II SA/Gl 991/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-12-16
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Piotr Broda, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zakazie użytkowania obiektu budowlanego, wydana na podstawie stwierdzonych naruszeń przepisów przeciwpożarowych zagrażających życiu ludzi, jest zgodna z prawem, mimo zarzutów strony skarżącej o wadliwości postępowania i błędnej ocenie stanu faktycznego?Ratio decidendi
Decyzja o zakazie użytkowania obiektu budowlanego, wydana przez organy Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jest zgodna z prawem, jeśli stwierdzone naruszenia przepisów przeciwpożarowych, w szczególności dotyczące warunków ewakuacji, obiektywnie zagrażają życiu ludzi. Sąd oddala skargę, uznając, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zarzuty strony skarżącej dotyczące wadliwości postępowania i błędnej oceny stanu faktycznego nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego zakazującą użytkowania obiektu "B" z uwagi na stwierdzone liczne naruszenia przepisów przeciwpożarowych zagrażających życiu ludzi, w szczególności w zakresie warunków ewakuacji. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że stan obiektu nie uzasadniał zakazu. Organy obu instancji uznały, że naruszenia są poważne i stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w L. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w S., działając jako organ I instancji, zakazał "A" Sp. z o.o. z siedzibą w L. (zwanej dalej: Spółką), jako właścicielowi i podmiotowi faktycznie władającemu obiektem, użytkowania obiektu "B" zlokalizowanego w segmencie "[...]" budynku przy ul. [...] w S.. Jednocześnie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w związku z uznaniem obiektu za zagrażający życiu ludzi.
Decyzja wydana została na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 2013, poz.1340 z późn. zm.), art. 104, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 k.p.a. oraz § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. 2010, Nr 109, poz. 719).
W obszernym uzasadnieniu organ I instancji wskazał m.in., że stosownie do §16 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. użytkowany budynek uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi. W toku przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych, opisanych w protokole [...] z dnia [...] r., stwierdzono modernizację segmentu "[...]" budynku przy ul. [...] w S., polegającą na jego przebudowie i adaptacji na obiekt zamieszkania zbiorowego związany z działalnością "B". Jednocześnie jednak w trakcie czynności nie przedstawiono dokumentacji techniczno-projektowej przeprowadzonych prac budowlanych i adaptacyjnych obiektu. Dokładna analiza zebranego materiału wykazała zaś liczne nieprawidłowości z zakresu warunków budowlanych mających wpływ na ochronę przeciwpożarową i warunki ewakuacji, tj.:
brak wydzielenia obiektu "B" z reszty kompleksu jako odrębnej strefy pożarowej (drzwi przeciwpożarowe oddzielające segmenty zamiast wymaganej klasy odporności ogniowej EI 60 posiadają klasę EI 30 oraz noszą ślady uszkodzeń, nie mają zabezpieczonych otworów zamkowych, nie zamykają się samoczynnie; nie zostały zabezpieczone przejścia i przepusty instalacyjne oddzielające kondygnacje piwniczną z garażami i pozostałe segmenty;
zamknięcia wyjść z pomieszczeń na korytarze dokonano drzwiami zwykłymi zamiast posiadającymi klasę EI 30 wymaganą dla średniowysokich budynków ZL V;
w zakresie warunków ewakuacji stwierdzono:
- nieprawidłowy kierunek otwierania drzwi ewakuacyjnych na parterze budynku (drzwi holu głównego), które dla obiektu przeznaczonego dla ponad 50 osób powinny otwierać się na zewnątrz;
- brak obudowania, zamknięcia drzwiami i wyposażenia w urządzenia zabezpieczające przed zadymieniem lub urządzenia służące do usuwania dymu głównej klatki schodowej;
- brak zapewnienia minimalnych wymiarów spoczników głównej klatki schodowej (stwierdzone wymiary minimalne 1,24 m - 1,27 m);
- brak zapewnienia wymaganych wymiarów wysokości schodów klatki ewakuacyjnej (stwierdzone wymiary mieszczą się w zakresie 18-19 cm - schody na dzień kontroli nie były wykończone);
- brak prawidłowego funkcjonowania i uszkodzenia drzwi przeciwpożarowych EI 30 prowadzących na ewakuacyjną klatkę schodową (drzwi zostały przewiercone w celu montażu elementów zabezpieczeń elektronicznego systemu kontroli dostępu, drzwi nie domykają się samodzielnie);
- wyposażenie klatki schodowej ewakuacyjnej w system oddymiania niezgodny z Polską Normą 02877-4:2001, Azl:2006, na której oparto przedstawioną dokumentację projektu technicznego (zastosowanie automatycznie otwieranego okna oddymiającego zamiast klapy dymowej);
- brak zapewnienia minimalnych parametrów natężenia oświetlenia ewakuacyjnego w części ewakuacyjnej klatki schodowej (od spocznika na I piętrze w osi drogi ewakuacyjnej zmierzono wartości od 0,6 Lx do 0,1 Lx na parterze przy wyjściu ewakuacyjnym, nie przedstawiono dokumentacji projektowej i technicznej odnoszącej się do instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego);
- nieprawidłowości w zakresie oznakowania ewakuacji;
- nie przedstawiono dokumentacji w zakresie klasyfikacji ogniowej dla systemu podwieszanego sufitu;
nie przedstawiono dokumentacji potwierdzającej przeglądy i konserwacje przeciwpożarowego wyłącznika prądu (w tym nie przedstawiono dokumentacji projektowej i technicznej odnoszącej się do instalacji przeciwpożarowego wyłącznika prądu);
nie przedstawiono dokumentacji potwierdzającej przeglądy i konserwacje instalacji odgromowej;
stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wyposażenia w instalację wodociągową przeciwpożarową (z uwagi na brak wydzielania pożarowego obiektu hotelu od reszty kompleksu sprawdzono segment sąsiadujący, w którym nie stwierdzono instalacji, nie przedstawiono dokumentacji projektowej i technicznej odnoszącej się do instalacji wodociągowej przeciwpożarowej zastosowanej w obiekcie hotelu);
stwierdzono brak zapewnienia minimalnych parametrów drogi pożarowej (powyższe wynika z faktu stwierdzenia minimalnej odległości sąsiadującego ciągu garaży wynoszącej 8,3 m, podczas gdy droga pożarowa powinna być prowadzona w minimalnej odległości 5 m od elewacji budynku i posiadać szerokości 4 m).
Kontynuując swe wywody, organ I instancji szczegółowo omówił poszczególne uchybienia. Zaakcentował m.in., że obiekt "B" zaliczyć należy do grupy budynków średniowysokich o wysokości powyżej 12 m (wysokość stwierdzona 13,6 m bez grubości stropów) i kategorii ZLV zagrożenia ludzi jako obiekt zamieszkania zbiorowego. Z uwagi na powyższe budynek powinien spełniać wymagania klasy "B" odporności pożarowej. W związku z powyższym wydzielania pożarowego jako odrębnej strefy pożarowej należy dokonać ścianami o klasie odporności ogniowej REI 120, stropami REI 60, a połączenia komunikacyjne zamknąć drzwiami EI 60 (§ 232 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002, Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Opisywane powyżej nieprawidłowości wskazują jednoznacznie na zastosowane nieprawidłowych drzwi przeciwpożarowych EI30 oddzielających segmenty "[...]" i "[...]", które dodatkowo z uwagi na uszkodzenia i nieprawidłowe funkcjonowanie w ogóle nie spełniają stawianych im wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej. W połączeniu z brakiem zabezpieczenia do wymaganej klasy odporności ogniowej przejść i przepustów instalacyjnych sprawia to, że obiekt "B" nie może być traktowany jako odrębna strefa pożarowa. Powyższa nieprawidłowość rzutuje na warunki ochrony przeciwpożarowej w dwóch kierunkach. Z jednej strony sprawia, że wymagania stawiane dla obiektów zaliczanych do kategorii ZL V zagrożenia ludzi powinny być zapewnione dla całości obiektu (wszystkich segmentów nie stanowiących oddzielnych stref pożarowych), a nie tylko jego części stanowiącej hotel. Z drugiej strony, z uwagi na brak prawidłowego zabezpieczenia przeciwpożarowego zagrożenie, jakim jest pożar i jego pochodne, jak toksyczny dym i ciepło, mogą z łatwością rozprzestrzeniać się po obiekcie stanowiąc zagrożenie dla znajdujących się w nim ludzi. Powyższe dotyczy zarówno zagrożenia z segmentu sąsiadującego, w którym stwierdzono brak instalacji wodociągowej przeciwpożarowej wyposażonej w hydranty wewnętrzne, służącej do zwalczania pożaru w jego wczesnej fazie, jak i kondygnacji podziemnej, na której zlokalizowane są boksy garażowe częściowo użytkowane w związku z działalnością związaną z serwisem i obsługą samochodowych instalacji gazowych.
W konsekwencji organ I instancji stwierdził, że obiekt "B" przy ul. [...] w S. uznaje się za zagrażający życiu. Na powyższe składa się dokładna analiza wpływu wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości na bezpieczeństwo pożarowe i bezpieczeństwo ewakuacji użytkowników obiektu. Ich liczba, waga, wzajemne oddziaływanie i wpływ na bezpieczeństwo sprawiają, że warunki techniczne występujące w obiekcie "B" nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi.
Odwołanie od otrzymanej decyzji pierwszoinstancyjnej złożyła reprezentowana przez r. pr. M. K. Spółka z o.o. "A" wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i domagając się jego uchylenia. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Pożarnej w zw. z przepisem § 16 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że warunki istniejące w segmencie "[...]" pozwalają uznać przedmiotowy budynek za zagrażający życiu ludzi, w sytuacji, gdy biorąc pod uwagę zarówno czasookres powstania przedmiotowego budynku, jak i sposób oraz zakres jego wykorzystywania, jak również wykonane przez skarżącą w przedmiotowym budynku instalacje i urządzenia przeciwpożarowe, wydzielenie odrębnej strefy pożarowej w części budynku, w której świadczone są usługi turystyczne od pozostałej części obiektu, oraz mając na uwadze warunki ewakuacji segmentu "[...]" określone opracowanymi dla przedmiotowego budynku warunkami ochrony przeciwpożarowej przez inżyniera pożarnictwa J. L., której organ I instancji w sposób należyty nie zweryfikował, zdaniem skarżącej nie istniały podstawy do uznania segmentu "[...]" za zagrażający życiu ludzi, a w konsekwencji podstawy do zakazania użytkowania przedmiotowego obiektu.
Spółka zarzuciła nadto naruszenie art. 6, 7, 8, 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania, stwierdzając następnie, że dla pełnego wyjaśnienia wszystkich pojawiających się zarzutów oraz wątpliwości należy zobowiązanemu przypomnieć, że ponad trzy lata temu, to jest w [...] roku funkcjonariusze z Komendy Miejskiej PSP w S. przeprowadzili kontrolę stanu przestrzegania przepisów przeciwpożarowych w całym zespole budynków użyteczności publicznej usytuowanym przy ulicy [...] w S.. W protokole ustaleń między innymi opisali wtedy stan "segmentu [...]", który już wówczas znajdował się w trakcie zaawansowanych prac remontowo -budowlanych, a kontrolującym (cytat): "...nie przedstawiono dokumentacji prowadzonych prac jak również stosownych pozwoleń...". W dokumencie pokontrolnym zwrócono także wyraźną uwagę na stwierdzoną liczbę istniejących w tym obiekcie budowlanym czterech kondygnacji o wysokości przekraczającej 12 metrów nad poziomem terenu - dlatego już wtedy zakwalifikowano ten budynek do grupy obiektów średniowysokich (SW), co jest bardzo istotne w kontekście określenia wymagań technicznych i użytkowych aktualnie obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych (według treści §8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Ponadto już wtedy podkreślano, że klatka schodowa w tej części skontrolowanego obiektu budowlanego była "otwarta", czyli nie była właściwie obudowana, ani nie była zamknięta odpowiednimi drzwiami, a także nie wyposażono jej w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Na ósmej stronie tego protokołu ujawniono występowanie bardzo poważnej nieprawidłowości dotyczącej warunków ewakuacji z pomieszczenia zlokalizowanego na trzecim piętrze przedmiotowego segmentu "[...]", bowiem stwierdzono długość dojścia ewakuacyjnego przy jednym dojściu - ponad 77 metrów, natomiast przepisy dopuszczają długość 30 metrów dla strefy pożarowej ZL III (biura), w tym nie więcej niż 20 metrów po drodze poziomej, a w przypadku hotelu zakwalifikowanego do strefy ZL V - tylko 10 metrów. Podane przykłady ewidentnie świadczą o skali występujących uchybień i zagrożeń w rozpatrywanym obiekcie budowlanym już na etapie kontroli przeprowadzonych w [...] r.. W związku ze stwierdzeniem licznych nieprawidłowości, szczególnie w zakresie warunków ewakuacji, w Komendzie Miejskiej PSP w S. przeprowadzono kompleksową ocenę istniejącego wówczas stanu ochrony przeciwpożarowej w skontrolowanych segmentach (także w "[...]") przedmiotowego obiektu i jego potencjalnych skutków, celem ustalenia, czy zagraża on życiu ludzi. W wyniku podjętej analizy stwierdzono jednoznacznie, że rzeczywiście występuje taki poziom zagrożenia w tym obiekcie budowlanym, co oznacza że zastosowane w nim rozwiązania techniczno - budowlane nie zapewniają możliwości jego bezpiecznego opuszczenia. W związku z tym, Komendant Miejski PSP w S. w [...] r. wydał kilka decyzji administracyjnych nakazujących stronie, czyli Spółce z o.o. -""A"" z siedzibą przy placu [...] w L., wykonanie wskazanych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w wyznaczonych terminach przeznaczonych na ich realizację przez właściciela skontrolowanego obiektu budowlanego. Z przytoczonych wywodów jednoznacznie wynika, że od dawna zobowiązana Spółka powinna już wykonać wskazane obowiązki, w celu zapewnienia poprawy stanu bezpieczeństwa pożarowego przedmiotowego obiektu budowlanego, a przede wszystkim bezwzględnie powinien zostać wyeliminowany występujący stan zagrożenia dla życia ludzi w rozpatrywanym zespole budynkowym, także w części obejmującej segment [...].
Jednakże z przesłanych obecnie akt przedmiotowej sprawy wynika, że Spółka "A" w dniu [...]r. przesłała do Komendy Miejskiej PSP w S. wniosek w sprawie podłączenia systemu sygnalizacji pożarowej zainstalowanego w przedmiotowym obiekcie hotelowym. W związku z tym w [...] r. skontrolowano wyżej wymieniony obiekt hotelowy i spisano protokół przyjętych ustaleń z dnia [...] roku. Przede wszystkim okazało się, że kontrolowany teraz budynek "B" to wyżej wymieniony w niniejszej decyzji - "segment [...]" tego samego kompleksu budynków przy ulicy [...] w S.. W tym użytkowanym już obiekcie przeprowadzono przebudowę oraz wykonano tak zwane prace adaptacyjno - remontowe. Istotna zmiana w stosunku do kontrolowanego stanu budynku sprzed trzech lat polega na dobudowaniu nowej obudowanej klatki schodowej, zamkniętej drzwiami o klasie odporności ogniowej El 30 oraz wyposażonej w urządzenie do usuwania dymu w postaci automatycznie otwieranego okna usytuowanego na najwyższej kondygnacji. Kontrolującym nie okazano żadnej dokumentacji budowlano - projektowej w przedmiotowym zakresie. Jednym z nielicznych dokumentów przedstawionych funkcjonariuszom Państwowej Straży Pożarnej (PSP) była instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, z której nie można było nawet jednoznacznie odczytać wielkości powierzchni użytkowej kontrolowanego obiektu hotelowego. W podobny sposób autor instrukcji podał, że budynek posiada wysokość 11,95 metra. Natomiast kontrolujący funkcjonariusze PSP przy użyciu specjalistycznego sprzętu stwierdzili z całą pewnością, że wysokość tego obiektu budowlanego wynosi ponad 13 metrów ponad poziomem terenu. Jest to w całej rozpatrywanej sprawie bardzo istotny fakt, rzutujący na szereg uwarunkowań, wymagań i wyjaśniający szereg wątpliwości i nieuzasadnionych zarzutów przez skarżącego, wyrażonych przez radcę prawnego w treści przesłanego odwołania. Wykazane przekroczenie granicznej wartości wysokości ponad 12 metrów i zaliczenie kontrolowanego obiektu do grupy "średniowysokich" (SW) ma związek bowiem z licznymi rygorami, które w skontrolowanym budynku nie są spełnione. W związku z tym, okazana instrukcja bezpieczeństwa pożarowego oraz przedłożone "Warunki Ochrony Przeciwpożarowej" sporządzone w [...]ubiegłego roku przez inż. pożarnictwa J. L. zawierają cały szereg istotnych błędów merytorycznych, wynikających głównie z uznania przedmiotowego obiektu jako niskiego (N) przez wyżej wymienionego autora, w kontekście faktycznych ustaleń dokonanych w trakcie kontroli prowadzonej w [...] bieżącego roku przez funkcjonariuszy PSP, reprezentujących Komendanta Miejskiego PSP w S.. Typowym przykładem popełnionego błędu jest w konsekwencji mylnie przyjęta klasa odporności pożarowej dla budynku hotelowego. Z uwagi na jego wysokość obiekt powinien mieć zapewnioną klasę "B" odporności pożarowej, a nie wadliwie przyjętą klasę "C". Kolejny istotny błąd został ujawniony w czasie kontroli i dotyczy rozbieżności polegającej na braku zaznaczenia istniejących dwuskrzydłowych drzwi wykonanych w klasie El 30, zamontowanych na każdej kondygnacji na granicy segmentów, na przedłożonych kontrolującym "planach ochrony przeciwpożarowej" poszczególnych pięter.
W związku z powyższym Komendant Miejski PSP w S. w dniu [...] roku wydał decyzję nr [...], w której zakazał w trybie natychmiastowym władzom Spółki "A" użytkowania skontrolowanego obiektu "B". W szczegółowym uzasadnieniu wyjaśniono stronie przyczyny podjęcia takiego rozstrzygnięcia administracyjnego.
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu stosownej analizy akt sprawy uważa, że nałożony w tym postępowaniu administracyjnym zakaz użytkowania obiektu hotelowego w S. przy ulicy [...] jest prawidłowy i w pełni uzasadniony, pomimo licznych zastrzeżeń wniesionych w odwołaniu. Zdaniem organu drugiej instancji, stan bezpieczeństwa pożarowego w skontrolowanym obiekcie budowlanym jest bowiem katastrofalnie niski, dlatego wydano słuszny zakaz jego eksploatacji, ponieważ ludzie absolutnie nie powinni z niego korzystać, do czasu usunięcia bardzo licznych i poważnych nieprawidłowości. W przedłożonym "protokole ustaleń z czynności kontrolno -rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej" oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji administracyjnej, sporządzonym przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej PSP w S., jednoznacznie wskazano występujące uchybienia w stanie zabezpieczenia przeciwpożarowego rozpatrywanego obiektu. W związku z tym, Komenda Wojewódzka PSP w K. odnosząc się do treści przesłanego odwołania stwierdza, że absolutnie nie może uwzględnić argumentów postawionych przez stronę, gdyż zobowiązany właściciel obiektu jest odpowiedzialny za zaistniałą sytuację i występujące zagrożenia w zakresie ewakuacji zabraniają korzystania z tego niebezpiecznego obiektu budowlanego. Odnosząc się ogólnie do wszystkich zarzutów sformułowanych w treści odwołania należy je zdecydowanie odrzucić i stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie przez organ odwoławczy. Kontrolujący funkcjonariusze zebrali bowiem wystarczający materiał dowodowy i wydali właściwe rozstrzygnięcie administracyjne w analizowanym postępowaniu.
Reasumując, Komenda Wojewódzka PSP w K. stwierdza, że Komenda Miejska PSP w S. przeprowadziła prawidłowe postępowanie administracyjne, a zarzuty skarżącego o rzekomych zaniechaniach i "pominięciach" oraz zastosowanej "dowolności" w wydanej decyzji, są nieuprawnione i całkowicie bezpodstawne.
Pismem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję drugoinstancyjną domagając się jej uchylenia, a także uchylenia poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, w tym przepisów art. 7, 8, 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. w szczególności poprzez wybiórczą a nie wszechstronną ocenę materiału zebranego w sprawie, poprzez całkowite pominięcie okoliczności wynikających z dokumentacji przedstawionej przez skarżącą potwierdzającej, że znajdujące się w nieruchomości przy [...] w S. instalacje, jak choćby elektryczna, czy służąca do oddymiania klatki schodowej działają prawidłowo, tym bardziej, że organ I instancji nie przeprowadził wnikliwego postępowania dowodowego, którego wyniki podważałby okoliczności podniesione w powyższym zakresie przez skarżącą, jak również z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Pożarnej w zw. z przepisem § 16 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, który w świetle okoliczności przedstawionych przez skarżącą, potwierdzonych przedłożonym do akt sprawy materiałem dowodowym, wbrew stanowisku organu I instancji w niniejszym przypadku nie mógł znaleźć zastosowania;
art. 9 i 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. - poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu, w tym w szczególności możliwości wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów zebranych w sprawie przed wydaniem decyzji, jak i zgłoszonych żądań,;
przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie podjęcia przez organ II instancji czynności zmierzających do ustalenia i wyjaśnienia stanu sprawy, oraz zaniechanie wszechstronnego rozważenia i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, tym w szczególności, całkowicie pominięcie przedłożonych przez skarżącą dowodów z dokumentów i w konsekwencji tego:
dowolne przyjęcie, że nie dokonano wyodrębnienia segmentu "[...]" w budynku przy ul. [...] w S.;
dowolne uznanie, że okładziny sufitowe i systemów sufitów podwieszanych nie spełniają norm przeciwpożarowych w rozumieniu § 16 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, w sytuacji, gdy ani organ I ani organ II instancji nie przeprowadził czynności procesowych pozwalających na wyciągnięcie rzeczonego wniosku;
dowolne uznanie, że wykonany przez skarżącą system oddymiania klatki ewakuacyjnej nie zabezpiecza drogi ewakuacyjnej, podczas gdy złożona do akt niniejszej sprawy dokumentacja w postaci projektu technicznego - dokumentacja wykonawcza systemu oddymiania klatki schodowej oraz protokół z prób działania systemu oddymiania klatki schodowej z [...] r., do którego organ I i II instancji nie przypisał jakiejkolwiek wagi, pozwalają stwierdzić, że przedmiotowy system działa prawidłowo, a zatem zapewnia bezpieczną drogę ewakuacyjną;
dowolne uznanie, że system awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego jest nieprawidłowy w sytuacji, gdy badania i czynności kontrolne wykonane na zlecenie skarżącej, których wyniki zostały złożone do akt niniejszej sprawy dowodzą, że przedmiotom system znajdujący się w budynku skarżącej zapewnia bezpieczeństwo użytkowania budynku;
pominięcie faktu, iż instalacja hydrantów 25 znajdująca się w segmencie "[...]" spełnia wszelkie wymogi z zakresu ochrony przeciwpożarowej, co potwierdza przedstawiony przez skarżącą protokół badania wodnych hydrantów wewnętrznych DN-25;
pominięcie faktu, że urządzenia przeciwpożarowe funkcjonujące w przedmiotowej nieruchomości zostały zdaniem skarżącej Spółki wykonane zgodnie z § 3 ust. 1 ww. Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r.;
pominięcie faktu, iż skarżąca zastosowała w przedmiotowej nieruchomości szereg innych rozwiązań, jak choćby w postaci wewnętrznych systemów alarmowych i zabezpieczających mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpożarowego przedmiotowego budynku.
Spółka zarzuciła także naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Pożarnej w zw. z przepisem § 16 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że warunki istniejące w segmencie "[...]" nieruchomości położonej przy ul. [...] w S., pozwalają uznać przedmiotowy budynek za zagrażający życiu ludzi, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie wyjaśnienia w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji okoliczności, z których organ II instancji wywiódł skutki prawne, w tym faktów, które uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł oraz powodów, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 26 ustawy o Straży Pożarnej - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zakazanie skarżącej użytkowania przedmiotowego obiektu, w sytuacji, gdy przepis art. 7 k.p.a. obliguje organ administracji publicznej do uwzględnienia nie tylko interesu społecznego, ale również słusznego interesu strony.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo poinformował, że w związku z prowadzeniem odrębnego postępowania wyznaczeni funkcjonariusze pożarnictwa z Komendy Wojewódzkiej PSP w K. oraz z Komendy Miejskiej PSP w S. przeprowadzili w dniu [...] r. wizję lokalną, w trakcie której stwierdzono, że rozpatrywany obiekt hotelowy nadal funkcjonuje, pomimo zakazu wydanego przez organ ochrony przeciwpożarowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. W szczególności Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, iż jak to podkreślają obydwa organy w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, a także organ II instancji w odpowiedzi na skargę, obiekt jako całość w zakresie wszystkich wchodzących w jego skład segmentów, na postawie ustaleń opisanych w protokole z dnia [...] r. został uznany już wtedy za zagrażający życiu. Wydane zostały wówczas decyzje z dnia [...] r. nakazujące usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości m.in. poprzez dokonanie podziału obiektu jako całości na strefy pożarowe. W decyzji administracyjnej [...] punkt 4 dotyczył bezpośrednio segmentu "[...]", gdzie zgodnie z nakazem, istniejąca klatka schodowa miała zostać obudowana do klasy odporności ogniowej minimum REI 60 i na każdej kondygnacji zamknięta drzwiami o klasie odporności ogniowej EI 30 oraz wyposażona w urządzenia służące do usuwania dymu. Termin realizacji niniejszego nakazu upływał [...] r. Decyzja administracyjna nr [...] utrzymana została w mocy decyzją organu II instancji nr [...] z dnia [...] r., a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 674/11 oddalił wniesioną przez Spółkę skargę. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2913 r. sygn. akt II OSK 1505/12 oddalił skargę kasacyjną. Wydane decyzje administracyjne, nakazujące usuniecie nieprawidłowości, lecz nie zakazujące użytkowania obiektu, zgodnie z obecnymi ustaleniami PSP nie zostały w pełni wykonane, a nadto w części obejmującej jeden z segmentów (nazywany wcześniej "[...]"), Spółka podjęła działalność hotelarską.
Przechodząc do meritum wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej komendant powiatowy, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, które to uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do wstrzymania robót, zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części. Stosownie zaś do § 16 ust. 1 i 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów użytkowany budynek uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi.
W niniejszej sprawie liczne naruszenia przepisów przeciwpożarowych w obiekcie hotelowym przy ul. [...] w S. w świetle sporządzonego w trakcie czynności kontrolnych protokołu nie budzą wątpliwości. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki naruszenia te zostały zarówno w protokole, jak też w decyzji pierwszoinstancyjnej szczegółowo opisane, a następnie uzasadnione, a skarżąca Spółka w sposób skuteczny prawidłowości dokonanych ustaleń nie podważyła. W konsekwencji uznać należy, że wydanie zakazu nastąpiło nie jak twierdzi Spółka w wyniku dowolnego uznania lecz po należytym zebraniu i rozważeniu materiału dowodowego, co znalazło wyraz w nader obszernym uzasadnieniu zarówno decyzji pierwszoinstancyjnej, jak też zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Uzasadnienia te szczegółowo opisują wszystkie stwierdzone naruszenia wskazując (zwłaszcza uzasadnienie organu II instancji) powody, z uwagi na które zarzuty Spółki są niezasadne, a także wskazując wady i błędy w zakresie przedstawionej przez Spółkę dokumentacji.
Podkreślenia w tej mierze wymaga zatem, iż w trakcie czynności kontrolnych stwierdzono istotne nieprawidłowości w zakresie warunków ewakuacji. Zastosowane w obiekcie rozwiązania techniczno-budowlane nie zapewniają bowiem możliwości jego bezpiecznego opuszczenia stanowiąc zagrożenie dla życia ludzi. Stąd w decyzji pierwszoinstancyjnej zarzucono m.in. brak wydzielenia obiektu "B" od reszty kompleksu jako odrębnej strefy pożarowej (drzwi przeciwpożarowe oddzielające segmenty zamiast wymaganej klasy odporności ogniowej EI 60 posiadają klasę EI 30 oraz noszą ślady uszkodzeń, nie mają zabezpieczonych otworów zamkowych, nie zamykają się samoczynnie; nie zostały zabezpieczone przejścia i przepusty instalacyjne oddzielające kondygnacje piwniczną z garażami oraz pozostałe segmenty; zamknięcia wyjść z pomieszczeń na korytarze dokonano drzwiami zwykłymi zamiast posiadającymi klasę EI 30 wymaganą dla średniowysokich budynków ZL V), nieprawidłowy kierunek otwierania drzwi ewakuacyjnych na parterze budynku, które dla obiektu przeznaczonego dla ponad 50 osób powinny otwierać się na zewnątrz; brak obudowania, zamknięcia drzwiami i wyposażenia w urządzenia zabezpieczające przed zadymieniem lub urządzenia służące do usuwania dymu głównej klatki schodowej; brak zapewnienia minimalnych wymiarów spoczników głównej klatki schodowej, brak zapewnienia wymaganych wymiarów wysokości schodów klatki ewakuacyjnej, nieprawidłowości w zakresie oznakowania ewakuacji, brak zapewnienia minimalnych parametrów drogi pożarowej. Organ wskazał nadto, iż nie przedstawiono dokumentacji w zakresie klasyfikacji ogniowej dla systemu podwieszanego sufitu; nie przedstawiono dokumentacji potwierdzającej przeglądy i konserwacje przeciwpożarowego wyłącznika prądu (w tym nie przedstawiono dokumentacji projektowej i technicznej odnoszącej się do instalacji przeciwpożarowego wyłącznika prądu); nie przedstawiono dokumentacji potwierdzającej przeglądy i konserwacje instalacji odgromowej.
Żaden z zarzutów nie został przez Spółkę skutecznie podważony, a w konsekwencji stwierdzony w obiekcie "B" przy ul. [...] w S. stan zagrożenia życia wynikający z licznych nieprawidłowości naruszających przepisy przeciwpożarowe, w tym w zakresie warunków ewakuacji, jak również waga tych naruszeń stanowiących zagrożenie dla życia użytkowników obiektu, uprawniały organ I do wydania zakazu użytkowania obiektu.
Nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym zarzuty strony skarżącej co do, jej zdaniem, naruszenia wymogów pełnego i wszechstronnego zbadania sprawy (art. 7, 77 k.p.a.) i co do wadliwości uzasadnienia podjętych przez organy decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Stan obiektu został bowiem wnikliwie zbadany, wydane przez organy decyzje szczegółowo wskazują podstawy prawne poszczególnych rozstrzygnięć, zawierają też obszerne szczegółowe uzasadnienia. Nie znajdują także oparcia twierdzenia Spółki co do błędów merytorycznych przy ocenie przez organy okoliczności sprawy. Trafnie w tej mierze w zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, iż podstawowy dokument, na który powołuje się w trakcie postępowania administracyjnego strona skarżąca, instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, podaje błędną wysokość obiektu, a w konsekwencji wadliwie obiekt ten kwalifikuje i odnosi do niego inne niż obowiązujące wymogi przeciwpożarowe. Autor instrukcji podał bowiem, że budynek posiada wysokość 11,95 metra. Natomiast kontrolujący funkcjonariusze PSP przy użyciu specjalistycznego sprzętu stwierdzili (czego skarżąca Spółka nie podważyła, nie odnosząc się do tych ustaleń ani w odwołaniu ani w skardze), że wysokość tego obiektu budowlanego wynosi ponad 13 m ponad poziomem terenu. Wykazane przekroczenie granicznej wartości wysokości ponad 12 metrów i zaliczenie kontrolowanego obiektu do grupy "średniowysokich" (SW) ma związek z licznymi rygorami, które w skontrolowanym budynku nie zostały spełnione. W związku z tym, okazana instrukcja bezpieczeństwa pożarowego oraz przedłożone "Warunki Ochrony Przeciwpożarowej" sporządzone przez inż. pożarnictwa J. L. zawierają cały szereg twierdzeń, wynikających z mylnego uznania przedmiotowego obiektu jako niskiego. W konsekwencji, jak wskazał organ II instancji, wadliwie przyjęto np. klasę odporności pożarowej dla budynku hotelowego. Z uwagi na jego wysokość obiekt powinien mieć bowiem zapewnioną klasę "B" odporności pożarowej, a nie mylnie przyjętą klasę "C". Organ zauważył także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż autor instrukcji wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki nie posiada uprawnień rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych albowiem nie figuruje w wykazie rzeczoznawców publikowanym przez Komendanta Głównego PSP w Warszawie.
Nie zasługuje nadto na uwzględnienie zarzut strony co do naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej udziału we wszystkich etapach prowadzonego postepowania i naruszenie tym samym przysługujących jej gwarancji procesowych. Spółka brała bowiem udział w kolejnych etapach postępowania i miała pełną możliwość, z której korzystała, wypowiadania się i przedstawiania stosownych dowodów. Tym samym uchybienie w postaci nie powiadomienia jej o dodatkowej możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie, w niczym nie uszczupliło jej uprawnień i nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.
W obliczu stwierdzonych przez organy uchybień mogących zagrozić życiu osób przebywających w hotelu, z oczywistych przyczyn nie można też zaakceptować sformułowanej w skardze tezy, iż organy winne były uwzględnić słuszny interes strony umożliwiając jej dalsze korzystanie z obiektu.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że wydaną w sprawie decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] r., utrzymaną następnie w mocy decyzją ostateczną organu II instancji, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w S. nie tylko zakazał skarżącej Spółce użytkowania przedmiotowego obiektu lecz nadto nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w związku z uznaniem obiektu za zagrażający życiu ludzi. W konsekwencji Spółka była bezwzględnie zobowiązana do natychmiastowego zaprzestania działalności hotelowej w przedmiotowym obiekcie. Jak jednak wynika zarówno z treści odpowiedzi na skargę jak i wypowiedzi pełnomocników organu złożonych w trakcie rozprawy przed tut. Sądem obiekt nadal funkcjonuje, a Spółka nie respektuje wydanego zakazu użytkowania, w pełni świadomie tym samym narażając osoby przebywające na terenie hotelu na utratę zdrowia bądź życia. Sąd uczula zatem organy PSP, o ile istotnie stan taki nadal trwa, na konieczność podjęcia wszelkich możliwych działań prawnych, w tym powiadomienia organów ścigania, w celu wyegzekwowania wydanego zakazu użytkowania obiektu i niedopuszczenia do dalszego stwarzania niebezpieczeństwa dla pracowników obiektu i gości hotelowych.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów, uznających zgodność z prawem wydanej przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło