zarzucono rażące naruszenie art. 19 i art. 8 k.p.a., poprzez wydanie przedmiotowego postanowienia w toku postępowania sądowoadministracyjnego, które toczy się obecnie w WSA w Gliwicach, wskutek wystosowania przez Stowarzyszenie skargi na prostowaną zaskarżonym postanowieniem decyzję Organu, podczas gdy Organ nie może w dowolny sposób, w dowolnym czasie zmieniać wydanej przez siebie decyzji w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, w sytuacji gdy zasadność wydania tej decyzji jest kontrolowana przez Sąd. SKO postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy ww. postanowienie SKO z dnia [...]. W uzasadnieniu podano m. in., że zaskarżone rozstrzygnięcie zasługuje na pozostawienie w obrocie prawnym. Postanowienie o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w decyzji SKO z dnia [...]. miało miejsce w dniu 23 lipca 2018 r., z kolei skarga stowarzyszenia "A" na ww. decyzję Kolegium wpłynęła do Kolegium w dniu 24 lipca 2018 r., a więc już po wydaniu postanowienia Kolegium z dnia [...]. Zawarcie powyższego zapisu w treści decyzji z dnia [...]. jest, w ocenie Kolegium, nieistotną wadliwością tej decyzji. Powyższy zapis został zamieszczony na wstępie uzasadnienia decyzji, gdzie organ II instancji zawarł spis zgromadzonych w sprawie dokumentów. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ II instancji nie odniósł się żaden sposób do powyższego dokumentu, nie wywiódł z niego żadnych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej, poprzez wykreślenie powyższego zapisu nie spowodowało merytorycznej zmiany decyzji Kolegium z dnia [...]. Skargę na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie "A", zaskarżając je w całości. Zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 19 i art. 8 k.p.a., poprzez wydanie przedmiotowego postanowienia w toku postępowania sądowoadministracyjnego, które toczyło się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach wskutek wystosowania przez Stowarzyszenie skargi na prostowaną zaskarżonym postanowieniem decyzję Organu, podczas gdy Organ nie może w dowolny sposób, w dowolnym czasie zmieniać wydanej przez siebie decyzji w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, w sytuacji gdy zasadność wydania tej decyzji jest kontrolowana przez sąd; - art. 113 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO i postanowienia go poprzedzającego. W uzasadnieniu podano m. in., że wydano rozstrzygnięcie w oparciu o nieistniejący materiał dowodowy, co jest utożsamiane przez ten organ z popełnieniem oczywistej omyłki pisarskiej, o której mowa w art. 113 §1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W świetle § 3 tego przepisu na postanowienie w sprawie sprostowania służy zażalenie. Ustawodawca, wprowadzając w art. 113 k.p.a. pojęcie "błędów pisarskich i rachunkowych" oraz innych "oczywistych pomyłek", nie daje ustawowej definicji tych pojęć, w związku z czym należy tu mieć na uwadze potoczne znaczenie tych pojęć, stosowane w życiu codziennym (wyr. NSA z dnia 13 marca 1998 r., I SA/Lu 1091/96, LEX nr 33532). Pojęcie "błąd" w powszechnym tego słowa znaczeniu to "niezgodność z obowiązującymi regułami pisania, liczenia, wymowy itp.; odstępstwo od normy; pomyłka". Szczególnego rodzaju błędami występującymi w decyzjach administracyjnych oraz innych dokumentach są więc błędy ortograficzne, gramatyczne, komputerowe, a więc błędy powstałe przy przepisywaniu i redagowaniu tekstu, polegające najczęściej na zmianie lub przestawieniu litery (Cz. Martysz, Komentarz do art. 113 k.p.a., Lex-el.). Tymczasem SKO wyeliminowało z decyzji całą frazę, która została zawarta w jej uzasadnieniu. Przy tym, skoro sprostowana decyzja – jak się zauważa w skardze i uzasadnieniu kontrolowanego aktu – została zaskarżona do WSA (a w dniu sprostowania istniała jeszcze możliwość wpływu skargi), to jedynie Sąd ten może ewentualnie oceniać w ramach kontroli zaskarżonej decyzji, czy jej sporny fragment ma znaczenie dla sprawy, czy nie. Potrzeba ta może pojawić się np. przy ocenie przesłanek z art. 10 §1 k.p.a., czyli zapewnienia stronie należytego udziału w postępowaniu (czy strona działała czynnie w postępowaniu i podejmowała określone czynności procesowe, czy nie), ewentualnie co do możliwego zarzutu wydania rozstrzygnięcia w oparciu o nieistniejący materiał dowodowy. Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł) Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.