II SA/Ka 1013/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-02-15
Skład orzekający: Adam Mikusiński, Szczepan Prax, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa odprawa otrzymana przez osobę niezamieszkującą wspólnie ze skarżącym, ale wchodzącą w skład jego gospodarstwa domowego w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych, powinna zostać wliczona do dochodu gospodarstwa domowego przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednorazowa odprawa otrzymana przez osobę wchodzącą w skład gospodarstwa domowego skarżącego, mimo że nie zamieszkuje ona stale z nim, powinna zostać wliczona do dochodu gospodarstwa domowego. Odprawa ta poprawia kondycję finansową rodziny i stwarza możliwość uiszczenia opłat związanych z eksploatacją lokalu, a definicja dochodu w ustawie o dodatkach mieszkaniowych nie wyłącza takich świadczeń. W związku z tym, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało uznane za zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący H. K. otrzymał decyzję Prezydenta Miasta G. przyznającą dodatek mieszkaniowy. W odwołaniu zarzucił zaniżenie świadczenia z powodu nieprawidłowego ustalenia dochodu gospodarstwa domowego, wskazując na bezzasadne wliczenie jednorazowej odprawy otrzymanej przez matkę jego dzieci, E. S., która nie mieszkała z nim. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało decyzję w mocy, uznając odprawę za dochód rodziny. Skarżący wniósł skargę do sądu, powtarzając zarzuty i podkreślając trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.), Sędzia NSA Szczepan Prax, Asesor WSA Rafał Wolnik, Protokolant asystent Agnieszka Drewniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005r., sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę
Decyzją nr [...] , wydaną w dniu [...] Prezydent Miasta G. przyznał H. K. dodatek mieszkaniowy w wysokości [..] na okres [...] do [...]
Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r., o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591) i art.104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy art. 7 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) a także przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r., w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz.1817) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001r., w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. Nr 156, poz. 1828).
W uzasadnieniu organ administracyjny powołał się na okoliczność, że skarżący spełnił kryteria warunkujące przyznanie rzeczonego świadczenia, określone w cytowanej ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. Równocześnie Prezydent Miasta G. wskazał, iż wysokość przyznanego świadczenia obliczona została jako różnica pomiędzy wartością 90% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu a poniesionymi wydatkami w wysokości 10% dochodów [...] gospodarstwa domowego strony.
W odwołaniu złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., H. K. wyraził niezadowolenie z decyzji wydanej przez organ I instancji podnosząc zarzut zaniżenia wartości przyznanego dodatku mieszkaniowego w następstwie nieprawidłowego ustalenia wysokości dochodu przypadającego na jego gospodarstwo domowe. W tym miejscu skarżący wskazał na bezzasadność zaliczenia do tego dochodu kwoty jednorazowej odprawy otrzymanej przez matkę jego dzieci – E. S. gdyż, jak podkreślił, osoba ta nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, lecz zamieszkuje w innym lokalu, który stanowi miejsce jej zameldowania.
Nadto H. K. wywiódł, iż kwota przyznanego świadczenia nie wystarczy na zaspokojenie podstawowych potrzeb jego rodziny. Podkreślił bowiem, że jest [...] grupy oraz powołał się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej wynikającej z faktu, iż utrzymuje się z zasiłku z pomocy społecznej w kwocie [...] zł oraz z [...] przyznanej jego dziecku.
Decyzją z dnia [...] nr [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie podjęte przez Prezydenta Miasta G. Kolegium podniosło, iż określona w decyzji organu I instancji wysokość świadczenia ustalona została zgodnie z przepisami regulującymi tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium podkreśliło, iż stosownie do treści art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., za dochód rodziny uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Ponadto do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego.
W konsekwencji zdaniem organu odwoławczego, Prezydent Miasta G. prawidłowo przyjął do dochodu rodziny wnioskodawcy całość jednorazowej odprawy otrzymanej przez E. S. W tym miejscu Kolegium zwróciło uwagę, iż w złożonej deklaracji o dochodach strona oświadczyła, że jej gospodarstwo domowe składa się z [...] osób, wśród których znalazła się także wyżej wymieniona. Równocześnie w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, iż lokal mieszkalny położony w G. przy ul. N. Ś. [...] /[...], mający według H. K. stanowić miejsce pobytu E. S. jest pustostanem wymagającym przeprowadzenia remontu i nie nadaje się do zamieszkania.
Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, iż brak jest przesłanek przemawiających za zmianą bądź uchyleniem decyzji zapadłej w I instancji.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. K. oświadczył, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem podjętym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Skarżący powtórnie zakwestionował wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego raz jeszcze wskazując na bezpodstawne wliczenie do dochodu jego rodziny całej kwoty jednorazowej odprawy otrzymanej przez E. S. Strona wskazała na krzywdzący charakter decyzji organu odwoławczego powołując się na kłopoty mieszkaniowe i wyjątkowo trudną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną.
Skarżący zaprzeczył także twierdzeniom Kolegium jakoby mieszkanie położone przy ul. N. Ś.[...]/[...] w G. było pustostanem i ze względu na stan techniczny nie nadawało się do zamieszkania. Podkreślił bowiem, że E. S. spędza w tym lokalu noce a ponadto często przebywają tam ich dzieci, gdyż mają w tym mieszkaniu lepsze warunki do nauki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Kolegium ponownie odwołało się do argumentacji podniesionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając, iż wysokość przyznanego stronie świadczenia obliczona została zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r.
Nadto organ odwoławczy raz jeszcze podkreślił, iż w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że konkubina skarżącego zamieszkuje wraz z nim oraz [...] ich dzieci w lokalu położonym przy ul. K. [...]/[...] G. Także z oświadczenia o stanie majątkowym podpisanego przez E. S. wynika, iż osoba ta jest wprawdzie zameldowana w mieszkaniu przy ul. N. Ś. [...]/[...]lecz faktycznym miejscem jej pobytu jest lokal zamieszkiwany przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r., o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r., utracił moc.
Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do
Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r., o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734).
Stosownie zatem do treści art. 17 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., w latach 2003 i 2004 dodatek mieszkaniowy przysługiwał osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekraczał 160% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 110% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku.
W myśl art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., wysokość przyznanego stronie dodatku mieszkaniowego powinna stanowić różnicę pomiędzy wydatkami ponoszonymi przez nią w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (w rozumieniu art. 6 ust. 3-6 cytowanej ustawy), przypadającymi na normatywną powierzchnię tego mieszkania a kwotą wydatków poniesionych przez wnioskodawcę, która w przypadku gospodarstw pięcioosobowych i większych ustalona została jako wartość 10% dochodów uzyskiwanych przez to gospodarstwo. Zgodnie przy tym z art. 6 ust. 10 przywołanej regulacji, wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem na zakup opału nie może przekraczać 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zamieszkiwanego lokalu.
W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego godzi się wskazać, że podniesiony w skardze zarzut nieprawidłowego ustalenia wysokości dochodu osiąganego przez rodzinę strony nie mógł odnieść skutku.
Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, iż matka dzieci H. K. słusznie została uznana za osobę wchodzącą w skład gospodarstwa domowego prowadzonego przez stronę. E. S. była wprawdzie zameldowana w innym mieszkaniu, jednak z ustaleń dokonanych w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] a także z oświadczenia o stanie majątkowym złożonego przez tą osobę w toku postępowania administracyjnego wynika, iż faktycznie zamieszkuje ona stale ze skarżącym. Ponadto w sprawie jest poza sporem, że wspólnie z nim gospodaruje.
Godzi się zatem zaakcentować, iż konkubina skarżącego spełniała przesłanki, od których art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych uzależniał zakwalifikowanie do gospodarstwa domowego wnioskodawcy ubiegającego się o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
W tym miejscu należy dodać, że definicja dochodu rodziny ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego określona została w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., zgodnie z którym za dochód ten należy uznać przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały one już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się natomiast dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego.
Przywołany przepis art. 3 ust. 3 ustawy dodatkach mieszkaniowych nie zawiera zatem podstaw uzasadniających wyłączenie kwoty jednorazowej odprawy otrzymanej przez E. S. w [...] z dochodu rodziny ubiegającej się o przyznanie świadczenia stanowiącego przedmiot sprawy.
Trzeba tu także podkreślić, że sformułowana w powyższy sposób definicja powinna być rozumiana z uwzględnieniem celu ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., jakim jest wsparcie osób znajdujących się w trudnej sytuacji i nie będących w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. W tym kontekście w pojęciu dochodu, ujętym w przywołanym art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., mieszczą się te spośród otrzymanych przez wnioskodawcę oraz osoby z nim zamieszkujące środków pieniężnych, które mogą być przeznaczone na pokrycie bieżących należności za lokal mieszkalny. Podobne stanowisko znalazło wyraz w orzecznictwie sądowym (por.: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002r., sygn. akt: OPK 23/02).
Skoro zatem fakt wypłacenia osobie wchodzącej w skład gospodarstwa domowego strony jednorazowej odprawy niewątpliwie skutkuje poprawą kondycji finansowej rodziny a co za tym idzie stwarza możliwość uiszczenia opłat związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu, otrzymane z rzeczonego tytułu środki finansowe zostały prawidłowo wliczone do dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawcy.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności godzi się podnieść, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z prawem obowiązującym w dniu jego podjęcia.
Dlatego, działając na podstawie art. 151 oraz art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.– Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz.1271), skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło