II SA/Gl 983/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. i B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący R. K. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego o pow. użytkowej [...] m2, nie posiada żadnych oszczędności ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, zaś jego jedynym dochodem jest zasiłek stały przyznany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Na skutek wezwania referendarza sądowego z dnia 12 listopada 2008 r. skarżący wyjaśnił, że uzyskana ze sprzedaży nieruchomości kwotę przeznaczył w części na pokrycie zobowiązań wobec znajomych i rodziny, wykonanie (wespół z siostrą B.S.) pomnika na grobie rodziców oraz wsparcie finansowe dla imprezy okolicznościowej (wesela) dla syna, zorganizowanej w bieżącym roku. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Co do zasady wszelkie, niezbędne informacje powinny być zawarte w druku formularza PPF, nie mniej jednak, w sytuacjach, gdy są one niepełne, ogólnikowe lub budzą wątpliwości istnieje możliwość zażądania od strony nadesłania dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 P.p.s.a.). R. K. niewątpliwie należy do osób uzyskujących stosunkowo niskie dochody, co potwierdził nadsyłając kserokopię decyzji o ustaleniu prawa do zasiłku stałego. Biorąc więc pod uwagę wyłącznie to kryterium należałoby uznać, iż jest on osobą, której sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie mniej jednak ocena, dokonywana przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmuje swoim zakresem całokształt okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Z tego punktu widzenia stwierdzono, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego. W oparciu o umowę kupna – sprzedaży z dnia [...] r. R.K. i B. S. zbyli swoje udziały w nieruchomości gruntowej położonej S., Gmina Z. za [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, iż dochód uzyskany z tego tytułu rozdysponował spłacając zaciągnięte zobowiązania (nie wskazał ani ich wysokości ani też osób, będących jego wierzycielami), opłacając budowę nagrobka dla rodziców (stosowną umowę podpisano [...] r.) oraz opłacając wesele syna. Zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy, a wobec tego strona winna najpierw sama zadbać o zdobycie środków na ten cel, a dopiero wówczas, gdy wykaże, że jest to niemożliwe – może ubiegać się o zwolnienie z kosztów przez Sąd. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca rozdysponował uzyskany dochód pomimo świadomości o toczącym się postępowaniu administracyjnym, które zmierzało do obciążenia go obowiązkiem uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. O ile jednak za uzasadnione możnaby uznać pokrycie zobowiązań, o tyle przeznaczenie posiadanych środków na budowę pomnika nagrobnego dla rodziców, w sytuacji, gdy skarżący wiedział, iż może potrzebować tych pieniędzy na pokrycie wspomnianej należności lub kosztów ewentualnego postępowania sadowego nie może być uznane za zachowanie usprawiedliwione i racjonalne. Podobnie, trudno uznać w takiej sytuacji za niezbędny wydatek pokrycie kosztów uroczystości weselnej jego syna. W tym stanie rzeczy wyzbycie się większości środków i oczekiwanie, że Skarb Państwa zrezygnuje z należnych mu opłat nie może być potraktowane jako okoliczność uzasadniająca zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.