II SA/Gl 982/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu Zarządzeniem z dnia 9 września 2010 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W piśmie procesowym z dnia 12 października 2010 r. R. J. wskazał, że nie posiada żadnego dochodu (jest osobą bezrobotną) i pozostaje na utrzymaniu osób trzecich. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, a następnie, na skutek wezwania Sądu wniosek ów został złożony na druku urzędowego formularza i poszerzony został jego zakres o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoją małżonką – I. J.. Jedynym źródłem utrzymania się jego rodziny jest świadczenie emerytalne małżonki strony uzyskiwane w kwocie 680 zł netto miesięcznie oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 94 zł. R. J. zadeklarował, że poza lokalem mieszkalnym o pow. [...] m2 nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Do druku formularza dołączono zaświadczenie potwierdzające, że skarżący jest osobą bezrobotną pozbawioną prawa do zasiłku oraz zaświadczenie ZUS, wskazujące na wysokość świadczenia emerytalnego wypłacanego małżonce skarżącego. Referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku, a ten w odpowiedzi na to wezwanie uchylił się od podania szczegółów dotyczących jego sytuacji materialnej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Okoliczności podane przez R. J. uzasadniają uwzględnienie złożonego przezeń wniosku. Skarżący przedstawił bowiem dokument potwierdzający zarówno to, że jest osoba bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku jak i to, że jego małżonka otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 680 zł netto miesięcznie. Biorąc zaś pod uwagę, że jest to w zasadzie jedyne źródło utrzymania się strony, należało uznać, że wnioskodawca jest pozbawiony możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych oraz na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Jednakże zauważyć przyjdzie, że wezwania do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących sytuacji materialnej strony nie można traktować jako swoistej "szykany" ze strony Sądu. Prawo pomocy jest bowiem odstępstwem od generalnej reguły, w myśl której każdy winien ponieść koszty wywołane swoim postępowaniem. Ustawodawca przewidział możliwość uzyskania dodatkowych informacji od strony, a skorzystanie z tego uprawnienia przez referendarza nie może być przez stronę postrzegane jako dodatkowa dolegliwość. W rozpoznawanej sprawie uznano jednak, że pomimo, iż skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie referendarza, to posiadane informacje pozwalają na uwzględnienie jego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.