II SA/Ka 1002/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-06-18
Skład orzekający: Zofia Borowicz, Adam Mikusiński, Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest uprawniony do oceny legalności decyzji organu I instancji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie jest uprawniony do oceny legalności decyzji wydanej wcześniej w postępowaniu administracyjnym. Przedmiotem oceny sądu jest wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. otrzymała szereg decyzji przyznających jej zasiłki celowe i okresowe. Kierownik MOPS uchylił te decyzje, uznając świadczenia za nienależnie pobrane z uwagi na nieujawnienie przez skarżącą dochodów z alimentów, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego. Skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego na postanowienie SKO, argumentując trudną sytuacją materialną i koniecznością spłaty zadłużenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz, Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.), Sędzia NSA Szczepan Prax, Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie zasiłku celowego oddala skargę
Decyzją nr [...] , wydaną w dniu [...] r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. – L. uchylił:
- decyzję własną nr [...] z dnia [...] r., w przedmiocie przyznania A.S. zasiłku celowego na opłatę energii i gazu, w wysokości [...]zł,
- decyzję własną nr [...] z dnia [...] r., w przedmiocie przyznania A. S. zasiłku celowego na zakup odzieży i żywności, w wysokości [...]zł,
- decyzję własną nr [...] z dnia [...] r., w przedmiocie przyznania A. S. zasiłku celowego na zakup artykułów spożywczych i opłatę gazu, w wysokości [...] zł,
- decyzję własną nr [...] z dnia [...] r., w przedmiocie przyznania A. S. zasiłku celowego na zakup artykułów szkolnych i podręczników, w wysokości [...] zł,
- decyzję własną nr [...] z dnia [...] r., w przedmiocie przyznania A. S. zasiłku okresowego na okres od [...] r. do [...] r., w wysokości [...]zł miesięcznie,
- decyzję własną nr [...] z dnia [...] r., w przedmiocie przyznania A. S. zasiłku celowego na zakup artukułów spożywczych i inne wydatki, w wysokości [...] zł.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiły przepisy art. 2a ust. 1 pkt 6 oraz art. 34 ust. 4a i art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.).
W uzasadnieniu organ administracyjny powołał się na okoliczność, iż od [...]r. skarżąca nie podawała prawdziwych informacji dotyczących stanu majątkowego, a mianowicie nie wykazywała wszystkich dochodów uzyskiwanych przez jej rodzinę, pomijając alimenty otrzymywane w wysokości [...] zł miesięcznie. Kierownik MOPS w C.-L. podniósł, że po uwzględnieniu rzeczonych alimentów dochód rodziny A. S. od [...] r. przekraczał kryterium, od którego ustawa o pomocy społecznej uzależnia nabycie prawa do pobierania świadczeń przyznanych stronie w tym okresie. W tym stanie rzeczy, organ I instancji powołał się na treść art. 34 ust. 4a cytowanej ustawy z dnia 29 listopada 1990r. wywodząc, iż otrzymane przez skarżącą zasiłki należało uznać za świadczenia nienależnie pobrane a tym samym podlegające zwrotowi i to niezależnie od dochodu rodziny.
W odwołaniu złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. A. S. wyraziła niezadowolenie z treści rozstrzygnięcia organu I instancji oraz wniosła o “umorzenie zwrotu" nienależnie pobranych świadczeń. Skarżąca potwierdziła fakt przekroczenia kryterium wynikającego z ustawy o pomocy społecznej wskazując jednakże, iż przypadający na jej [...] rodzinę dochód ulega pomniejszeniu w następstwie spłaty rat “różnego pochodzenia". Strona podniosła, że po odliczeniu przywołanych wydatków, środki pozostające w jej dyspozycji na bieżące utrzymanie rodziny wynoszą zaledwie [...]zł.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...]r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Organ odwoławczy podniósł, iż skarżąca została w treści decyzji z dnia [...] r. prawidłowo pouczona o prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Kolegium wskazało, iż doręczenie rzeczonej decyzji stronie dokonane zostało w dniu [...] r. wywodząc, że złożenie przez stronę odwołania w dniu [...] r., to jest dopiero po upływie [...] dni, nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, który upłynął z dniem [...] r. Organ odwoławczy dodał, że skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu ani nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. S. domagała się uchylenia postanowienia wydanego przez organ odwoławczy. Skarżąca raz jeszcze odwołała się do argumentacji związanej z ciężką sytuacją majątkową, wynikającą z konieczności dokonywania spłaty zadłużenia. Nadto powtórnie wywiodła, iż po potrąceniu przedmiotowych obciążeń cały dochód uzyskiwany przez jej rodzinę wynosi zaledwie [...]zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy raz jeszcze powołał się na okoliczności podniesione w treści zaskarżonego postanowienia dodając, iż strona wniosła odwołanie z uchybieniem terminu a także nie wystąpiła o jego przywrócenie. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r. utracił moc.
Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając skargę na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania Sąd nie jest uprawniony do oceny legalności decyzji wydanych wcześniej w postępowaniu administracyjnym. Stąd przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie nie mogła być decyzja wydana przez organ I instancji.
Sąd uprawniony był jedynie do zbadania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie z treścią art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym skarżąca została prawidłowo pouczona przez organ I instancji. Termin czternastodniowy jest terminem ustawowym.
W sprawie bezspornym jest fakt, że od daty doręczenia A.S. decyzji wydanej przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. – L.( [...] r.) do dnia złożenia przez nią odwołania ([...]r.) upłynęło [...] dni. Okoliczność ta wynika jednoznacznie z akt sprawy.
Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżąca, złożyła rzeczone odwołanie z uchybieniem terminu określonego w cytowanym wyżej przepisie art. 129 § 2 k.p.a.
Wobec uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy zgodnie z treścią art. 134 K.p.a. wydał postanowienie stwierdzające ten fakt.
W tym miejscu godzi się dodać, iż strona nie złożyła w toku postępowania żadnego oświadczenia zmierzającego do wykazania, że niezachowanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło w wyniku okoliczności, za które nie ponosi winy. Ponadto A. S. nie ustosunkowała się do omawianej kwestii także w treści skargi. W konkluzji należy zatem podkreślić, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka uzasadniająca przywrócenie terminu, określona w art. 58 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zważywszy przywołany wyżej stan prawny oraz okoliczności stanu faktycznego należy wskazać, iż podniesiona w skardze argumentacja dotycząca pozostawania strony w ciężkiej sytuacji materialnej nie wywiera wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione okoliczności należy stwierdzić, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującym prawem. Dlatego na mocy art. 151 oraz art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 , poz.1271), skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło