II SA/Ka 1015/03

Dnia 28 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie: NSA Szczepan Prax Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: asystent Agnieszka Drewniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 roku, sprawy ze skargi Spółki A w P. jako następcy prawnego Spółki B w Katowicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie dopuszczenia pojazdu do ruchu 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 1 oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] roku, Nr [..] w punkcie 1 i 2 2. oddala skargę w pozostałym zakresie 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części uchylonej Postanowieniem nr [...], wydanym w dniu [...] roku, Prezydent Miasta K., działając w oparciu o art. 145 §1 pkt 5 i 8, art. 147 oraz art. 150 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji na wniosek Spółki B w K. samochodu ciężarowego marki [...] o numerze podwozia [...] i numerze silnika [...], rok produkcji [...], zakończone decyzją ostateczną w dniu [...] roku, wydaniem dowodu rejestracyjnego serii [...] oraz tablic rejestracyjnych o numerze [...]. Przyczynę wznowienia rzeczonego postępowania stanowiło powzięcie informacji o wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] roku, decyzji nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego serii [...], wydanego na wniosek A.B. i R.D. przez Starostę Powiatowego w O.W. na samochód ciężarowy specjalizowany marki [...], numer rejestracyjny [...]. Następnie, mocą decyzji nr [...], z dnia [...] roku, organ I instancji "uchylił decyzję Urzędu Miasta K." o zarejestrowaniu przedmiotowego samochodu na rzecz skarżącego [...] i wydaniu dowodu rejestracyjnego. Równocześnie organ administracyjny odmówił zarejestrowania przedmiotowego samochodu, jako samochodu ciężarowego oraz postanowił zarejestrować rzeczony pojazd jako samochód osobowy po złożeniu stosownego wniosku. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 145 §1 pkt 5 i 8 oraz art. 151 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy art. 68 ust. 1, 2, 8 i 9, art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2001r., Nr 129, poz. 1444) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r., w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 59, poz. 632 ze zm.). W uzasadnieniu Prezydent Miasta K. powołał się na okoliczność, iż z materiału dowodowego zgromadzonego przez SKO w K. wynika, że pojazd będący przedmiotem sprawy został zarejestrowany po raz pierwszy przez Starostę Powiatowego w O.W., jako samochód osobowy. Następnie na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz opisu zmian dokonanych w tym pojeździe Starosta Powiatowy w O.W. zarejestrował rzeczony samochód jako ciężarowy. W tym miejscu organ administracyjny podniósł, iż stosownie do art. 68 ust. 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., Prawo o ruchu drogowym podmiot wprowadzający zmiany w typie pojazdu zobligowany jest do uzyskania nowego świadectwa homologacji. Niedopełnienie rzeczonego obowiązku stanowiło przyczynę stwierdzenia przez SKO w K. nieważności dowodu rejestracyjnego. Zdaniem Prezydenta Miasta K. przedstawiona okoliczność uzasadniała uchylenie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz skarżącego [...], gdyż dokonana została ona w oparciu o unieważniony dowód rejestracyjny. W odwołaniu złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., skarżące [...] zażądało uchylenia decyzji organu I instancji wywodząc, iż wydana została ona z naruszeniem prawa. Strona podniosła, iż zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 marca 1998 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów do zawiadomienia o zmianach technicznych w pojeździe wystarczające jest dołączenie badania technicznego wykonanego przez uprawnionego diagnostę. Wskazano także na pisma Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 listopada 1999 roku oraz z 1 grudnia 2000 roku, z których wynika, że nie jest wymagane, aby podmiot dokonujący przeróbki używanego samochodu musiał uzyskać kolejne świadectwo homologacji. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej uchylenia decyzji z dnia [...] roku o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu, jako samochodu ciężarowego oraz odmowy zarejestrowania tego pojazdu, jako samochodu ciężarowego. Jednocześnie uchylono decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zarejestrowania przedmiotowego samochodu jako osobowego po złożeniu stosownego wniosku i umorzono postępowanie w tym zakresie. Organ odwoławczy podniósł, iż dokonanie rejestracji samochodu następuje na podstawie dowodu własności tego pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego - w przypadku gdy pojazd był już uprzednio zarejestrowany. Mając na uwadze powyższe Kolegium wywiodło, iż skarżąca nie spełniła tak określonych wymogów gdyż nie dysponowała ważnym dokumentem niezbędnym do zarejestrowania posiadanego pojazdu. Za dokument taki nie może bowiem być uznany przedstawiony przez stronę dowód rejestracyjny, gdyż mocą decyzji z dnia [...] roku, wydanej przez SKO w K. został on wyeliminowany z obrotu prawnego. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i umorzenie postępowania w sprawie, wywodząc, iż wydana została ona z naruszeniem prawa. W szczególności zarzuciła organowi odwoławczemu, iż winien był ustosunkować się do merytorycznych zarzutów odwołania, a nie, jak zostało to uczynione, wyłącznie do formalnych przesłanek wznowieniowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie lecz głównie z przyczyn, które nie zostały w niej podniesione, a które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi. W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r., o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r., utracił moc. Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kwestie związane z rejestracją pojazdów uregulowane zostały w ustawie z dnia 20 czerwca 1997r., Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.). Stosownie zatem do treści art. 72 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu własności oraz – w przypadku gdy pojazd ten był już uprzednio zarejestrowany - dowodu rejestracyjnego. Należy tu podkreślić, że zgodnie z art. 135 ustawy p.s.a., sąd administracyjny w ramach badania przesłanek, od których zależy legalność zaskarżonej decyzji, jest uprawniony do oceny aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W tym miejscu trzeba zaakcentować, iż postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało wznowione w związku z wydaniem w dniu [...] roku, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji nr [...], mocą której stwierdzono nieważność dowodu rejestracyjnego serii [...], wydanego przez Starostę Powiatowego w O.W. Zdaniem Sądu okoliczności dotyczące przedmiotu rzeczonej decyzji nie zostały wyjaśnione w sposób dostatecznie precyzyjny. Z wywodów zawartych w treści odpowiedzi na skargę wynika bowiem, iż organ odwoławczy uznaje dowód rejestracyjny za tożsamy z decyzją o rejestracji pojazdu. Tymczasem, zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa sądowego rejestracja pojazdu dokonywana jest w formie decyzji administracyjnej (patrz: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999r., sygn. akt: OPK 24/99). W konsekwencji, tylko eliminacja takiej decyzji z obrotu prawnego może spowodować uchylenie skutków prawnych rejestracji pojazdu. Wydanie dowodu rejestracyjnego jest natomiast jedynie czynnością materialno-techniczną, stanowiącą wykonanie decyzji, na mocy której samochód został zarejestrowany. W tym miejscu trzeba wskazać, iż przywołana przez organ odwoławczy decyzja SKO w K. z dnia [...]r., nie stwierdza nieważności decyzji o zarejestrowaniu pojazdu lecz odnosi się tylko do wydanego w jej następstwie dowodu rejestracyjnego. Jednocześnie w cytowanej decyzji z dnia [...]r., jako podstawa prawna powołany został przepis art. 156 §1 pkt 2 K.p.a., co może wskazywać, iż jej mocą stwierdzona została nieważność decyzji o rejestracji pojazdu. Z akt sprawy nie wynika jednak czy data wydania dowodu rejestracyjnego pokrywa się z dniem wydania decyzji o rejestracji. W przedstawionej zatem sytuacji, akt wydany przez Samorządowe Kolegium w K. byłby dotknięty wadą nieważności. Przepisy obowiązującego prawa nie dopuszczają bowiem możliwości anulowania czynności materialno-technicznej w formie decyzji administracyjnej (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2002r., sygn. akt: V S.A. 2454/01). Nadto właściwy do anulowania takiej czynności jest organ, który jej dokonał, nie zaś organ, do którego właściwości należy stwierdzenie nieważności decyzji. Należy podnieść, iż w tym stanie rzeczy decyzja z dnia [...]r., nie mogłaby stanowić podstawy wznowienia postępowania administracyjnego o ile nie wyeliminowano też z obrotu prawnego decyzji o rejestracji pojazdu. Przedstawione zagadnienia nie zostały należycie wyjaśnione przez organy obydwu instancji, co zdaniem Sądu stanowi naruszenie uregulowań zawartych w art. 7 oraz art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego. Rzeczone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy gdyż brak dokładnych ustaleń w powyższym zakresie rzutuje w sposób bezpośredni na sytuację prawną strony skarżącej. Wskazany brak uniemożliwia nadto ocenę zagadnień związanych z kontrolą prawidłowości zaskarżonego aktu, które mogły być rozważone dopiero w dalszej kolejności. Dlatego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nieodzowne będzie ustalenie daty wydania decyzji o rejestracji pojazdu, w oparciu o którą wydano dowód rejestracyjny i w zależności od tego zbadanie charakteru decyzji SKO w K. z dnia [...]r. W szczególności należy rozważyć czy jej przedmiotem było stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia o rejestracji samochodu czy też tylko czynności materialno-technicznej jaką jest wydanie dowodu rejestracyjnego na przedmiotowy pojazd. Dopiero bowiem wyjaśnienie tych okoliczności umożliwi ocenę prawidłowości uchylenia decyzji dokonanego w trybie art. 151 §1 pkt 1 K.p.a. Z uwagi na fakt, iż powyższa nieprawidłowość obciąża także decyzję zapadłą w I instancji, właściwe będzie aby czynności zmierzające do dokonania wskazanych ustaleń przeprowadzone zostały przez Prezydenta Miasta K. W pozostałym zakresie Sąd nie uwzględnił skargi i orzekł o jej oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja w części, w jakiej uchyla decyzję organu pierwszej instancji (pkt 2 zaskarżonej decyzji) jest w ocenie Sądu zgodna z przepisami prawa. Dodatkowo wskazać należy, iż jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego numer KRS 0000093277 skarżąca Spółka została przejęta w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych przez Spółkę A w P., które z mocy prawa wstąpiło w prawa i obowiązki skarżącej. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w związku z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 , poz.1270), zwanej dalej p.s.a. oraz art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 , poz.1271), uwzględnił skargę w części. O oddaleniu skargi w pozostałej części orzeczono na podstawie art. 151 p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na zasadzie art. 152 p.s.a. Sąd nie orzekł o zasądzeniu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego, gdyż do zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku nie wystąpiła ona z wnioskiem o przyznanie należnych kosztów a tym samym utraciła prawo do zgłoszenia żądania w tej kwestii (art. 210 p.s.a.).