II SA/Ka 102/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 roku sprawy ze skargi E. P. i Z. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Wojewody [...] kwotę [...] zł ([...] złotych) na rzecz skarżących tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SW Starosta Powiatowy w Z. decyzją z dnia [...]r., nr [...] działając na podstawie art. 59 ust1 i 2, art. 57 ust 1, 2 i 3, art. 55 ust. 1 pkt 1, art. 56 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku E. i Z. P. udzielił pozwolenia na użytkowanie ubojni zwierząt rzeźnych o zdolności przerobu do 300 ton rocznie, położonej na terenie działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] i [...] w D., zrealizowanej na podstawie prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...]r.,nr [...], zatwierdzającej projekt adaptacji pomieszczeń gospodarczych z przeznaczeniem na ubojnię zwierząt rzeźnych o zdolności przerobu do 300 ton rocznie i udzielającej pozwolenia na w/w adaptację wraz z przebudową. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że inwestor wykonał zalecenia zawarte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r., którą to uchylono wcześniejszą decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu , a zatem należało uwzględnić wniosek E. i Z. P.. Odwołanie od tej decyzji złożyli właściciele sąsiednich działek L. G. oraz F. Ł., wskazując na sprzeczność zrealizowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. Podnieśli również, że ich zastrzeżenia budzi stan sanitarny i ekologiczny ubojni. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 80 § 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. nr 89, poz. 414) uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji nawiązano do postanowień, wynikających z art. 59 Prawa budowlanego akcentując, że pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego może zostać udzielone po stwierdzeniu, że zrealizowana inwestycja jest zgodna z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu. W rozpoznawanej sprawie organy nie miały możliwości sprawdzenia zgodności wykonania obiektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwagi na to, iż decyzja taka nigdy nie została wydana dla tego obiektu. W ocenie organu odwoławczego ubojnia, ze względu na duże możliwości przerobu, narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem teren na którym się znajduje jest w strefie zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej w ogrodach. Przedmiotowa ubojnia jest samowolnie wzniesionym obiektem budowlanym, powstałym na bazie budynku gospodarczego, na który ojciec inwestora uzyskał pozwolenie na budowę. W trakcie tej budowy inwestor samodzielnie przeprojektował bez zgody właściwego organu część obiektu i wybudował ubojnię. Nigdy też nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie tego obiektu. W latach [...] i [...] Z. P. dokonał kolejnej samowolnej rozbudowy wzdłuż i wszerz budynku gospodarczego z przeznaczeniem w całości na ubojnię zwierząt rzeźnych. Konsekwencją tego było wstrzymanie wykonawstwa robót z powodu braku pozwolenia na ich realizację – postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] r.. Kolejnym aktem administracyjnym tego organu była decyzja z dnia [...]r., nr [...] w sprawie pozwolenia na wznowienie prac budowlanych i ich ukończenie zgodnie z przedłożonym projektem technicznym. Decyzją tą formalnie zalegalizowano prowadzenie samowolnej budowy ubojni zwierząt rzeźnych, a zatem została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ legalizowała roboty budowlane, wykonane przed dniem jej wydania. Organem właściwym do ewentualnego stwierdzenia jej nieważności jest [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., który może to uczynić zarówno na wniosek zainteresowanych stron bądź z urzędu. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do utrzymania w mocy decyzji Starosty Powiatowego w Z., udzielającej pozwolenia na użytkowanie ubojni, pomimo uzyskania przez wnioskodawców pozytywnych opinii właściwych organów. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli E. i Z. P., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od Wojewody [...] kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wojewoda [...] nie wziął pod uwagę konsekwencji wynikających z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...]r., nr [...] w sprawie pozwolenia na wznowienie prac budowlanych i ich ukończenie zgodnie z przedłożonym projektem technicznym. Pominięto również fakt, iż budynek ubojni został nowocześnie wyposażony. Z kolei odwołujący się od decyzji pierweszoinstancyjnej właściciele sąsiednich działek kierowali się własnymi negatywnymi odczuciami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Do pisma procesowego z dnia [...]r. skarżący dołączyli zaświadczenie wydane przez Burmistrza Gminy P. potwierdzające, iż plan zagospodarowania przestrzennego, na który powołał się organ odwoławczy, utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze . zm.). Wojewoda [...] wskazując motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia wraził pogląd, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie pozwolenia na wznowienie prac budowlanych i ich ukończenie zgodnie z przedłożonym projektem technicznym przedmiotowej ubojni, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto inwestycja pozostaje w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Innych przyczyn uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej nie wskazano. Powyższy pogląd nie może zyskać aprobaty Sądu. Po pierwsze organem właściwym do ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...]r., był [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., który takiego postępowania nawet nie wszczął, zatem organ odwoławczy nie mógł się powoływać na to, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Po wtóre na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie zrealizowanej ubojni Wojewoda Ś. nie posiadał kompetencji do badania, czy zamierzenie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 59 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) organ prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego uprawniony był do badania zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Przez użyte w tym przepisie sformułowanie "z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu" należy rozumieć tylko decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a jeżeli decyzja taka nie została wydana, to organ prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie nie bada tej kwestii. Zgodnie z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy naruszył postanowienia wynikające z przytoczonego przepisu, bowiem jak wyżej wykazano, będąc związany decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...]r., nie mógł przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzzennego. Na koniec przyjdzie wyjaśnić, że zgodnie z obowiązującą, w dacie orzekania przez Sąd, treścią ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 203, poz. 2016 ze zm.) sprawy w zakresie pozwoleń na użytkowanie obiektów budowlanych należą do właściwości powiatowego i wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1). Wynika to z art. 1 pkt 62 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. nr 80, poz. 718). Ustawa ta jednak nie zawiera przepisów przejściowych, wskazujących organ właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej przed jej wejściem w życie, przez starostę powiatowego. Zdaniem Sądu, z uwagi na obowiązujący zapis art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, w takich przypadkach odwołanie winien rozpatrzyć wojewoda, który jest organem wyższego stopnia w stosunku do starosty. Natomiast, gdyby zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji starosty, a sprawę należałoby przekazać do ponownego rozpatrzenia do organu pierwszej instancji, to przekazanie powinno nastąpić do właściwego miejscowo powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Dotychczasowe rozważania w pełni potwierdzają już wyżej sformułowaną ocenę, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania ( art. 138 § 1 Kpa) , które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję orzekając zarazem, iż nie podlega ona wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.