II SA/Ka 10/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-11-29
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Teresa Kurcyusz – Furmanik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na decyzję Wojewody, może stwierdzić nieważność decyzji organu pierwszej instancji, jeśli organ odwoławczy sam dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego, uchylając decyzje ostateczne bez zastosowania trybów nadzwyczajnych?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 134 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi i może uwzględnić skargę z uwagi na inne uchybienia niż te podniesione przez skarżącego. Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego, która uchyliła decyzje ostateczne bez zastosowania trybów nadzwyczajnych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności, uchylenie lub zmiana decyzji), została wydana z rażącym naruszeniem prawa procesowego (art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Podobnie, organ odwoławczy naruszył prawo, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając w miejsce uchylonej decyzji o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną, mimo że sprawa ta nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej uchylenia decyzji ostatecznych, a także w części, w której organ odwoławczy orzekł o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania E.K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku przedemerytalnego. Po wydaniu decyzji przyznających jej te świadczenia, a następnie decyzji o utracie statusu bezrobotnego, postępowanie zostało wznowione w związku z przyznaniem E.K. renty z tytułu niezdolności do pracy. Organ pierwszej instancji uchylił poprzednie decyzje i odmówił przyznania świadczeń. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ale w miejsce uchylonych decyzji orzekł o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną. E.K. wniosła skargę do sądu, kwestionując decyzję Wojewody. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w części dotyczącej uchylenia decyzji ostatecznych oraz w części, w której orzeczono o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną, uznając, że skarżąca nie mogła być uznana za bezrobotną z uwagi na posiadanie prawa do renty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w części uchylającej decyzję Prezydenta Miasta T. i orzekającej o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...]. W pozostałym zakresie sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody Ś. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. i określił, że zaskarżona decyzja w zakresie stwierdzenia nieważności nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik ( spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1. oddala skargę w części uchylającej decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] Nr [...] i orzekające o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...], 2. w pozostałym zakresie stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] Nr [...], 3. określa, że zaskarżona decyzja w zakresie stwierdzenia nieważności nie może być wykonana.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Starosta Powiatu T., działając na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 1997 r. Nr 25 poz. 128 z późn. zm.) uznał E.K. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku począwszy od dnia [...].
W związku z podjęciem przez stronę zatrudnienia orzeczono wobec niej decyzją Starosty Powiatu T. Nr [...] z dnia [...] o utracie statusu bezrobotnego i utracie prawa do zasiłku.
W dniu [...] E.K. powtórnie zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. i tym razem decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta T.działając na podstawie art. 37 j ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ) przyznał jej prawo do zasiłku przedemerytalnego, wobec spełnienia przesłanek wymaganych przez ustawę.
W dniu [...] prezydent Miasta T., decyzją Nr [...] działając w oparciu o art. 37 k ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. Nr 6 poz. 56 z 2001 r.), odmówił przyznania E.K. prawa do świadczenia przedemerytalnego wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż strona nie spełniła ustawowych przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie świadczenia emerytalnego.
W następstwie otrzymanej przez Powiatowy Urząd Pracy w T. informacji z dnia [...] przesłanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o przyznaniu E.K. na mocy wyroku sądowego renty z tytułu niezdolności do pracy za okres od [...] do [...], Prezydent Miasta w T. działając na mocy art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i 150 § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wznowił postępowanie w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami – decyzją Nr [...] z dnia [...] Starosty Powiatu T. o uznaniu E.K. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku i decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydenta Miasta T. o przyznaniu stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wznowienie postępowania uzasadnione było pojawieniem się nowych okoliczności, jakie stanowiły informacje uzyskane w piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W konsekwencji wydanego postanowienia, Prezydent Miasta T. działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 3 pkt 1, art. 37 n ust. 1 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w związku z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 roku o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. Nr 154 poz. 1793 z 2001 r., oraz po myśli art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...] o uznaniu E.K. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku przysługującym od dnia [...], decyzję Nr [...] z dnia [...] o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...], decyzję Nr [...] z dnia [...] o przyznaniu E.K. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]. oraz decyzję Nr [...] z dnia [...] o odmowie przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu decyzji uchylającej wymienione rozstrzygnięcie wskazano, iż zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 37 n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu osoba posiadająca prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy nie może być uznawana za osobę bezrobotną, a także nie może posiadać uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. Wobec faktu, iż okres zarejestrowania się E.K. w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. pokrywał się z okresem pobierania przez nią renty z tytułu niezdolności do pracy, niezgodne z prawem byłoby pozostawienie uchylonych decyzji w mocy.
E.K. nie zgodziwszy się ze stanowiskiem organu administracji publicznej I instancji wniosła odwołanie, w którym zostało wskazane, iż przed rejestracją w Powiatowym Urzędzie Pracy rozpoczęła starania o uzyskanie renty inwalidzkiej. Z chwilą otrzymania odmownej decyzji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaskarżyła ją i zarejestrowała się jako bezrobotna. Prawomocny wyrok w sprawie jej uprawnień do renty zapadł w dniu [...], o czym dowiedziała się dopiero w [...], a do chwili składania odwołania nie otrzymała jeszcze żadnych pieniędzy, nadto rentę przyznano jej do dnia [...], a zasiłek przedemerytalny od dnia [...]. a zatem wyłącznie przez okres 27 dni wypłaty te pokrywają się ze sobą.
Po rozpoznaniu odwołania E.K. Wojewoda Ś. decyzją Nr [...] z dnia [...] działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 37 j ust. 1 oraz art. 73 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uchylił zaskarżoną decyzję i w następstwie jej uchylenia orzekł powtórnie o uchyleniu kolejnych decyzji o uznaniu strony za bezrobotną z prawem do zasiłku, o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, o przyznaniu jej prawa do zasiłku przedemerytalnego i o odmowie przyznania jej świadczenia przedemerytalnego, a w miejsce uchylonych decyzji orzekł o odmowie uznania odwołującej za osobę bezrobotną z dniem [...] i z dniem [...].
Wojewoda Ś. zwrócił uwagę na proceduralne uchybienie organu I instancji, co stało się przyczyną uchylenia jego decyzji. Mianowicie po uchyleniu wskazanych decyzji ostatecznych organ I instancji nie rozstrzygnął o istocie sprawy, co stanowiło zdaniem organu administracji II instancji naruszenie prawa procesowego.
Ponad powyższe odnosząc się in merito causae uznał, iż na mocy art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, za osobę bezrobotną może być uznana tylko taka osoba, która jest zdolna i gotowa do podjęcia pracy zarobkowej jeżeli nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, a na mocy art. 29 cytowanej ustawy osobie, której przyznano uprawnienia do renty z tytułu niezdolności do pracy za okres, za który wypłacono zasiłek dla bezrobotnych lub zasiłek przedemerytalny istnieje obowiązek zwrotu świadczenia z Funduszu Pracy.
W dalszej kolejności, decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta T. działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 6 pkt 6 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zobowiązał E.K. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego za okres od [...] do [...] w kwocie [...] wskazując w uzasadnieniu, iż rozstrzygnięcie powyższe jest skutkiem przeprowadzonego postępowania w wyniku którego uchylono decyzje przyznające stronie świadczenia z Funduszu Pracy w łącznej wysokości [...], a potrącenie dokonane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych objęły tylko kwotę [...].
E.K. wniosła od decyzji Wojewody Ś. Nr [...] z dnia [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której podniosła, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i bezzasadna.
Skarżąca ponad tożsame co w uzasadnieniu odwołania od decyzji I instancji argumenty, w skardze swojej wskazała, iż w chwili rejestracji jako bezrobotna nie posiadała uprawnień do renty, a opieszałość postępowania sądowego spowodowała, iż otrzymała to prawo z opóźnieniem i po zarejestrowaniu się w Urzędzie Pracy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, przytaczając dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zwrócił uwagę, iż skarżąca składając swoje dokumenty do Urzędu Pracy nie poinformowała organu o toczącym się postępowaniu sądowym w przedmiocie jej zdolności do pracy, a zatem składała niezgodne z prawdą oświadczenia, a warunki do uznania za osobę bezrobotną ustala się w oparciu o okoliczności istniejące w dacie rejestracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ).
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na względzie treść art. 134 p.p.s.a., a zatem nie będąc związany granicami skargi, co oznacza między innymi uprawnienia do uwzględnienia skargi również ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca, uznał, w ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, iż skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn powołanych przez skarżącą.
W pierwszej kolejności uwaga Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skupiła się na treści decyzji nr [...] z dnia [...], wydanej przez Prezydenta Miasta T. w następstwie wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzją Nr [...] z dnia [...] i decyzją Nr [...] z dnia [...].
Dokonując kontroli zgodności z prawem powyższej decyzji Sąd dostrzegł, iż wydana ona została w części dotyczącej uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] i decyzji Nr [...] z dnia [...] z rażącym naruszeniem prawa procesowego.
Jak stanowi art. 7 k.p.a. prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego ( art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Mając na względzie jedną z podstawowych zasad proceduralnych, jakim odpowiada procedura administracyjna, a to zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., należy zauważyć, iż decyzje ostateczne mogą być uchylone lub zmienione tylko w drodze trybów szczególnych w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, a po myśli wskazanego przepisu, decyzja staje się ostateczna, gdy nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji. W ten sposób ustawodawca zapewnił stronom postępowania administracyjnego gwarancję ochronę ich praw do stabilności i pewności ostatecznych rozstrzygnięć organów administracyjnych.
Dokonując zatem kontroli dopuszczalność uchylenia przez Prezydenta Miasta T. decyzji Nr [...] i decyzji [...] w aspekcie zasady praworządności i biorąc pod uwagę, iż nie było to następstwem zastosowania szczególnego trybu jakim jest wznowienie postępowania należy uznać, iż rozstrzygnięcie to nastąpiło z rażącym uchybieniem prawa. Poprzedzające bowiem wskazaną decyzją postanowienie Prezydenta Miasta T. Nr [...] z dnia [...] nie wznawiało postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Nr [...] i [...].
Postępowanie odwoławcze, co wynika z brzmienia przepisu art. 138 kpa, powinno polegać na wszechstronnym ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa i to również pod względem legalności. Wskazane uchybienie przepisom proceduralnym winno zatem zostać zauważone i usunięte w przewidziany prawem sposób przez Wojewodę Ś.
Organ II instancji nie zwrócił jednak uwagi na wskazane wady kwalifikowane decyzji I instancji, a wręcz powielając je, poprzez usunięcie z obrotu prawnego tych samych decyzji ostatecznych, wobec których nie został zastosowany żaden z trybów nadzwyczajnych, o których mowa w art. 16 k.p.a., również w sposób rażący naruszył prawo. Przez to decyzja Wojewody Ś. w części dotyczącej uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] i decyzji Nr [...] z dnia [...] dotknięta została wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 zdanie drugie kpa, a w wyniku takiej wady, musiała zostać usunięta z obrotu prawnego.
Należy zauważyć ponadto, iż organ II instancji, pomimo zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu prawnego o konieczności rozstrzygnięcia merytorycznego, po dokonaniu rozstrzygnięcia usuwającego z obrotu decyzję zawierającą wadliwe ustalenia faktyczne, sam nie zastosował się do powyższego obowiązku. Wojewoda Ś. bowiem, uchyliwszy decyzję nr [...] z dnia [...] i decyzję [...] z dnia [...] nie orzekł w to miejsce merytorycznie z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Konieczność zatem eliminacji części zaskarżonej decyzji wynikająca z wcześniej wskazanych przyczyn, a to z uwagi na naruszenie art. 16 k.p.a., uzasadniona była również z przyczyn rażącego uchybienia treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Analizując w pozostałym zakresie rozstrzygnięcie organu II instancji dotyczące decyzji Prezydenta Miasta T. Nr [...] z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na jeszcze inne rażące uchybienia natury procesowej mające miejsce na etapie postępowania odwoławczego.
Istota odwołania się do drugiej instancji i powtórne orzekanie w tej samej sprawie przez organ odwoławczy między innymi ma na celu korektę i poprawienie decyzji pierwszej instancji, jeśli jest wadliwa. Sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy określa art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że organ II instancji wydaje decyzję, która w zależności od dokonanych ustaleń może być decyzją merytorycznie rozstrzygającą sprawę, tj. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję, bądź ją uchylającą i orzekającą o istocie sprawy odmiennie niż to uczynił organ I instancji lub też umarzającą postępowanie odwoławcze, gdy stała się ona bezprzedmiotowa, względnie decyzją kasacyjną, w wyniku której sprawa wraca do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Powołany w decyzji Wojewody Ś. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zezwalał organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji Prezydenta Miasta T. Nr [...] z dnia [...] i rozstrzygnięcie odmienne od tego, jakie zawierała zaskarżona decyzja organu I instancji, jednakże zakres rozstrzygnięcia Wojewody Ś. wyznaczony był zakresem rozstrzygnięcia sprawy w decyzji Nr [...] z dnia [...]. W postępowaniu odwoławczym może być bowiem rozpoznana i rozstrzygnięta sprawa wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym w przeciwnym wypadku prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności przed organami administracji.
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda Ś. w miejsce uchylonej decyzji Prezydenta Miasta T. Nr [...] z dnia [...] o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego orzekł o odmowie uznania E.K. za osobę bezrobotną od dnia [...]. Rozstrzygał zatem sprawę, która nie była przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Powtórnie wskazując na przepis art. 138 § 1 i 2 k.p.a. należy zauważyć, iż istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Zasada ta została przez organ odwoławczy naruszona, a w konsekwencji zaskarżona decyzja w części orzekającej o odmowie uznania E.K. za osobę bezrobotną od dnia [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Powyższe rozstrzygnięcie nakazało Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu rozważyć treść decyzji organu I instancji w zakresie omówionym wyżej. Odniósł się przeto do rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta T. zawartego w decyzji Nr [...] z dnia [...], a to rozstrzygnięcia w zakresie uchylenia decyzji tego organu Nr [...] z dnia [...] o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego, i działając w ramach uprawnień nadanych mu po myśli art. 135 p.p.s.a. stwierdził również w tej części decyzji Prezydenta Miasta T. Nr [...] z dnia [...] jej nieważność. Reprezentując, bowiem pogląd prawny o konieczności wyeliminowania z obrotu decyzji obarczonej wadą kwalifikowaną, ze względu na rażące uchybienie przez organ administracji I instancji treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., nie mógł pozostawić w obrocie decyzji, w której organ administracji po uchyleniu poprzedniego rozstrzygnięcia nie zajął merytorycznego stanowiska.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny wychodząc poza granice skargi, stwierdził nieważność decyzji pierwszoinstancyjnej w części uchylającej wskazane decyzje ostateczne, co do których nie zostało wznowione postępowanie i w części uchylającej decyzję Nr [...] z dnia [...]. Stwierdził także nieważność decyzji zaskarżonej, którą uchylone zostały powtórnie, po uchyleniu decyzji I instancji, te same rozstrzygnięcia ostateczne, co do których postępowanie nie zostało wznowione, a także w części orzekającej o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną od dnia [...].
Dokonując w pozostałym zakresie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się uchybień skutkujących uwzględnienie skargi. Stwierdził natomiast, iż rozstrzygnięcie załatwiające sprawę merytorycznie w zakresie uchylonej decyzji Nr [...] z dnia [...] wydane zostało w zgodności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. W tym zatem zakresie skarga E. K. nie mogła zatem wywołać skutków prawnych i podlegała oddaleniu.
Analiza treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ze szczególnym uwzględnieniem lit. c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 roku Nr 6 poz. 56 z późn. zm.) nie pozwala na ustalenia inne, niż dokonane zostały w treści zaskarżonej decyzji. W przepisie tym ustawodawca zdefiniował osoby, którym na zasadach wskazanych w cytowanej ustawie przysługują świadczenia z Funduszu Pracy z tytułu pozostawania bez pracy. Ustawodawca nie przyznał w tym zakresie organom administracji publicznej kompetencji pozwalającej na dokonywanie oceny opartej o przesłanki uznaniowe.
Jednoznaczne brzmienie wskazanego przepisu traktuje jako jedną z przesłanek eliminujących z grona osób bezrobotnych, posiadanie uprawnienia do renty z tytułu niezdolności do pracy.
W toku postępowania administracyjnego dokonano ustaleń faktycznych, którym skarżąca nie zaprzeczyła. Z ustaleń tych wynikało jednoznacznie, iż na mocy orzeczenia sądu powszechnego skarżąca jako niezdolna do pracy miała ustalone prawo do renty z funduszu ubezpieczeń społecznych. Za datą początkową przyznanego prawa przyjęty został dzień [...], a za datę końcową dzień [...]. W okresie tym zatem skarżąca nie mogła zostać uznaną za osobę bezrobotną.
Zasiłek przedemerytalny stanowiący świadczenie przyznane na mocy art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994 roku przysługiwał osobom spełniającym ściśle określone materialnoprawne przesłanki i również w tym zakresie ustawodawca nie pozwolił organom orzekającym na stosowanie jakiejkolwiek dowolności. Podstawowym warunkiem przyznania wskazanego świadczenia było posiadanie w chwili rejestracji przez osobę pozostającą bez pracy statusu osoby bezrobotnej w myśl omawianego wcześniej art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Biorąc pod uwagę, iż skarżąca w okresie od [...] do [...] miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy wykluczone było ze względu na nie spełnienie warunków do nabycia statusu osoby bezrobotnej, przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego.
Okoliczność, iż prawo skarżącej do świadczenia z funduszu ubezpieczeń społecznych zostało ustalone na drodze sądowej, a wyrok w sprawie zapadł po wydaniu decyzji administracyjnej w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego nie zmienia sytuacji prawnej skarżącej. Nie nabyła ona bowiem uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia prawomocności wyroku sądowego, a tym bardziej, co podnosi w swojej skardze, od dnia dowiedzenia się o treści wyroku sądowego lecz od dnia wskazanego w sentencji tego wyroku. Nie miał znaczenia także dla oceny sprawy fakt, iż okres pobierania obu świadczeń – świadczenia z Funduszu Pracy i świadczenia z funduszu ubezpieczeń społecznych pokrywał się wyłącznie przez 27 dni. Ustawodawca bowiem nie uzależnił uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego od długości okresu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy wykluczając generalnie możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej w przypadku posiadania uprawnień do dochodów z innych tytułów.
Prawidłowo zatem uznał organ administracji, iż wyrok sądowy stanowił nową, nie znaną w trakcie rozstrzygania okoliczność, która nakazywała wznowić postępowanie w sprawie i orzec w oparciu o uzyskane informacje.
Należy zauważyć, co słusznie podniósł organ II instancji, że skarżąca w chwili rejestrowania się w Urzędzie Pracy zapoznała się z treścią Informacji dla osób bezrobotnych, której pkt 14 i pkt IV 7 nakazywał jej niezwłoczne informowanie Urzędu Pracy o zmianach w jej sytuacji majątkowej, a także złożyła podpis pod oświadczeniem, którego pkt 13 wyraźnie stanowił o zobowiązaniu skarżącej w przypadku otrzymania renty lub emerytury za ten sam okres co wypłata zasiłku. Miała ona zatem świadomość co do wykluczania się uprawnień przysługujących z ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu z uprawnieniami do dochodu przysługującymi z jakichkolwiek innych źródeł.
Z tych więc przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 art. 145 § 1 pkt 1 lic. c, art. 151 i wobec faktu, iż zaskarżona decyzja dotyczyła nabytych przez skarżącą praw, na podstawie art. 152 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło