II SA/Gl 992/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-11

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która deklaruje niskie dochody z prac dorywczych i jest zarejestrowana jako bezrobotna, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu), jeśli nie przedstawiła pełnej dokumentacji potwierdzającej wydatkowanie środków ze sprzedaży nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, uznając, że poniesienie tego wydatku (885 zł) przekracza możliwości finansowe skarżącego, który deklaruje niskie dochody. Jednakże, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ skarżący nie przedstawił pełnej dokumentacji potwierdzającej wydatkowanie środków ze sprzedaży nieruchomości, co budzi wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji materialnej i spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskodawca zadeklarował niskie dochody z prac dorywczych, status osoby bezrobotnej i przeznaczenie środków ze sprzedaży nieruchomości na remont domu. Sąd zwolnił skarżącego z wpisu od skargi, ale oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z powodu braku pełnej dokumentacji wydatków ze sprzedaży nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego z wpisu od skargi; 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi; 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 100 m2 i wartości około 150.000,00 zł. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnego innego majątku, a pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości przeznaczył w całości na remont domu. Na wezwanie referendarza sądowego J. S. wyjaśnił, że utrzymuje się z prac dorywczych w wysokości około 800 zł miesięcznie (ostatnio zatrudniony był jako [...]), przedłożył zaświadczenie z urzędu pracy, potwierdzające, że jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku oraz faktury za dostawy mediów. Oprócz tego skarżący przedłożył dużą liczbę faktur dokumentujących zakup materiałów związanych z przeprowadzonym remontem domu, które zostały sfinansowane ze środków pochodzących ze sprzedaży nieruchomości.. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Biorąc pod uwagę informacje podane przez stronę uznano, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie w całości, natomiast uznano, że zasadnym będzie zwolnienie skarżącego z wpisu od skargi. W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżenia, a więc kwotę 29.509 zł wpis od skargi wyniósłby 885 zł, stosownie do treści § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). Biorąc pod uwagę deklarowany dochód strony uznać przyjdzie, że poniesienie tego rodzaju wydatku leży poza zakresem możliwości finansowych skarżącego, skoro wymagałoby to przeznaczenia na ten cel całości miesięcznych dochodów strony. Z tego też powodu uznano, że zasadnym będzie zwolnienie wnioskodawcy z tego wydatku, zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania sądowego ma on zasadniczy charakter. Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy pod uwagę wzięto pozostałe okoliczności dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy. W szczególności zaś fakt, że w istocie wnioskodawca nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu, który pozwoliłby zweryfikować prawdziwość podanych przezeń informacji na temat jego miesięcznych dochodów. W tym bowiem aspekcie powstają uzasadnione wątpliwości – skoro z jednej strony skarżący wskazuje że jest osobą bezrobotną, przedstawiając stosowne zaświadczenie potwierdzające ów fakt, z drugiej natomiast wskazuje, że uzyskuje dochody z prac dorywczych. Weryfikacja prawdziwości oświadczeń wnioskodawcy w tym zakresie jest w zasadzie niemożliwa, co oznacza, że trudno bezkrytycznie dać wiarę jego wyjaśnieniom. Dodatkowo wskazać przyjdzie, że skarżący oświadczył, iż cały dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości w dniu [...] r. (120.000 zł) przeznaczony został na remont zajmowanego przezeń domu. Na poparcie tej tezy przesłał szereg dokumentów (rachunków i faktur na zakup materiałów budowlanych). Trzeba jednak zauważyć, że opiewają one na kwotę około 40.000 zł, co oznacza, że nie wiadomo na co przeznaczone zostały pozostałe środki. W takiej sytuacji nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a wobec tego wniosek skarżącego w części dotyczącej pozostałych kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu podlegał oddaleniu. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło