II SA/Gl 998/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi [A] w C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...]r. do Wydziału Administracji Architektoniczno – Budowlanej Urzędu Miasta C. wpłynęło zgłoszenie "A" w C. (obecnie skarżącej) o zamiarze realizacji inwestycji polegającej na budowie ogrodzenia o wysokości 2,20 m na nieruchomościach oznaczonych numerami działek: 1, 2, 4, 3 położonych w C. przy ul. [...]. Do zgłoszenia dołączono oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, opis techniczny wraz z rysunkami oraz mapę, na której uwidoczniono usytuowanie inwestycji. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Prezydent Miasta C., działając w oparciu przepis art. 30 ust. 7 pkt 1 i 4 w związku z art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), wniósł sprzeciw wobec dokonanego przez skarżącą zgłoszenia i nałożył na nią obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazał, że inwestycja polegająca na budowie ogrodzenia panelowego o wysokości 2,20 m spowoduje trwałe zamknięcie jednej z dróg ewakuacyjnych z obiektu handlowego graniczącego z posesją inwestora. W konsekwencji dojdzie do trwałego ograniczenia sposobu użytkowania terenów sąsiednich, a planowane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia procedury zbadania jego zgodności z regulacjami dotyczącymi bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W ocenie organu zaistniały tym samym okoliczności wskazane w art. 30 ust. 7 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego, które dają organowi możliwość zobowiązania inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W odwołaniu do tej decyzji skarżąca zakwestionowała zasadność zobowiązania jej do uzyskania pozwolenia na budowę, podkreślając konieczność budowy ogrodzenia ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom oraz studentom uczelni, do której należą wskazane w zgłoszeniu nieruchomości. Zwrócono przy tym uwagę, że sąsiednie zabudowania mają po kilka dróg ewakuacyjnych, co oznacza, że w skutek inwestycji nie zostanie naruszone bezpieczeństwo ich mieszkańców i użytkowników. Wojewoda [...], zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że bezspornym jest, iż inwestor dokonał zgłoszenia budowy ogrodzenia o wysokości 2,20 m, a taki obiekt, co do zasady nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia dokonanego przed rozpoczęciem planowanych robót. Zarazem przepis art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, na który w swoim sprzeciwie powołał się organ pierwszej instancji przewiduje możliwość nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy realizacja inwestycji może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź też wprowadzić, utrwalić lub zwiększyć ograniczenia albo uciążliwości dla terenów sąsiednich. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że planowane ogrodzenie może spowodować trwałe zamknięcie jednej z dróg ewakuacyjnych z obiektu handlowego, usytuowanego przy Al. [...]. Stąd też trafnie uznano, że zaistniały okoliczności uzasadniające nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W skardze na tę decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub uchylenie tych decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ze względu na zmianę stanu prawnego. Skarżąca podniosła, iż organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji art. 30 ust. 7 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego w związku z art. 82 ust.2 tej ustawy poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w przypadku wykonania ogrodzenia zachodzi prawdopodobieństwo powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo powstaną uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zaakcentowano również, że nastąpiła zmiana regulacji prawnej i obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia o wysokości 2,20 m. Nadto zarzucono organom obu instancji naruszenie art. 7, art. 10 oraz art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie wydanych rozstrzygnięć a także zaniechanie wyczerpującego zgromadzenia oraz analizy dowodów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie znajduje podstaw do zmiany przyjętego stanowiska i podtrzymując stanowisko odnośnie wystąpienia okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 kwietnia 2015 r. (tj. w dacie wpływu zgłoszenia robót budowlanych) przewidywały obowiązek dokonania zgłoszenia w przypadku budowy ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Sam akt zgłoszenia zamiaru wykonywania określonych robót budowlanych nie wszczyna postępowania administracyjnego, jest natomiast usankcjonowanym normatywnie aktem woli strony, który winien być dokonany w ściśle określonych okolicznościach. Prawo budowlane w art. 30 precyzyjnie wskazuje kategorie inwestycji, których rozpoczęcie jest uzależnione właśnie od dokonania zgłoszenia. Nie budzi przy tym żadnych wątpliwości, że samo zgłoszenie podlega kontroli właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej, zarówno pod względem spełnienia wymogów formalnych (określonych w art. 30 ust. 2 i 3) jak i co do meritum, a więc odnośnie rodzaju i kategorii robót budowlanych, które inwestor ma zamiar wykonać. Jeżeli w wyniku kontroli organ dojdzie do przekonania, iż ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. - wówczas, w drodze decyzji może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę określonego obiektu lub prowadzenia określonych robót budowlanych (art. 30 ust. 7) – z której to możliwości organ pierwszej instancji skorzystał w niniejszej sprawie. Aby jednak możliwe było wydanie decyzji zobowiązującej inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę konieczne jest wystąpienie wskazanych wyżej okoliczności, czego wszakże w niniejszej sprawie nie wykazano. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że żaden z orzekających w sprawie organów nie wziął pod uwagę wszystkich cech zamierzonego ogrodzenia. Kwestia ta miała zaś kluczowe znaczenie dla prawidłowego ukierunkowania dalszego toku postępowania. Z nadesłanej dokumentacji, jak również z decyzji organu pierwszej instancji wynika bowiem bezspornie, że inwestor planował budowę ogrodzenia o wysokości 2,20 m. Organ, do którego skierowano zgłoszenie bezrefleksyjnie przeszedł nad tym do porządku, zupełnie pomijając fakt, iż zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zamiar budowy ogrodzenia podlegał obowiązkowi zgłoszenia wówczas, gdy jego wysokość miałaby przekraczać 2,20 m lub w każdym przypadku, kiedy wznoszone byłoby od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Podkreślić wypada, że ani ze zgromadzonego materiału dowodowego ani też z treści uzasadnień wydanych w niniejszej sprawie decyzji nie wynika, czy w istocie przedmiotowe ogrodzenie w ogóle podlegało obowiązkowi zgłoszenia. W żadnym bowiem miejscu ani organy, ani też skarżąca nie wskazali, aby ogrodzenie to przekraczało wysokość 2,20 m lub miało być usytuowane od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Rację ma więc w tej kwestii skarżąca, zarzucając organom nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji decyzje organów obu instancji były wadliwe ze względu na brak wykazania dostatecznych przesłanek do ich wydania. Sąd orzekając w niniejszej sprawie zwraca uwagę, co zresztą zostało również podkreślone w skardze, że w dniu 27 czerwca 2015 r. weszła w życie nowelizacja Prawa budowlanego dokonana ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443) mocą której zmianie uległa m.in. regulacja art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wskutek wspomnianej zmiany obowiązkowi zgłoszenia podlega obecnie wyłącznie budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Zarazem, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Organy prawidłowo więc procedowały w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy obowiązujące przed datą wejścia w życie wspomnianej nowelizacji. Podkreślić jednak trzeba, że uchylenie decyzji organów obu instancji, w świetle faktu, iż planowane ogrodzenie ma wysokość 2,20 m czyni dalsze postępowanie bezprzedmiotowym, a wskutek wskazanej wyżej zmiany stanu prawnego odpadła zarazem podstawa do badania, czy będzie ono sytuowane od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Na koniec Sąd zwraca uwagę, że w istocie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego daje podstawę do zobowiązania inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo jeżeli planowana inwestycja spowoduje wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Na te okoliczności powoływały się organy w swoich rozstrzygnięciach akcentując, że budowa ogrodzenia spowoduje zagrożenie dla bezpieczeństwa przeciwpożarowego na nieruchomościach sąsiednich oraz częściową zmianę ich sposobu użytkowania. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że po pierwsze argumenty dotyczące ewentualnego zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego zostały podane w sposób ogólnikowy, a po wtóre, oceny ewentualnych zagrożeń związanych ze stosowaniem przepisów przeciwpożarowych dokonują organy Państwowej Straży Pożarnej w oparciu o art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340 ze zm.). Zwrócić też przyjdzie uwagę, że obowiązki w tym zakresie obciążają co do zasady właściciela nieruchomości, która ma podlegać ochronie. Natomiast w przypadku ograniczenia w dysponowaniu nieruchomością sąsiednią należałoby wykazać, że nie jest możliwe zapewnienie ochrony pożarowej w inny sposób, a ponadto ograniczenia te musiałyby wynikać ze stosownej decyzji lub umowy. Oprócz tego z uzasadnienia żadnej z kontrolowanych przez Sąd decyzji nie wynika, jakie ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich spowodowane zostaną budową wspomnianego ogrodzenia. W tej kwestii wpada przyznać skarżącej rację, gdyż rozstrzygnięcia organów obu instancji nie odpowiadają pod tym względem wymogowi, jaki wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a. Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 tej ustawy, a na ich wysokość składa się wpis od skargi w kwocie 500,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 240,00 zł.