II SA/Gl 985/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. N. na postanowienie [...]w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie dotyczącej jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W skardze z dnia [...]r. pełnomocnik F.N. zwarł wniosek o zwolnienie strony od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną. Na wezwanie Sądu skarżący złożył ów wniosek w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza. W oparciu o jego treść ustalono, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, utrzymując się z wynagrodzenia swojej małżonki [...]zł netto) oraz dochodów z działalności gospodarczej – skarżący ocenił ich wielkość na średnio [...] zł netto miesięcznie). Dodatkowo rodzina wnioskodawcy uzyskuje zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca dokonał również zestawienia stałych, miesięcznych wydatków na utrzymanie się, z którego wynika, że koszt zakupu wody to około [...] zł, zakup energii elektrycznej – [...] zł, usługi telekomunikacyjne – [...]zł, zakup gazu w butli – [...] zł, wywóz śmieci[...]zł, wywóz szamba - [...] zł (w rozliczeniu miesięcznym), wydatki na żywność [...] zł, zakup odzieży – [...] zł oraz spłata zaciągniętego kredytu –[...]zł. Na wezwanie referendarza sądowego F. N. przedstawił dokumenty wykazujące uzyskiwany przez siebie i małżonkę dochód, a także potwierdzające wysokość części wydatków wskazanych we wniosku. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu oraz możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie kosztów z tym związanych. Co do zasady chodzi więc o te przypadki, w których strona wykaże, że przy najdalszych wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na wskazany wyżej cel. Ocena sytuacji materialnej strony występującej o przyznanie prawa pomocy jest dokonywana m.in. poprzez dokonanie zestawienia jej dochodów (stanu majątkowego) z potencjalnymi kosztami, które będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu sądowym. Mając powyższe na względzie uznano, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Zestawienie miesięcznych wydatków w rodzinie F.N. prowadzi do wniosku, że ich łączna suma wynosi [...] zł. W tej sytuacji oświadczenie zawarte w druku formularza, z którego wynika, że dochód skarżącego to średnio [...]zł miesięcznie, dochód jego żony to [...] zł netto miesięcznie oraz uzyskiwany zasiłek rodzinny ([...]zł miesięcznie) pozwalają im na pokrycie bieżących wydatków jest niewiarygodne. Łączny dochód jest bowiem niższy od zadeklarowanej sumy wydatków. Analiza nadesłanych przez stronę dokumentów ujawniła, że w ciągu dziesięciu miesięcy bieżącego roku działalność gospodarcza prowadzona przez F. N. przyniosła dochód w wysokości [...]zł, co w rozliczeniu miesięcznym daje średnio [...]zł dochodu. Uwzględniwszy, że małżonka wnioskodawcy uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie daje to łącznie około [...] zł. Wydatki, które strona wymieniła w formularzu wynoszą łącznie [...] zł i obejmują one zarówno opłaty bieżące (energia elektryczna, gaz, dostawy wody itp.) jak i spłatę zaciągniętego kredytu, koszty zakupu odzieży i żywności. Tym samym do dyspozycji rodziny F. N.pozostaje kwota [...] zł. Zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, który zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi [...]zł. Nie jest to więc kwota, której uiszczenie w znaczący sposób pogorszyłoby sytuację materialną strony. Dalsze, ewentualne koszty sądowe, które strona może ponieść to wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej ( w rozpoznawanej sprawie jest to [...]zł) oraz opłata kancelaryjna za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem ([...] zł – opłacana w razie oddalenia skargi, jeżeli strona chce uzyskać pisemne uzasadnienie wyroku). Wspomniane wydatki nie są wiec na tyle znaczące, aby można było przyjąć, że ich poniesienie leży poza możliwościami finansowymi strony. Na koniec wspomnieć wypada wątpliwości dotyczące rzeczywistej ilości osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. W druku formularza F. N. zadeklarował, że zamieszkuje wraz z małżonką córką. Tymczasem korespondencja kierowana do strony (zarówno na etapie postępowania sądowego jak i administracyjnego) była odbierana przez K. N. – określaną przez doręczyciela jako dorosły domownik (teściowa). W tej sytuacji brak jakichkolwiek danych na temat dochodów tej osoby, jak również pominięcie jej w oświadczeniu zawartym w formularzu uzasadnia przypuszczenie, że strona nie ujawniła wszystkich, istotnych informacji na temat swojego stanu majątkowego i rodzinnego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.