II SA/Gl 983/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-06-17
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie był stroną w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, może skutecznie domagać się wznowienia tego postępowania, powołując się na naruszenie jego interesów prawnych przez planowaną inwestycję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie strony postępowania w kontekście Prawa budowlanego. Właściciel sąsiedniej nieruchomości, nawet jeśli nie narusza przepisów technicznych, może być stroną postępowania o pozwolenie na budowę, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie wpływu inwestycji na jego nieruchomość. Brak uznania go za stronę w postępowaniu wznowieniowym stanowi naruszenie przepisów, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.Stan faktyczny
J. N. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, argumentując, że dowiedział się o decyzji dopiero po jej wydaniu i że inwestycja negatywnie wpłynie na jego sąsiednią nieruchomość oraz naruszy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając J. N. za niebędącego stroną postępowania. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. J. N. wniósł skargę do WSA, powtarzając swoje zarzuty dotyczące naruszenia jego praw jako sąsiada i niezgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Referent stażysta Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] r. nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
W wyniku pozytywnego rozpoznania wniosku R. S. z dnia [...]r.. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku gospodarczego – kategoria obiektu III, o powierzchni zabudowy – 1027,04 m2, na działce o nr ewidencyjnym 1 w miejscowości Z. II przy ulicy [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że projektowana zabudowa zgodna jest z przepisami prawa budowlanego oraz z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wnioskiem z dnia [...]r. J. N., zwrócił się od Starosty [...] o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydanej decyzji zezwalającej na budowę magazynu lub budynku gospodarczego, wyjaśniając, że o fakcie wydania tej decyzji uzyskał informacje w chwili podjęcia wytyczenia geodezyjnego na sąsiedniej działce, które miało miejsce w dniu [...]r. Dodał, że budynek o tak dużych, planowanych gabarytach będzie negatywnie oddziaływał na jego nieruchomość, zwłaszcza, że inwestor prowadzi działalność gospodarczą.
Postanowieniem z dnia [...]r. Starosta [...], powołując się na art. 149 § 1 i § 2 w związku z art. 145 §1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...]r. wydaną R. S. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, a decyzją z dnia [...]r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 104 tego Kodeksu, odmówił uchylenia wymienionej powyżej decyzji z dnia 21 grudnia 2007 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w dniu 30 listopada 2007 r. do urzędu wpłynął wniosek inwestora wraz z dokumentacją, czyli materiały wymagane w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. 2006, Nr 156, poz 1118 ze zm.). Organ posiadając niezbędne dokumenty wszczął postępowanie, ustalił jego strony oraz orzekł w zakresie złożonego wniosku.
Organ nie uznał za stronę tego postępowania składającego obecnie wniosek o wznowienie postępowania J. N., odwołując się w tym zakresie do treści art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W ocenie organu oddziaływanie planowanej inwestycji zamknie się w granicy przewidzianej do zabudowy działki 1. Zgodnie bowiem z pkt. 20 art. 3 Prawa budowlanego obszarem oddziaływania jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie odrębnych przepisów, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Pomimo, iż przeznaczona do zabudowy nieruchomość bezpośrednio graniczny z nieruchomością zainteresowanego to organ nie stwierdził naruszenia nakazów i zakazów wynikających z obowiązujących przepisów, ani występowania żadnych ograniczeń wynikających z tych przepisów godzących w konkretne uprawnienia zainteresowanego do zagospodarowania własnej nieruchomości. Zachowane zostały wszystkie wymagane odległości przewidziane w rozporządzeniu wykonawczym w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich otoczenie, a sam budynek nie został zaliczony do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Reasumując organ stwierdził, iż nieruchomość, do której prawo posiada J.N. nie jest terenem inwestycji oraz nie znalazła się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a zatem uchylenie dotychczasowej decyzji, w przypadku braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, jest niedopuszczalne.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Starosty K. nr [...] z dnia [...]r. , ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez nieuznanie go stroną toczącego się postępowania, pomimo iż jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja w postaci budynku gospodarczego. Pokreślił, iż realizacja zatwierdzonej decyzją nr [...] inwestycji bezpośrednio w sąsiedztwie jego domu mieszkalnego jest ewidentnym naruszeniem prawa, a w szczególności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., a nadto bezpośrednio oddziaływać będzie na jego nieruchomość i to bardzo negatywnie. Dodał, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy (uchwała [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...]r.) dla terenu oznaczonego symbolem [...], na którym położona jest przeznaczona do inwestycji działka 1, ustalono przeznaczenie: budownictwo jednorodzinne, zagrodowe i usługowe oraz uprawy polowe i ogrodnicze, natomiast S. K. swoją decyzją zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na budowę hali magazynowej o bardzo dużych gabarytach, naruszając tym samym warunki wymienionego powyżej planu. Plan ten dopuszczał jedynie lokalizowanie obiektów gospodarczych parterowych, a takim budynkiem, w ocenie odwołującego, nie jest planowana inwestycja o wysokości 5,5 m, a w kalenicy – 8,47m. Dodatkowo według planu (pkt. 5) linia zabudowy, gabaryty budynków i ich forma powinna nawiązywać do istniejących obiektów sąsiedzkich, podczas gdy hala magazynowa diametralnie odbiega od pozostałych budynków i narusza tym samym ład architektoniczny, przestrzenny i urbanistyczny. Z kolei z uwagi na art. 5 ust. 1 lit. d i lit. e oraz pkt 9 ustawy Prawo budowlane przedmiotowa budowla nie spełnia podstawowych wymagań ochrony środowiska przez drganiami i hałasem, co wiąże się z brakiem poszanowania interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania obiektu. Dodał także, iż kwestionowany obiekt nie jest budynkiem gospodarczym i nie będzie służył do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych ani przechowywania narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, będzie natomiast wykorzystywany do działalności gospodarczej.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wobec złożenia wniosku o wznowienie, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r., postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, organ pierwszej instancji prawidłowo wznowił postępowanie, gdyż ze złożonego wniosku wynikało, iż jako strona postępowania wnioskujący został w nim pominięty, a o wydanej decyzji dowiedział się w dniu [...] r., podczas wykonywania prac na sąsiedniej działce. Po przeprowadzeniu postępowania organ odmówił jednak uchylenia wskazanej decyzji uznając, iż wnioskujący nie jest podmiotem uprawnionym do domagania się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wniesione odwołanie nie może przynieść zamierzonego skutku bowiem nie pochodzi od strony postępowania w rozumieniu przepisu art. 28 ust. 2 Prawo budowlane. Organ wyjaśnił, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego pozwalają na wznowienie postępowania w ściśle określonych sytuacjach, przy czym dopiero w drugiej fazie postępowania, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowaniu następuje właściwe postępowanie, po którym następuje merytoryczne rozstrzygniecie. Badając pod tym względem sprawę organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż wnioskujący spełnia dwie z trzech przesłanek niezbędnych do skutecznego wznowienia postępowania, mianowicie wystąpił z wnioskiem w ustawowym terminie a wystąpienie to skierował w stosunku do decyzji ostatecznej. Nie wystąpiła natomiast przesłanka trzecia, by wniosek ten pochodził od uprawnionej osoby, gdyż w rozpatrywanej sprawie wniosek ów nie pochodzi od strony postępowania w sprawie pozwolenia o budowę. Organ odwoławczy podzielił argumenty organu pierwszej instancji powtarzając, iż skarżący, w myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie był stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Status strony tego postępowania przysługuje właścicielom, użytkownikom wieczystym bądź zarządcom nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji jedynie wówczas, gdy nieruchomości te znajdują się obszarze oddziaływania tego obiektu. W ocenie organu w analizowanej sprawie oddziaływanie projektowanego obiektu nie wykracza poza teren samej inwestycji, a tym samym właściciele (użytkownicy wieczyści, zarządcy) innych, nawet bezpośrednio sąsiadujących, nieruchomości nie posiadają statusu strony w rozumieniu przywołanego powyżej art. 28 ust. 2. Zdaniem organu znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu, to naruszenie konkretnych norm prawa materialnego, np. przepisów techniczno- budowlanych, czego nie stwierdzono w analizowanej sprawie. Projektowany budynek zlokalizowano w przepisowej odległości od sąsiednich działek, tj. 4 m od działki 2 oraz 35 m od działki 3, będących własnością skarżącego. Budynki mieszkalne na tych działkach znajdują się w odległości 15 i 7,5m od granicy z działką, na której przewidziano przedmiotową inwestycję. Pozwala to na stwierdzenie, iż planowany budynek nie będzie stanowił dla nich zacienienia, a Prawo budowlane nie przewiduje ograniczeń z tytułu zacienia działek, stanowiąc jedynie o kwestiach zacienienia pomieszczeń mieszkalnych. Faktu tego nie może zmienić także zgłoszony zamiar budowy przez skarżącego drugiego budynku na działce nr 2, bowiem miarodajnym dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu inwestora może być jedynie stan istniejący na dzień wydawania pozwolenia na budowę. Odnośnie kwestionowania zgodności z prawem, w tym także z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, udzielonego inwestorowi pozwolenia na budowę, organ odwoławczy zaprezentował stanowisko, iż nie jest dopuszczalne wnioskowanie przez podmiot nie posiadający legitymacji do wystąpienia w konkretnej sprawie w charakterze strony postępowania o merytoryczne zbadanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopóki zatem nie zostanie ustalone, iż żądanie skontrolowania decyzji pochodzi od uprawnionego podmiotu, decyzja taka korzysta z ochrony udzielonej przepisem art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego- zasady trwałości decyzji.
Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia J. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej powtórzył swoje stanowisko zaprezentowane w odwołaniu, a mianowicie naruszenia art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez nieuznanie go za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, podczas, gdy jest właścicielem sąsiednich działek i budowa tak dużego obiektu spowoduje negatywne skutki dla codziennej egzystencji, chociażby z uwagi na zwiększony ruch dużych samochodów ciężarowych, powodujących hałas, emisję spalin i ogólną dewastację środowiska. Zwrócił uwagę na rażące naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., zgodnie z którym przewidziana do zabudowy działka nr 1 położona jest w terenie oznaczonym symbolem [...] z przeznaczeniem: budownictwo jednorodzinne, zagrodowe i usługowe oraz uprawy polowe i ogrodnicze, zaś kwestionowaną decyzją udzielono pozwolenia na budowę hali magazynowej o dużych gabarytach, przez co zupełnie pominięto zapisy tego planu oraz nie zwrócono uwagi na ochronę interesów osób trzecich, podczas gdy inwestycja spowoduje wzrost uciążliwości i hałasu. Zarzucając ponadto, iż decyzją udzielono pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, podczas gdy z uwagi na jego wielkość to w zasadzie hala magazynowa, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu polemizuje ze stanowiskiem organów odmawiających mu przymiotu strony w postępowaniu przywołując ocenę wyrażoną [...] w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zgodnie z którym, "jeżeli bowiem ograniczyć obszar oddziaływania obiektu tylko do zachowania odległości przewidzianych w przepisach techniczno- budowlanych, to praktycznie w żadnej sytuacji właściciele sąsiednich działek nie korzystaliby z przymiotu w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego" (sygn. akt II SA/Bd 696/08). Wyjaśnił, że powstanie w bezpośrednim sąsiedztwie z jego działkami tak dużego obiektu spowoduje wzrost uciążliwości i znaczne pogorszenie warunków codziennej egzystencji. Kluczowe zaś znaczenie w tej sprawie, w jego ocenie, ma fakt zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę w warunkach całkowitej sprzeczności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi.
W związku z pismem Zastępcy Kierownika Oddziału Wydziału Infrastruktury [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...]r. informującym, iż wskutek wystąpienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 lutego 2010 r. zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do czasu prawomocnego i ostatecznego zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...]r.
Z kolei wobec pisma tego organu z dnia [...]r. informującego o wydaniu w dniu [...]r. decyzji przez Wojewodą [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności wymienionej powyżej decyzji, która stała się decyzją ostateczną, Sąd postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2010 r. podjął zawieszone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja S. K. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym.
Należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było postępowanie wznowione w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Starosty K. Nr [...] z dnia [...]r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. S. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr 2 w miejscowości Z. II przy ulicy [...], zamknięte wydaniem decyzji o odmowie uchylenia wymienionej decyzji Starosty [...].
Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Mając jednak na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art.145 do art. 153) dotyczącymi wznowienia postępowania. Z chwilą złożenia wniosku o wznowienie postępowania obowiązkiem organu jest jego formalne zbadanie, dopiero, jeżeli pod względem formalnym, np. termin został zachowany, jest on prawidłowy, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1), względnie dokonać decyzją odmowy wznowienia tego postępowania (art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przeprowadzone postępowanie wznowienie może zaś doprowadzić do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1,) względnie do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).
W rozpatrywanej sprawie strona powoływała się na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie – na brak uczestniczenia, bez własnej winy, w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 21 grudnia 2007 r. Dodatkowo strona podnosiła, iż wydana R. S. decyzja udzielająca pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr 1, narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. Organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek J. N. o wznowienie przedmiotowego postępowania wprawdzie postanowieniem z dnia [...]r. wznowił to postępowanie, uznając, iż wniosek złożony został w ustawowym terminie – jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (wniosek z dnia [...]r., podczas gdy [...]r., podczas dokonywanego na sąsiedniej działce wytyczenia przedmiotowego budynku, dowiedział się o fakcie wydania pozwolenia na jego budowę) i został skierowany w stosunku do decyzji ostatecznej, ale następnie decyzją, wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił uchylenia wskazanej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...]r., z uwagi na fakt, iż złożony wniosek nie pochodzi od strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Organ pierwszej instancji uznał, iż nie została potwierdzona kolejna przesłanka skutecznego wznowienia postępowania, co uznane zostało także przez organ odwoławczy.
Z przedstawionym powyżej stanowiskiem organów nie można się zgodzić. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje, ze stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny klub obowiązek. Prawo budowlane w art. 28, stanowiącym lex specialis do wymienionego art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, określa natomiast, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, wieczyści użytkownicy lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem tego postępowania. Z kolei stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego – "obszar oddziaływania obiektu" to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidzianych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. Konstrukcja strony przyjęta przez ustawodawcę w przywołanym art. 28 ust.2 Prawa budowlanego jest złożona i składa się z dwóch elementów: podmiotowego (inwestor, właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości) i przedmiotowego – ograniczającego położenie nieruchomości od obszaru oddziaływania obiektu. Niewątpliwie więc przepis ów stanowi zawężenie pojęcia strony w porównaniu do tego, co wynika z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W analizowanej sprawie bezsporne pozostaje, iż skarżący jest właścicielem działek o nr 2 i nr 3 bezpośrednio sąsiadujących z działką nr 1 objętą kwestionowaną inwestycją . Organy obu instancji przyjęły, iż działki skarżącego znajdują się poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji. Ustalenie takie należy jednak uznać za błędne. W toku postępowania organ badał czy planowana inwestycja nie narusza przepisów rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymaganych odległości, czyli w zasadzie w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisie § 12 tego rozporządzenia. Okoliczność, że wymagane tam odległości zostały zachowane nie może jednak, w ocenie składu orzekającego, przesądzać o wyeliminowaniu skarżącego z postępowania. Osoby spełniające podmiotową przesłankę z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu inwestycji na ich nieruchomość mają prawo wypowiedzieć się co do wyników prowadzonego postępowania. Organ nie może bowiem z góry założyć, że skoro inwestycja, która w jego ocenie spełnia normy wymaganych odległości, to sąsiednie nieruchomości nie znajdują się w jej obszarze oddziaływania. Osoby posiadające prawo określone w art. 28 Prawa budowlanego do działki sąsiadującej z działką objętą inwestycją w postaci budynku gospodarczego, którego gabaryty są zdecydowanie odbiegające od budynków sąsiednich i mogą oddziaływać na nią np. poprzez zacienienie, mają prawo do tego, aby w trakcie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jako strona zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym, w tym z ewentualnymi wynikami przeprowadzonych analiz i w miarę potrzeby zgłosić swoje uwagi czy zastrzeżenia. Czynności tych osoby te mogą dokonać tylko jako strona postępowania.
Dodatkowo trzeba podnieść, że zawarta w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego legalna definicja "obszaru oddziaływania obiektu" wskazuje na potrzebę wyznaczenia tego obszaru w każdej indywidualnej sprawie udzielania pozwolenia na budowę na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Oznacza to, ze w każdej sprawie organ architektoniczno-budowlany powinien ustalić wszystkie odrębne przepisy i na ich podstawie wyznaczyć ten obszar w otoczeniu projektowanego obiektu. Wyznaczenie tego obszaru powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. O obszarze oddziaływania terenu za każdym razem decydować będą zatem indywidualne cechy planowanego obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, a w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamierzeniem budowlanym. Trzeba przy tym podkreślić, iż zachowanie odległości przewidzianych przepisami technicznymi nie przesądza o braku oddziaływania obiektu poza obszarem nieruchomości inwestora. Definicja zawarta w przywołanym art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie daje podstaw do takiego zawężenia rozumienia pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu".
W tych warunkach należało uznać, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 28 Prawa budowlanego i w konsekwencji z naruszeniem przepisów art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, obie wymienione powyżej decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy.
O kosztach Sąd nie orzekał na podstawie art. 210 powołanej powyżej ustawy, jako że strona, do zamknięcia rozprawy, nie zgłosiła wniosku o zwrot kosztów postępowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione powyżej uwagi i wyda decyzję na podstawie art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego, uwzględniając przy tym stanowisko skarżącego zwłaszcza w zakresie zgłoszonego naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., którego to zagadnienia, rozstrzygając decyzje w postępowaniu wzowieniowym, Sąd nie analizował.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło