II SA/Gl 985/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną na skutek wniosku skarżącej oraz uczestnika postępowania H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą B. K. i uczestnika postępowania H. K. z obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; 2. ustanowić dla skarżącej i uczestnika postępowania adwokata z urzędu; 3. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w niniejszej sprawie B. oraz H. K. wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (vide: pismo z dnia [...]r. – k. nr 42 akt sądowych). W urzędowym formularzu wniosku wskazali, że wnoszą o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Jak wynika z uzasadnienia wniosku B. i H. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z M. W., M. K., A. W., S. K. oraz dwójką małoletnich wnucząt. Stały dochód rodziny stanowi kwota ok. 2000 zł (w postaci emerytury skarżącej oraz S. K.). Zarówno H. K., jak i M. K. są osobami bezrobotnymi (vide: oświadczenie zawarte w druku PPF oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w C. z dnia [...] r. – k. nr 63 akt sądowych), zaś M. W. prowadzi działalność gospodarczą, lecz w [...] r. osiągnęła stratę (vide: PIT 36 – k. nr 59-62 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, strona może ubiegać się o przyznanie prawa w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Taki też wniosek złożyli B. i H. K. Zauważyć jednakże należy, że przyznanie stronie takiego przywileju, jakim jest prawo pomocy, wobec generalnej zasady odpłatności obowiązującej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 199 ustawy) wymaga prawidłowego wyważenia z jednej strony okoliczności związanych z rzeczywistym stanem majątkowym oraz rodzinnym wnioskodawcy, z drugiej zaś wzięcie pod uwagę konstytucyjnego prawa do sądu. Kryteria przyznania przedmiotowego uprawnienia określone zostały przez ustawodawcę. Jak wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanego wniosku Sąd uznał, że stałe dochody osiągane przez rodzinę wnioskodawców (kwota ok. 2000 zł) uzasadniają przyznanie im prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika oraz zwolnienia z wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Mimo braku wskazania wysokości zarobków osiąganych przez A. W. (nadesłany PIT 37 jest bowiem niekompletny) Sąd dał bowiem wiarę treści oświadczenia, złożonego przez wnioskodawców pod rygorem odpowiedzialności karnej, dotyczącego ich sytuacji majątkowej. Sąd ocenił również z urzędu minimalne wydatki niezbędne tytułem utrzymania się, gdyż wnioskodawcy nie wskazali, że ponoszą ewentualnie dodatkowe koszty związane np. ze złym stanem zdrowia czy ze spłatą zadłużeń. Sąd miał także na uwadze, że intencją wnioskodawców, stosownie do pisma z dnia [...]r., było złożenie skargi kasacyjnej obwarowanej przymusem adwokackim oraz obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej. Jednocześnie Sąd stwierdził brak podstaw do przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem jak wynika z akt sprawy koszty te w postaci wpisu sądowego od skargi oraz opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zostały przez wnioskodawców pokryte, natomiast obecnie postępowanie sądowe zostało prawomocnie zakończone. Podkreślić wymaga, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy.