II SA/Gl 990/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. V. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych w kwestii sprzeciwu skarżącej od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 marca 2018 r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowieniem z dnia 1 marca 2018 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek I. V. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia (w całości lub części) od kosztów sądowych. Odpis tego orzeczenia został doręczony skarżącej w dniu 27 marca 2018 r. W dniu 3 kwietnia 2018 r. skarżącą wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniosła, że w istocie jest właścicielką mieszkania, jednak jest ono obciążone hipoteką celem zabezpieczenia kredytu zaciągniętego na jego zakup. Wnioskodawczyni podniosła, że w latach 2015-2016 jej dochód wyniósł średnio 2.000 zł miesięcznie, a nie jak wskazał referendarz 2.000 zł rocznie. Zarobki te pozwoliły wnioskodawczyni na zebranie oszczędności, co pozwoliło jej na pokrycie potrzeb życiowych w 2017 roku. Wnioskodawczyni zaprzeczyła również aby była członkiem zarządu w "A" Sp. z o.o. oraz podkreśliła, że czym innym jest sprawowanie funkcji na podstawie mianowania, a czym innym treść stosunku prawnego łączącego osobę ze spółka kapitałową. Wnioskodawczy podkreśliła, że żadne okoliczności znane sądowi, nawet z urzędu nie dają podstaw do takiego twierdzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie w całości lub w części z kosztów sądowych, czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżąca nie wykazała bowiem w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Wobec okoliczności sprawy Sąd nie miał podstaw aby zmienić zaskarżone postanowienie referendarza. W aktach sprawy nie ma rzetelnych informacji przedstawionych przez skarżącą dotyczących jej sytuacji osobistej oraz majątkowej. Skarżąca stwierdziła w urzędowym formularzu PPF, że posiada jedynie mieszkanie o pow. 113 m2, które jest zabezpieczone hipoteką o wartości około 300 tyś. złotych oraz, że posiada oszczędności w wysokości nie wyższej niż 200 zł. Ponadto, wskazała, że w latach 2015-2016 zarabiała około 2.000 zł miesięcznie, natomiast w 2017 roku nie uzyskała dochodu. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie referendarza o uprawdopodobnienie okoliczności zawartych we wniosku, w piśmie z dnia 19 lutego 2018 r., skarżąca poinformowała, że utrzymuje się z oszczędności, które się kończą oraz ze sprzedaży drobnych przedmiotów majątkowych o wartości poniżej 5.000 zł, które zakupiła gdy osiągała wyższe dochody. Jako swoje miesięczne wydatki wskazała zakup jedzenia w wysokości 1.100 zł, zakup leków w wysokości 15 zł oraz drobne opłaty w wysokości około 200 zł. Wnioskodawczyni podniosła, że nie zbiera paragonów. Wypada jeszcze podkreślić, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy jednoznacznie stanowią, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o jej przyznanie. Skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów na poparcie jej twierdzeń. Co więcej, w ocenie Sądu biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe nie sposób uznać, aby skarżąca zarabiając około 2.000 zł miesięcznie w latach 2015-2016 była w stanie zakupić jedzenie (1.100 zł), leki (15 zł), ponieść drobne opłaty (200 zł) oraz spłacać kredyt hipoteczny oraz wygenerować oszczędności. Z akt sądowych wynika bowiem, że wnioskodawczyni już w lipcu 2015 roku była właścicielką mieszkania na zakup, którego zaciągnęła kredyt, co wynika z jej oświadczenia zawartego w formularzu PPF oraz z uchwały właścicieli lokali przy pl. [...] w B. nr 1 z dnia [...] r. Nie sposób zatem dać wiary twierdzeniu wnioskodawczyni, że wynagrodzenie w wysokości około 2.000 zł pozwoliło jej na bieżące utrzymanie się (łącznie około 1315 zł), spłatę kredytu hipotecznego oraz wygenerowanie oszczędności pozwalających jej na utrzymanie się w 2017 roku. Nie sposób zgodzić się również z twierdzeniem, że utrzymuje się z oszczędności bowiem oświadczyła, że posiada środki zgromadzone na rachunku bankowym w wysokości nie większej niż 200 zł, natomiast twierdzenie, że wyprzedaje "drobne przedmioty majątkowe" o wartości poniżej 5.000 zł brzmią co najmniej niewiarygodnie w kontekście uzyskiwania zarobków w wysokości około 2.000 zł miesięcznie. Należy jeszcze zauważyć, że – co nie ulega wątpliwości – wnioskodawczyni jest członkiem zarządu "A" Sp. z o.o. Informacja ta zawarta jest w Krajowym Rejestrze Sądowym, który korzysta z domniemania prawdziwości danych w nim wpisanych. Nie sposób dać wiary twierdzeniom wnioskodawczyni, że nie wykonuje na rzecz tej spółki ani odpłatnej, ani nieodpłatnej pracy skoro siedziba tej spółki znajduje się w tym samym lokalu, co mieszkanie wnioskodawczyni. Co więcej, wnioskodawczyni swoich powiązań ze spółką nie wyjaśniła, czym nie przyczyniła się do wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie. Nierzetelne wykonywanie obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy przez wnioskodawczynię, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Ponadto, prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.