II SA/Gl 994/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Z. B. i J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pismem z dnia [...] r. Zastępca Burmistrza P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o zbadanie zgodności z prawem wybudowania przez Z. i J. B. ogrodzenia ich działki przy ul. [...] w P., podnosząc, iż ogrodzenie to przebiega środkiem tej ulicy, będącej drogą publiczną. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 49b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał Z. B. i J. B. rozbiórkę wykonanej bez wymaganego zgłoszenia części ogrodzenia posesji przy ul. [...] w P., wykraczającej poza linię istniejącego ogrodzenia pozostałej części posesji. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego podał, że przedmiotowe ogrodzenie zrealizowano w [...] r. bez dopełnienia obowiązku zgłoszenia budowy wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 3 – Prawo budowlane. Powołując się na pismo Burmistrza P. z dnia [...] r., organ stwierdził, że przedmiotowa część ogrodzenia została wybudowana na drodze publicznej (gminnej), co narusza ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). W odwołaniu od decyzji J. i Z. B. zarzucili, iż dokonali jedynie remontu istniejącego ogrodzenia, co nie wymagało zgłoszenia. Nadto, ogrodzenie to znajduje się w granicy ich posesji z działką M. S., który zagrodził znaczną część ulicy [...], podobno drogi gminnej, likwidując tym samym dojazd do ulicy [...]. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, część działek odwołujących się nr [...] i [...], od dnia [...] r. była we władaniu Gminy P. i została zajęta pod drogę publiczną – ulicę [...]. Stąd też z mocy prawa nieruchomość stała się własnością tej Gminy, mimo że Wojewoda [...] nie rozpoznał jeszcze wniosku z dnia [...] r. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa. Nadto, ul. [...] jest drogą powszechnie dostępną, wymienioną w załączniku nr 2 do uchwały WRN w K. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urzędowy Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). W tej sytuacji organ odwoławczy podzielił pogląd, że ogrodzenie zostało wykonane bez zgłoszenia na drodze publicznej, co uniemożliwia jego legalizację z uwagi na naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych, regulujących odległości obiektów od dróg publicznych. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego J. B. i Z. B. wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji z przyczyn podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucili, że są właścicielami przedmiotowej nieruchomości, zaś ulica [...] kończy się na jej wysokości jako droga ślepa – bez możliwości dojazdu do ul. [...] z uwagi na bramę, zrealizowaną przez sąsiada M. S. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W kolejnym piśmie z dnia [...] r. skarżący powołując się na dołączoną dokumentację podnieśli, że ogrodzenie objęte nakazem rozbiórki, zostało zrealizowane poza obrębem drogi, co ich zdaniem potwierdza m.in. materiał fotograficzny i protokół z oględzin pracowników [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] r. nr [...], sporządzony w związku z wnioskiem Gminy P. o uregulowanie stanu prawnego ulicy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek. W pierwszym rzędzie wskazać jednak należy, iż roboty budowlane, polegające na wymianie wszystkich elementów ogrodzenia, nawet jeżeli wykonano je następnie w tym samym miejscu, nie stanowi remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), lecz odbudowę, czyli budowę obiektu budowlanego, wymienioną w art. 3 pkt 6 tej ustawy. Tego rodzaju roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę, lecz podlegają zgłoszeniu w przypadkach, wskazanych w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Mianowicie, reżimowi takiemu podlega budowa (odbudowa) ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. W niniejszej sprawie istotą sporu jest ustalenie, czy przedmiotowe ogrodzenie na wysokości działki nr [...], zostało zrealizowane nie tyle od strony drogi publicznej (ulicy [...] j w P.), lecz wręcz na tej drodze. Negując ustalenia faktyczne organów nadzoru budowlanego, iż część działki nr [...] została zajęta pod drogę publiczną, skarżący powołali się m.in. na wynik oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. na użytek toczącego się postępowania z wniosku Gminy P. o uregulowanie stanu prawnego tej działki i sąsiedniej działki nr [...], w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 782 ze zm.). W treści tego protokołu podano, że działka nr [...] znajduje się w całości poza istniejącą drogą, a jedynie działka nr [...] jest częściowo zajęta pod drogę – ul. [...], która na odcinku posesji nr [...] jest utwardzona tłuczniem (k. 8 akt sądowych). Mając na uwadze taki stan rzeczy sąd administracyjny zwrócił się do Wojewody [...] o udzielenie informacji o przebiegu postępowania. W odpowiedzi pismem z dnia [...] r. nr [...] Zastępca Dyrektora Wydziału Infrastruktury działając z up. Wojewody poinformowała, że postępowanie nie zostało jeszcze zakończone i obecnie zlecono jedynie podział geodezyjny działki nr [...], zaś odnośnie działki nr [...], zwrócono się do Burmistrza P o przedłożenie dodatkowych dowodów w sprawie zajęcia części działki nr [...] pod ul. [...], bowiem na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można jednoznacznie ustalić przebiegu pasa drogowego na dzień [...] r. W tej sytuacji sąd administracyjny nie podzielił stanowiska organu, iż poczynione w toku postępowania administracyjnego ustalenia wskazują na zajęcie części działki nr [...], na której zrealizowano przedmiotowe ogrodzenie, pod drogę publiczną – ul. [...] w P. W szczególności zaś, przebieg tej drogi nie wynika z przywołanej uchwały WRN w K nr [...]. O ile zatem prawidłowo organ odwoławczy uznał, że ulica ta stanowi miejsce, wymienione w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, to konsekwencją takiego stanu rzeczy nie może być stwierdzenie, że część drogi publicznej znajduje się na działce nr [...]. Sam fakt wystąpienia przez Gminę P. o wydanie przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności m.in. tejże działki, nie przesądza jeszcze o zasadności tego żądania, zwłaszcza przy uwzględnieniu stanowiska tego organu zawartego w piśmie z dnia [...] r. Zatem wbrew stanowisku organu odwoławczego, dopiero wynik postępowania, toczącego się przed Wojewodą o wydanie decyzji z art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przesądzi o zajęciu części działki nr [...] pod drogę publiczną. Rozstrzygnięcie sporu na tym tle nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego, stąd też kwestia ta stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wystąpienie zagadnienia wstępnego jest zaś obligatoryjną przesłanką zawieszenia istniejącego postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy przedmiotowego ogrodzenia. Z tych względów stwierdzając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 cyt. ustawy). O kosztach postępowania sądowego nie rozstrzygnięto, bowiem skarżący zostali zwolnieni od wpisu sądowego. Odnosząc się zaś do żądania skargi uchylenia decyzji organów obydwu instancji, stwierdzić przyjdzie, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu I instancji nie jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Stąd też brak przesłanek do podjęcia przez sąd administracyjny działania w trybie art. 135 powołanej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed Wojewodą [...] o uregulowanie stanu prawnego części działki nr [...]. Dopiero rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowić może podstawę rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji o nakazanie rozbiórki ogrodzenia, usytuowanego na tejże działce.